Cemâl Halîfe olarak bilinen Karamanlı Şeyh Cemâleddîn İshâk Efendi’ye ait olduğu ileri sürülen manzum kırk hadis tercümesi. Kâtib Çelebi’nin Keşfü’z-Zünûn’unda Cemâl Halîfe’nin Şerhu'l-Hadîsi'l-Erba’în isminde kısa bir eseri olduğu ve hadislerden her birinin Türkçe bir beyitle şerh edildiği kayıtlıdır (Balcı 2007: 830). Cemâl Halîfe’nin doğum yeri, doğum ve ölüm tarihleri ilgili kaynaklarda ihtilaflı bilgiler bulunduğu gibi eserleri hakkında da benzer bir durum söz konusudur. Konya Yusufağa Kütüphanesinde bulunan ve başında “ehâdîs-i erba’în kad cema’ahâ Mevlânâ Cemâl Efendi” kaydından hareketle bu tercümenin Cemâl Halîfe’ye ait olduğu iddia edilmiş ve eserin metni bir makale ile yayınlanmıştır (Sevgi 1988). Aynı nüsha mezuniyet tezi olarak da çalışılmış ve yine Cemâl Halife’ye ait olarak gösterilmiştir (Sermin 1996). Bir kitap çalışmasında da başka bir hadis tercümesinin Cemâl Halife’ye ait olduğu kaydedilmiş ve Sevgi’nin neşrettiği metnin Cemâl Halife’nin ikinci kırk hadis tercümesi olabileceği ileri sürülmüştür (Yılmaz 1990: 73). Cemâlî’nin hayatı ve eserlerinin ele alındığı başka bir makale çalışmasında Ahmet Sevgi’nin neşrettiği eserin Cemâl Halife’ye ait olduğu doğrulanmış ve Hasan Kâmil Yılmaz’ın bahsettiği esere şüpheyle yaklaşılmıştır. Bu makalede ayrıca İzmir Milli Kütüphanesi Türkçe Yazmalar Koleksiyonundaki nüshadan da haber verilmiştir (Toprak 2006: 136-137). Bu nüshadaki metnin de Sevgi’nin neşriyle aynı metin olduğu doğrudur ancak nüsha incelendiğinde müellif adına dair bir kayda rastlanmamıştır. Üstelik mezkur makalede Hümâ vü Hümayûn müellifi Cemâlî (ö. 913-15/1510-12 ?) ile Cemâl Halife aynı kişi olarak gösterilmiştir. Sadık Yazar ise yazma eser kütüphanelerinde pek çok nüshası olan ve Ahmet Sevgi’nin neşrettiği bu metnin Cemâl Halife’ye ait olmadığını, nitekim aynı metnin başka nüshalarında girişteki Arapça mensur kısımdan sonra müellifin kendi adını Ahmed olarak açık bir şekilde verdiğini kaydetmektedir (2011: 746). Yazar’ın verdiği bu bilgiden hareketle neşredilen metnin Cemâl Halife’ye ait olmadığını söylemek mümkündür. Dolayısıyla Kâtib Çelebi’nin haber verdiği bu manzum kırk hadis tercümesi üzerinde birden fazla çalışma yapılmışsa da eserin kime ait olduğu ve nüshaları hakkındaki bilgiler net değildir. 

Şairin biyografisi için bk. “Cemâlî, Şeyh Cemâleddîn İshâk Efendi”. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/cemali-seyh-cemaleddin-ishak-efendi