HAKÎKAT-İ HÂL DER-DEF'-İ İHTİYÂL (RİF'AT)
risale
Rif'at, Ahmed Rif'at, Kânî Paşa-zâde (d. 1260/1844 - ö. 1308/1891)

ISBN: 978-9944-237-87-1


 Ahmed Rif'at Kânî Paşa-zâde’nin kaleme aldığı eseri. 22 sayfadan oluşan eserin adı “hileyi bozmak için gerçeği açıklamak” anlamına gelmektedir. Yazar bu eserinde Yeni Osmanlıların tutumunu yermiştir. Onları Leh komitecilerine benzettiği bu risalede Namık Kemal dışındaki bütün Yeni Osmanlıların aleyhinde bulunmuş, onların şahsî endişe ve çıkarları için bu işe giriştiklerini açıklamıştır. Ayrıca yazar bu risalesinde Ali Suavi’ye de ağır ithamlarda bulunmuştur. Eser, 1286/1869 yılında Paris’te basılmıştır.

Yazarın biyografisi için bk. “Rif'at, Ahmed Rif'at, Kânî Paşa-zâde”. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/rifat-ahmed-rifat-kani-pasazade 

Eserden Örnekler


Su‘âvî Efendi İstanbul’da ettiği gibi Avrupa’ya geleli ‘âlim olmak da‘vâ-yı mücerrediyle kanâ‘at edip kasîdeler şerhiyle iktifâ etmiş olaydı bu matlabın îzâhı müşkil olur idi. Zîrâ ma‘dûm-ı mutlakı ta‘yîn ile isbât güçdür. Fakat bereket versin merkûm bu müşkili keşf ile izâle etmek lüzûmunu evvelden hiss etmiş gibi hayli vakitden beri “‘ulûm gazetesi” unvânıyla bir mecmû‘a neşr etmekdedir ki âlim olup olmadığı içinde yazdığı şeylerden anlaşılsa gerekdir (Rif‘at 1286: 16).

Kaynakça


Kânipaşazâde Rıfat Bey (1286). Hakikat-i hal der def-i ihtiyal. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Atatürk Kitaplığı.

Koray, Enver (1983). “Yeni Osmanlılar”. Belleten. C. 47. (186): 565-582.

Uçman, Abdullah (1989). Ali Suâvi. TDVİA. C. 2. 445-448.


Atıf Bilgileri


ÖZER, Öznur. "HAKÎKAT-İ HÂL DER-DEF'-İ İHTİYÂL (RİF'AT)". Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü, http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/hakikat-i-hal-der-def-i-ihtiyal-rif-at. [Erişim Tarihi: 28 Şubat 2026].


Benzer Eserler

# Madde Yazar Madde Yazarı İşlem
1 BÂRİKA-İ EDEB (RİF'AT) Rif'at, Ahmed Rif'at, Kânî Paşa-zâde Diğer Öznur ÖZER
Görüntüle
2 DİVANÇE (VÂZIH) Mustafâ Vâzıh Araş. Gör. Giyasi BABAARSLAN
Görüntüle
3 MEVRİDÜ’L-VÜSÛL FÎ MEVLİDİ’R-RESÛL (İBRÂHÎM ZİKRÎ) İbrâhîm Zikrî Prof. Dr. Mehmet Fatih Köksal
Görüntüle
4 ED-DÜRERÜ'L-MÜNTAHABÂTÜ'L-MENSÛRE FÎ ISLÂHİ'L-GALATÂTİ'L-MEŞHÛRE / GALATÂT-I HAFÎD EFENDİ Hafîd, Mehmed Hafîd Efendi Doç. Dr. Ramazan Ekinci
Görüntüle
5 TARÎKÜ'L-İHTİSÂR Nûrî, Osman Hanyevî Prof. Dr. Orhan Kurtoğlu
Görüntüle
6 TUHFETU SABRÎ AN-LİSÂNİ BULGARÎ Mehmed Sabrî Dr. Öğr. Üyesi Özkan Uz
Görüntüle
7 RAVZ-I VERD Şâkir, Ahmed Paşa Prof. Dr. Ramazan Sarıçiçek
Görüntüle
8 KENZ-İ FUSAHÂ (ABBAS KEMÂL EFENDİ) Abbas Kemâl Efendi, Kerküklü Diğer Öznur ÖZER
Görüntüle
9 DÎVÂN (ABDÎ) Abdî, Abdülkerîm Abdî Efendi Prof. Dr. Beyhan KESİK
Görüntüle
10 MEVLİD (ABDÎ) Abdî Doç. Dr. Hasan Kaya
Görüntüle
11 DÎVÂN (ABDÎ) Abdî, Şarkîkarahisarlı Dr. Hacer SAĞLAM
Görüntüle