- Yazar Biyografisi (TEİS)
Halîmî, Lütfullâh - Madde Yazarı: Dr. Öğr. Üyesi ASLI AYTAÇ
- Eser Yazılış Tarihi:862/1457-58
- Yazıldığı Saha:Anadolu-Osmanlı
- Edebiyat Alanı:Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı
- Dönemi:Başlangıç-15. Yüzyıl
- Dili:Farsça
- Alfabesi:Arap
- Yapısı:Manzum
- Niteliği:Telif
- Türü/Formu:Mesnevi
- Yayın Tarihi:07/12/2021
GÜLŞEN-İ ZÎBÂ (HALÎMÎ)
tıbba dair mesnevîHalîmî, Lütfullâh (d. ? - ö. 902/1496-97’den sonra)
ISBN: 978-9944-237-87-1
Halîmî’nin 862/1457-58’de tamamlayıp Fâtih Sultan Mehmed’e sunduğu tıbba dair Farsça mesnevi. Osmanlı Müellifleri’nde (Yavuz ve Özen 1972: 321) eserin adı Ḳâsımiyye olarak geçmektedir. Gülşen-i Zîbâ, 7740 beyit olup aruzun “fâ’ilâtün fâ’ilâtün fâ’ilün” kalıbıyla yazılmıştır. Mesnevi “Tabî'iyyât”, “Maraz” ve “Zarûriyyât” adlı üç genel bölümden oluşmaktadır (Uzun 2005: 6). Müellif, eserin ilk bölümünde âlemin yaratılışı, mevsimler, tabiat olayları, gökyüzü ve bunlara bağlı olarak insanın günlük hayatı, beslenmesi, yaşam koşullarının nasıl olması gerektiği ve nelere dikkat etmesi lazım geldiği konularını ele almıştır. İkinci bölümünde bütün hastalıklar ile -kısmen de olsa- tedavi yöntemleri üzerinde durmuştur. Üçüncü bölümünde de alternatif tıp yöntemlerini işlemiştir. Arapça, Farsça, Türkçe, Yunanca ve Süryanice terimler içeren eser, içerdiği terim ve terminoloji ile döneminin tıp dünyası hakkında bilgi vermesi bakımından önemlidir (Vural 2018: 15-18). Gülşen-i Zîbâ'nın, Amasya Dârüşşifâsı için Şerefeddin bin Ali bin Hâcı İlyâs Sabuncuoğlu tarafından 866/1461-62’da nesih hattıyla istinsah edilen bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Fâtih Nu. 3639’da kayıtlıdır (Erkan 1997: 342).
Eser üzerine Emine Vural yüksek lisans tez çalışması yapmıştır (2018).
Şairin biyografisi için bk. "Halîmî, Lütfullâh". Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/halimi-lutfullah
Eserden Örnekler
Kaynakça
Erkan, Mustafa (1997). “Halîmî”. İslâm Ansiklopedisi. C. 15. İstanbul: TDV Yay. 341-343.
Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi (1981). C. 4. “Halîmî”. İstanbul: Dergâh Yay. 50.
Uzun, Adem (2005). Lügat-ı Halîmî (İnceleme-Metin). Doktora Tezi. Erzurum: Atatürk Üniversitesi.
Uzun, Adem (2020). Bahrü’l-Garâyib, Lütfullah Halîmî. Ankara: Pegem Akademi.
Vural, Emine (2018). Lutfullâh Halîmî’nin Gülşen-i Zîbâ Adlı Manzum Eseri. Yüksek Lisans Tezi. Kırıkkale: Kırıkkale Üniversitesi.
Yavuz, Fikri ve İ. Özen (1972). Osmanlı Müellifleri. C. 1. İstanbul. Meral Yayınevi.
