HAVZU’L-HAYÂT TERCÜMESİ
tasavvuf
Salâhî, Abdullah Salâhaddîn (d. 1117/1705 - ö. 1197/27.12.1782)

ISBN: 978-9944-237-87-1


Salâhî’nin bu eseri kaynaklarda farklı şekillerde kaydedilmiştir. Millî Ktp. nüshasında doğru olarak, “Tercüme-i Havzu’l-Hayât, el-müsemmâ bi-Mirâti’l-meânî li-idrâki âlemi’l-insâni li-Hazreti’ş-Şeyh Salâhaddîn-i Uşşâkî.” denilmiştir. (Salâhî, 1b.), Keşfü’z-Zunûn’da Mirâtü’l-Meâni Fi İdrâki’l-Âlemi’l-İnsânî (Keşfu’z-zunûn, II, 1649); ( Keşfü’z-Zunûn zeylinde ise Havzu’l-Hayât (I, 423.) şeklinde kaydedilmiştir. (Akkuş, 174) Salâhî bu eseriyle ilgili olarak şunları söylemektedir: “Diyâr-ı Hind’de mâruf ve mûteber Havzu’l-Hayât ismiyle müsemmâ bir kitap vardı. Vakta ki müslümanlar Hint diyârını fethettiler. Ehl-i Hint’in bazısı müslimîn ile münâzara talebi için Cuma günü câmi’e dâhil ve ulemâ-yı müslimînden suâl edip, hâzırı meclis olan imam Rükneddin Muhammed-i Semerkandî’ye işâret eyledi ve dedi ki …tahkîkan bu kitap ilâ yevmina hâzâ bâkîdir. Sertâc-ı ârifin ve gavsu’l-vâsılîn Hazret-i Şeyh-i Ekber Muhyiddin-i Arabî – kuddise sırruhu’l-âlî- buyurur: “Vâkta ki bu kitaba vâkıf oldum …” (Salâhî, vr. 1b) Kanaatimize göre Ebû Hâmid Rükneddin Muhammed es-Semerkandî’nin Havzu’l-Hayât adlı eseri İbn-i Arabî tarafından Arapça’ya çevrilmiş ve ismine de Mirâtü’l-Meâni fi İdrâki’l-Âlemi’l-İnsânî denilmiştir. Salâhî de İbn-i Arabî’nin Arapça’ya kazandırdığı bu eseri Türkçe’ye çevirmiştir. Keşfü’z-Zunûn zeylinde Havzu’l-Hayat İbn-i Arabî’nin eseriymiş gibi gösterilmiş olması yanlıştır. (Akkuş, 174) Salâhî’nin tercüme ettiği eser âlem-i asğar, kalbin mahiyeti, nefsin halleri, evhâm, ölümün alâmetleri v.b. on bölümden meydana gelmiştir.

Şairin biyografisi için bk. “Salâhî, Abdullah Salâhaddîn”. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/salahi-abdullah-salahaddin

Eserden Örnekler


Nüshaları: Ankara Millî Ktp. (A) 2145 no’lu Mecmûatü’r-Resâil’in 1b-18b varakları arasındadır. Yahya Efendi No.: 3840, 3120, 3214, 2585; Hüdâî Efendi No.: 372; Halet Efendi No.:33.

Kaynakça


KAYNAKÇA: Akkuş, Mehmet (2020), Abdullah Salâhaddîn-i Uşşâkî Hayatı ve Eserleri, İstanbul, Hikemiyat Yayınları. Katib Çelebi, Keşfu’z-Zunûn An Esâmii’l-Kütübi ve’l-Fünûn II, M.E. Bas., İst. 1971-1972 (2. bas.) Kehhale, Ömer Rıza, Mu‘cemü’l-Müellifîn (I-XV), Beyrut (Basım tarihi yok) Salâhî, Havzu’l-Hayât Tercümesi, Millî Ktp. No. (A) 2145,

Atıf Bilgileri


AKKUŞ, MEHMET. "HAVZU’L-HAYÂT TERCÜMESİ". Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü, http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/havzu-l-hayat-tercumesi. [Erişim Tarihi: 27 Şubat 2026].


