GÜLŞEN-İ İRFÂN (DERVÎŞ OSMÂN SÎNEÇÂK)
manzum kırk hadis
Dervîş Osmân Sîneçâk (d. ?/? - ö. 1055/1645)

ISBN: 978-9944-237-87-1



Sîneçâk’ın manzum kırk hadisi. Mesnevi tarzında ve hezec bahrinin "mefâ'îlun mefâ'îlun fe'ûlun" vezni ile kaleme alınan eserde vezin kusurları bulunmaktadır. Eser mukaddime, ana bölüm ve hatime olmak üzere üç bölümden oluşmaktadır. 2092 beyitten oluşan eserde ilk önce Allah, Peygamber ve dört halife methedilmiş akabinde mîrâc hadisesi anlatılmıştır. Müellif, telif sebebi kısmında eserini dost ve kardeşlerine nasihat vermek maksadıyla kaleme aldığını ifade etmiştir. Bu tasavvufî eserde Hz. Peygamberin sevgi, insanlarla iyi geçinmek, az yemek yemek, nefisle mücadele etmek, dünyanın faniliği ve ahiretin üstünlüğü gibi konularda söylediği 40 hadisi mealen nazmedilmiş ve her hadis için bir ve birkaç hikâye nakledilmiştir.  Müellif büyük ihtimalle Molla Câmî’nin manzum kırk hadisinden etkilenerek bu eseri kaleme almıştır. Eser, 1048/1632’de kaleme alınmıştır.

Eserin nüshaları Süleymaniye Kütüphanesi Halet Efendi 93; İstanbul Millet Kütüphanesi Ali Emirî 149 numaralarında bulunmaktadır.  Eser üzerine Harun Öner tarafından yüksek lisans tez çalışması yapılmıştır (2014).

Şairin biyografisi için bk. "Osmân/Derviş/Sîneçâk, Derviş Osman Sîneçâk ". Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/osman-dervis-sinecak-dervis-osman

Eserden Örnekler


Çû sâ'il bâz porsîd ez peyember

Ki ey fahr-i rusul ey mâh-i enûr


Merâ râhî hemî benmây zâhir

Ki tâ ez muhsinîn bâşem der âhir


Çenân goftâ ibâdet kon hudâ râ

Ki guyâ bînî û râ âşikârâ


Ger û râ tû nebînî û bebîned

Ki gûyâ pîş-i tû hâzır nişîned


İbâdet ger konî hak râ bedânsân

Şevî ez muhsinîn û ehl-i ihsân


Yek âşık bûd ender şehr-i Bağdâd

Ki cümle her çi bûdeş dâd ber bâd


Beşod dervîş û şod ez ehl-i ihsân

Fıtâd ender şehed û dîd cânân


Şebeş kâim bud û der rûz-i sâ'im

Salât-i û çû âşık bûd dâ'im (Öner 2014: 127)

Kaynakça


Çelik, Ahmet (1998). Derviş Osman ve Deh Mesiresi. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: İstanbul Üniversitesi.

Durmaz, İleyha Tuğçe (2016). Derviş Osman’ın Enîsü’l-Âşıkîn Adlı Mesnevisi (İnceleme-Çeviri). Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: İstanbul Üniversitesi.

Öner, Harun (2014). Derviş Osman’ın Gülşen-i İrfan Adlı Mesnevisi (Metin-İnceleme). Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: İstanbul Üniversitesi.

Atıf Bilgileri


Kaska, Çetin. "GÜLŞEN-İ İRFÂN (DERVÎŞ OSMÂN SÎNEÇÂK)". Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü, http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/gulsen-i-irfan-dervis-osman-sinecak. [Erişim Tarihi: 27 Şubat 2026].


Benzer Eserler

# Madde Yazar Madde Yazarı İşlem
1 LEMEZÂT-I HULVİYYE EZ LEMEÂT-I ULVİYYE (MAHMUD CEMALEDDİN HULVÎ) Mahmud Cemaleddin el-Hulvî Diğer Özlem Şamlı
Görüntüle
2 AHBÂRÜ’L-'İBER (ZA’ÎFÎ, MUHAMMED) Za'îfî, Muhammed Doç. Dr. Necmiye Özbek Arslan
Görüntüle
3 KIRK HADİS TERCÜMESİ (FEYZÎ-İ KEFEVÎ) Feyzî-i Kefevî Prof. Dr. Adem Ceyhan
Görüntüle
4 ZÜBDETÜ'N-NESÂYİH VE UMDETÜ'T-TEVÂRÎH (IYÂNÎ) Iyânî, Cafer Iyânî Bey Prof. Dr. Osman Ünlü
Görüntüle
5 RÂZ-NÂME FÎ MENÂKIBİ'L-ULEMÂ VE'L-MEŞÂYİH VE'L-FUZELÂ (KEFEVÎ HÜSEYİN) Kefevî, Hüseyin ismail Aksoyak
Görüntüle
6 ES-SEYFÜ'L-MESLÛLÜ FÎ ŞERHİ'R-RESÛLİ (MUSTAFA b. BÂLÎ) Mustafa b. Bâlî Araş. Gör. Oğuzhan Et
Görüntüle
7 HADÎS-İ ŞERÎFLER MECMUASI (MUSTAFÂ b. BÂLÎ) Mustafâ b. Bâlî Araş. Gör. Oğuzhan Et
Görüntüle
8 HÂŞİYE ALÂ ŞERHİ MİFTÂH (MUSTAFA b. BÂLÎ) Mustafâ bin Bâlî Araş. Gör. Oğuzhan Et
Görüntüle
9 TUHFE-İ ŞEMSÎ (ŞEMSÎ) Şemsî, İsfendiyar-zâde Şemsî Ahmed Paşa Prof. Dr. Yunus KAPLAN
Görüntüle
10 KARAMAN-NÂME (ŞİKÂRÎ) Şikârî Araş. Gör. Mizan Coşkun Özgür
Görüntüle