Atıf Bilgileri
Benzer Eserler
| # | Madde | Yazar | Madde Yazarı | İşlem | ||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | BAHRU’L-GARÂYİB / NİSÂRÜ’L-MÜLK / LÜGAT-I HALÎMÎ (HALÎMÎ) | Halîmî, Lütfullâh | Dr. Öğr. Üyesi ASLI AYTAÇ |
Görüntüle | ||
| 2 | NİSÂRÜ’L-MÜLK (HALÎMÎ) | Halîmî, Lütfullâh | Dr. Öğr. Üyesi ASLI AYTAÇ |
Görüntüle | ||
| 3 | MUSARRİHATÜ’L-ESMÂ (HALÎMÎ) | Halîmî, Lütfullâh | Dr. Öğr. Üyesi ASLI AYTAÇ |
Görüntüle | ||
| 4 | LUGAT-İ HALÎMÎ / ŞERH-İ BAHRU’L-GARÂYİB / ÎZÂH-I BAHRU’L-GARÂYİB / EL-KÂ'İME / EL-KÂSIMİYYE (HALÎMÎ) | Halîmî, Lütfullâh | Öğretmen Ece Ceylan |
Görüntüle | ||
| 5 | HISNU’L-HASÎN / [KİTÂBU TÂ’İYYETİ’L-HALÎMÎ MA’A ŞERHİHÂ] (HALÎMÎ) | Halîmî, Lütfullâh | Dr. ırmak kaçar |
Görüntüle | ||
| 6 | TUHFE-İ MUKADDİMETÜ'L-LUGA (HALÎMÎ) | Halîmî, Lütfullâh | Dr. ırmak kaçar |
Görüntüle | ||
| 7 | ER-RİSÂLE Fİ̂-BEYÂNİ FENNİ’L-MU'AMMEYYÂT / KAVÂ'İDİ’L-MU'AMMÂ (HALÎMÎ) | Halîmî, Lütfullâh | Prof. Dr. muhittin eliaçık |
Görüntüle | ||
| 8 | RİSÂLE FÎ TECNÎSÂT VE’T-TEŞBÎHÂT VE’L-MECÂZÂT (HALÎMÎ) | Halîmî, Lütfullâh | Prof. Dr. muhittin eliaçık |
Görüntüle | ||
| 9 | CÂMASB-NÂME (ABDÎ) | Abdî, Mûsâ | Prof. Dr. Müjgân Çakır |
Görüntüle | ||
| 10 | TERCÜME-İ KASÎDE-İ BÜRDE (ABDURRAHÎM) | Abdurrahîm, Abdurrahîm Karahisârî, Şeyh Abdurrahîm Karahisârî, Abdurrahîmu’l-Karahisârî, Abdurrahîm Sultân, Abdurrahîm Mısırlı-zâde, Mısırlı-zâde, Mısrîoğlu, Mısrî Sultân | Doç. Dr. Bünyamin Ayçiçeği |
Görüntüle | ||
| 11 | RİSÂLE Fİ’L-MEBDE’İ VE’L-MA’ÂD (ABDURRAHÎM) | Abdurrahîm, Abdurrahîm Karahisârî, Şeyh Abdurrahîm Karahisârî, Abdurrahîmu’l-Karahisârî, Abdurrahîm Sultân, Abdurrahîm Mısırlı-zâde, Mısırlı-zâde, Mısrîoğlu, Mısrî Sultân | Öğretmen Ece Ceylan |
Görüntüle | ||
| 12 | NEKÂVETÜ’L-EDVÂR (HÂCE ABDÜLAZÎZ) | Abdülazîz, Abdülkâdir-zâde, Hâce Abdülazîz, Usta Abdülazîz | Doç. Dr. Recep Uslu |
Görüntüle | ||
| 13 | DÎVÂN (ADLÎ) | Adlî, Sultân Bâyezîd-i Velî bin Fâtih Sultân Mehmed | Prof. Dr. YAVUZ BAYRAM |
Görüntüle | ||
| 14 | DÎVÂN-I TÜRKÎ (ADNÎ) | Adnî, Mahmûd Paşa | Dr. Öğr. Üyesi Hulusi Eren |
Görüntüle | ||
| 15 | DÎVÂN-I FÂRİSÎ (ADNÎ) | Adnî, Mahmûd Paşa | Dr. Öğr. Üyesi Hulusi Eren |
Görüntüle | ||
| 16 | DÎVÂN (ÂFİTÂBÎ) | Âfitâbî | Prof. Dr. Yunus KAPLAN |
Görüntüle | ||
| 17 | DÎVÂN (ÂHÎ) | Âhî, Benli Hasan, Dilsiz Dânişmend | Doç. Dr. Osman Kufacı |
Görüntüle | ||
| 18 | HÜSREV Ü ŞÎRÎN (ÂHÎ) | Âhî, Benli Hasan, Dilsiz Dânişmend | Prof. Dr. Mehmet Fatih Köksal |
Görüntüle |