Benzer Eserler

# Madde Yazar Madde Yazarı İşlem
1 GÜL-İ SAD-BERG-İ EVRÂD BERÂ-YI TUHFE-İ ‘UBBÂD Salâhî, Abdullah Salâhaddîn Prof. Dr. MEHMET AKKUŞ
Görüntüle
2 MİR‘ÂTÜ’L-A’LÂM VE MİŞKÂTÜ’L-AHLÂM (FÜTÛH-I SALÂHÎ) Salâhî, Abdullah Salâhaddîn Prof. Dr. MEHMET AKKUŞ
Görüntüle
3 MİR’ÂT-I ESMÂ Salâhî, Abdullah Salâhaddîn Prof. Dr. MEHMET AKKUŞ
Görüntüle
4 CEVÂHİR-İ TÂC-I HİLÂFET Salâhî, Abdullah Salâhaddîn Prof. Dr. MEHMET AKKUŞ
Görüntüle
5 USÛl-İ EVRÂD-I UŞŞÂKİYE Salâhî, Abdullah Salâhaddîn Doç. Dr. Osman Kufacı
Görüntüle
6 MEDÂR-I MEBDE VE ME‘ÂD Salâhî, Abdullah Salâhaddîn Prof. Dr. MEHMET AKKUŞ
Görüntüle
7 MECMUÂ-I FENN-İ ZERÂFET Salâhî, Abdullah Salâhaddîn Prof. Dr. MEHMET AKKUŞ
Görüntüle
8 IZHÂR-I ESRÂR-I NİHÂN EZ ENVÂR-I HATM-İ HÂCEGÂN Salâhî, Abdullah Salâhaddîn Prof. Dr. MEHMET AKKUŞ
Görüntüle
9 TUHFETÜ’L-UŞŞÂKİYE Salâhî, Abdullah Salâhaddîn Doç. Dr. Osman Kufacı
Görüntüle
10 RİSÂLE-İ REGÂİBİYYE Salâhî, Abdullah Salâhaddîn Doç. Dr. Osman Kufacı
Görüntüle
11 HILYE-İ HASENEYNİ’L-AHSENEYN Salâhî, Abdullah Salâhaddîn Prof. Dr. MEHMET AKKUŞ
Görüntüle
12 ATVÂR-I SEB‘A Salâhî, Abdullah Salâhaddîn Prof. Dr. MEHMET AKKUŞ
Görüntüle
13 DİVÂN-I NUÛT-I SALÂHÎ Salâhî, Abdullah Salâhaddîn Araş. Gör. Dr. Bilge İlhan Toker
Görüntüle
14 DÎVÂN (SALÂHÎ) Salâhî, Abdullah Salâhaddîn Doç. Dr. Osman Kufacı
Görüntüle
15 ESÂMİ-İ HULEFÂ Salâhî, Abdullah Salâhaddîn Prof. Dr. MEHMET AKKUŞ
Görüntüle
16 KURRETÜ'L-UYÛN Ra'ûfî, Şeyh Seyyid Ra'ûfî Ahmed Efendi Öğretmen mehmet cemal öztürk
Görüntüle
17 VÂRİDÂT (AZÎZ) Azîz, Azîz Ali Efendi Araş. Gör. Dr. nesrin aydın satar
Görüntüle
18 DÎVÂN-I İLÂHİYYÂT (İBRÂHİM HÂS) İbrâhim Hâs Doç. Dr. Hasan Gültekin
Görüntüle
19 ŞERH-İ EBYÂT-I YÛNUS EMRE (İBRÂHİM HÂS) İbrâhim Hâs Doç. Dr. Osman Kufacı
Görüntüle
20 DÎVÂN (KAYGULU HALİL EFENDİ) Kaygulu Halil Efendi Doç. Dr. Osman Kufacı
Görüntüle
21 HÂDİ’L-UŞŞÂK (KAYGULU HALÎL EFENDİ) Kaygulu Halil Efendi Prof. Dr. Beyhan KESİK
Görüntüle
22 TEFSİR-İ BA’Z-I SÜVER-İ KUR’ANİYYE Abdülhay Celvetî Doç. Dr. Şükrü Maden
Görüntüle
23 DÎVÂN (İLÂHİ-NÂME) Hakkı, Erzurumlu İbrahim Hakkı Doç. Dr. abdulkadir erkal
Görüntüle
24 MA‘RİFETNÂME Hakkı, Erzurumlu İbrahim Hakkı Doç. Dr. Lokman Taşkesenlioğlu
Görüntüle
25 ‘İRFÂNİYE Hakkı, Erzurumlu İbrahim Hakkı Diğer Emine Güleç
Görüntüle