HÂŞİM BEY YAHUD MÜNASEBETSİZ İZDİVAC (SÜLEYMAN VEHBİ)
tiyatro-komedi
Süleyman Vehbi (d. 1864 - ö. 12 Eylül 1921)

ISBN: 978-9944-237-87-1


Süleyman Vehbi'nin tiyatro eseri. "Millî Mudhike" alt başlığıyla yayımlanan Hâşim Bey yahud Münasebetsiz İzdivaç, iki perdelik bir komedidir. Birinci perde 8, ikinci perde 9 meclis hâlinde tertip edilmiştir. Altı kişilik bir şahıs kadrosu olup bu karakterler; Haşim Bey, Afife Hanım, Hüsnühâl, Mehmet Ağa, Edip Bey ve Efsuncu Hoca’dır.

Vak'a, Haşim Bey isimli genç bir adam ile karısı olan yaşlıca Afife Hanım arasında geçer. Afife Hanım, Haşim Bey’e nispetle zengindir. Haşim Bey ,karısından ne kadar nefret ediyorsa karısı da onu o kadar sever. Evin uşağı Mehmet, halayık Hüsnühal’i severken, genç kızın gönlü evin beyi Haşim Bey’dedir. Hüsnühâl’in sayesinde karısının kendisine muska yaptırdığını öğrenen Haşim Bey, karısını boşamak için bir bahane bulduğuna sevinir ve kararını karısına söyler. Meyus olan kadın, kocasını fikrinden vaz geçirmek için komşuları Edip Bey’in aracılığıyla konağın yarısını kocasının üzerine yapmayı, Hüsnühâl’i de kocasına ikinci eş olarak almayı vaat eder. Mehmet Ağa ve Edip Bey'in şahitliğinde Haşim Bey ve Hüsnünihâl’in nikâhları kıyılır. Haşim Bey hem karısının servetine ortak olmuş hem de genç ve güzel halayıkla evlenmiş olur.

Süleyman Vehbi’nin yenileşme devri tiyatro edebiyatı içinde ayrıcalıklı bir yere sahip olan komedi türünde bir eser vermiş olması ve aynı zamanda ilgili devri konu edinen eserlerin birçoğunda kullanılan mirasyedilik ve uyumsuz evlilik temalarının kullanışmış olması dikkat çekicidir.

Hâşim Bey yahud Münasebetsiz İzdivaç, 1886 yılında, İstanbul'da A. K. Tozliyan İdare-i Şirket-i Mürettibiye Matbaası'nda basılmıştır.

Yazarın biyografisi için bk. “Süleyman Vehbi”. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/suleyman-vehbi   

Eserden Örnekler


Birinci Meclis

Harem Odası

Hüsnühal Yalnız (Odanın Tanzimiyle Meşgul Olarak)

Aman bıktım artık bu ne bitmez tükenmez kavga? Fakat Beye yazık oluyor zavallının hiç bir kabahati yok. Bir kabahati var ise o da bu budala karıya kapıdığıdır. Zavallı sabahleyin yataktan kalkar kalkmaz gürültü başlar kendisini sokağa atmadan kavgadan kurtulamaz. Biçareye kendimden ziyade acıyorum. En büyük kabahati ne olsa beğenirsiniz? Hanımefendiye muhabbet göstermemesi yahut komşuya karşı olan bir pencerenin yanında oturmasıdır. Bir de benim yüzüme dikkatlice bakacak olursa kıyametler kopar, çirkinliğine göre bari güzel huylu akıllı uslu olsa... (S. Vehbi 1886).

Kaynakça


Çankaya, Ali (Mücellidoğlu) (1968-1969). Yeni Mülkiye Târihi ve Mülkiyeliler Mülkiye Şeref Kitabı. I. Cilt. Ankara: Mars Matbaası.

İnal, İbnü’l-Emin Mahmud Kemal (2013). Son Asır Türk Şairleri Cilt V. Ayşe-gül Celepoğlu (Haz.). Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları.

S[üleyman] Vehbi (1886). Hâşim Bey yahud Münasebetsiz İzdivaç. İstanbul: A. K. Tozliyan İdare-i Şirket-i Mürettibiye.

Atıf Bilgileri


Soydaş, Hakan. "HÂŞİM BEY YAHUD MÜNASEBETSİZ İZDİVAC (SÜLEYMAN VEHBİ)". Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü, http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/hasim-bey-yahud-munasebetsiz-izdivac-suleyman-vehbi-tees-1648. [Erişim Tarihi: 15 Mayıs 2026].


Benzer Eserler

# Madde Yazar Madde Yazarı İşlem
1 AH U ENÎN (SÜLEYMAN VEHBİ) Süleyman Vehbi Araş. Gör. Dr. Hakan Soydaş
Görüntüle
2 NEDİME YAHUD DÜĞÜN MÜ MATEM Mİ? (SÜLEYMAN VEHBİ) Süleyman Vehbi Araş. Gör. Dr. Hakan Soydaş
Görüntüle
3 PİERRE SCHLEMİHL’İN SERGÜZEŞT-İ GARİBİ YAHUD GÖLGESİNİ SATAN ADAM (SÜLEYMAN VEHBİ) Süleyman Vehbi Araş. Gör. Dr. Hakan Soydaş
Görüntüle
4 MÎZÂNÜ'L-BELÂGA (ABDURRAHMAN SÜREYYÂ) Abdurrahman Süreyyâ, Mîrdûhî-zâde Araş. Gör. MUSTAFA KILIÇ
Görüntüle
5 SÜNÛHÂT (ABDÜLVEHHÂB) Abdülvehhâb, Bolulu Dr. Öğr. Üyesi Adem Özbek
Görüntüle
6 BELÂGAT-I LİSÂN-I OSMÂNÎ (AHMED HAMDİ) Ahmed Hamdi, Şirvânî Araş. Gör. MUSTAFA KILIÇ
Görüntüle
7 LUGAT-I KÂMÛS (AHMED LÜTFÎ) Ahmed Lütfî Efendi Diğer Hamza Havuz
Görüntüle
8 LEHCE-İ OSMÂNÎ (AHMET VEFİK PAŞA) Ahmed Vefîk Paşa Diğer Hamza Havuz
Görüntüle
9 ISTILÂHÂT LÜGATİ (YENİŞEHİRLİ AVNÎ) Avnî, Yenişehirli Dr. Bihter Gürışık Köksal
Görüntüle
10 BELÂGAT-I OSMÂNİYYE (CEVDET PAŞA) Cevdet Paşa, Ahmed Cevdet Paşa, Lofçalı Prof. Dr. Mücahit Kaçar
Görüntüle
11 HADÎKATÜ'L-BEYÂN (HACI İBRÂHİM EFENDİ) Hakkı, Hacı İbrâhim Hakkı Efendi Araş. Gör. MUSTAFA KILIÇ
Görüntüle
12 SEFÎNETÜ’L-İNŞÂ (HÂLET) Hâlet, İbrâhim Hâlet Bey, İstanbullu Araş. Gör. MUSTAFA KILIÇ
Görüntüle
13 SEVDÂ-YI NİHÂN (HÂLİD) Hâlid, Yenişehirli-zâde Hâlid Eyyûb Bey Doç. Dr. Macit Balık
Görüntüle