- Yazar Biyografisi (TEİS)
Derviş Gubârî (?) - Madde Yazarı: Araş. Gör. Kadim Polat
- Eser Yazılış Tarihi:?/?
- Yazıldığı Saha:Anadolu-Osmanlı
- Edebiyat Alanı:Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı
- Dönemi:16. Yüzyıl
- Dili:Türkçe
- Alfabesi:Arap
- Yapısı:Manzum
- Niteliği:Telif
- Türü/Formu:Gazavatname
- Yayın Tarihi:06/06/2022
GAZAVÂT-I MİDİLLÎ (GUBÂRÎ )
gazavat-nâmeDerviş Gubârî (?)
ISBN: 978-9944-237-87-1
Midilli adasını, Batı dünyasının saldırılarına karşı savunan II. Bayezid (ö. 918-1512) ve askerlerinin yiğitlik duygularından ve tasavvufi fikirlerinden bahseden eser.
Önceleri Abdurrahman Gubârî'ye (ö.1566) isnat edilen Gazavât-ı Midilli'nin Derviş Gubârî isimli başka bir müellif tarafından kaleme alındığı tespit edilmiştir (Alparslan 1996: 169). Ancak tezkirelere göre aynı dönemde yaşayan birden fazla Gubârî olduğu için eserin hangi Gubârî' ye ait olduğu ve hangi yıl kaleme alındığı belirsizliğini korumaktadır (Özkan 2017: 19).
Mesnevi nazım şekliyle ve aruzun mefâ'îlün mefâ'îlün fe'ûlün kalıbıyla yazılan Gazavât-ı Midilli, Sultan II. Bayezid'e ithaf edilmiştir. Klasik mesneviler gibi bölümlenen eserin başlangıç kısmı besmele, hamdele ve münacat içerikli manzumeleri ihtiva eder. Konunun işlendiği asıl bölümde Venedik, İspanya ve Fransa ordusuna mensup askerlerin saldırıları ve Türk ordusunun savunması yer alır. Bu bölümde, II. Bayezid ve askerlerinin kahramanlıkları oldukça canlı şekilde tasvir edilir. Savaş esnasında elde edilen başarılarda gayb erenlerine ve dini/mistik motiflere göndermeler vardır. Sonuç kısmında ise Midilli savaşlarının başarıyla sona ermesinden söz edilir (Özkan 2017: 30-35).
Mesnevi, Eski Anadolu Türkçesinin dil özelliklerini yansıtan geniş bir kelime kadrosuna sahiptir. Toplam 1428 beyitten oluşan eserin 2b ve 3a sayfalarındaki 10 beyitlik kısım yırtıldığı için neşredilen metindeki beyit sayısı 1418'dir (Özkan 2017: 22-23).
Gazavât-ı Midilli'nin Süleymaniye Kütüphanesi Yazma Bağışlar ( Nu. 1285) bölümünde bulunan tek nüshası Ömer Özkan tarafından yayımlanmıştır (2017).
Eserden Örnekler
Der-Beyân-ı Sebeb-i Âmeden-i Küffâr Ber-Kal'a-i Midilli
(Venedik ve İspanya ve Firencse Kapudanlarınun Tedbîridür)
Venedik ü Sipanya vü Firençe
Ki urmak dilediler Rûma pençe
Bu üç milkün begi vü ihtiyârı
İder birbiriyile kavl ü karârı
Didiler kim nedür bu bizde gaflet
Ya niçün itmezüz dîn üzre gayret
Görün kim Rûm ilinün pâdişâhı
Hüdâsın kıldı nefsinün penâhı
Muhammed dînine hem itdi rağbet
Ki buldı her memâlik üzre fursat
İşitdünüz Enabolı vü Mutun
Alup her birini sındurdı putun
Ne milke varsa fursat anundur
Düzenlüklü durur devlet anundur
Didiler bizde olsa bu düzenlik
Arada kalmasa senlik ü benlik
Sözümüz bir olupdı gönlümüz bir
Ki kılsak bu işün üstine tedbîr
Sığınsak gice gündüz nâr u nûra
Salardı bizi dahi bir huzûra (Özkan 2017: 46-47).
Kaynakça
Alparslan, Ali (1996). "Gubârî Abdurrahman". İslâm Ansiklopedisi. C. 14. İstanbul: TDV Vakfı Yay. 167-169.
Özkan, Ömer (2017). Derviş Gubârî, Gazavat-nâme, Midilli Müdafaası. Ankara: Barış Kitap.
Atıf Bilgileri
Benzer Eserler
| # | Madde | Yazar | Madde Yazarı | İşlem | ||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | DÎVÂN (GUBÂRÎ) | Gubârî, Abdurrahman Efendi | Prof. Dr. Yunus KAPLAN |
Görüntüle | ||
| 2 | KA'BE-NÂME- (GUBÂRÎ) | Gubârî, Abdurrahman Efendi | Prof. Dr. Yunus KAPLAN |
Görüntüle | ||
| 3 | ŞEBİSTÂN-I HAYÂL (GUBÂRÎ) | Gubârî, Abdurrahman Efendi | Prof. Dr. Yunus KAPLAN |
Görüntüle | ||
| 4 | YÛSUF U ZÜLEYHÂ (GUBÂRÎ) | Gubârî, Abdurrahman Efendi | Prof. Dr. Melike Gökcan |
Görüntüle | ||
| 5 | MENÂSIK-I HAC (GUBÂRÎ) | Gubârî, Abdurrahman Efendi | Prof. Dr. Yunus KAPLAN |
Görüntüle | ||
| 6 | TERCÜME-İ TÂRÎH-İ CENNÂBÎ (GUBÂRÎ ?) | Mehmed Efendi el-Gubârî (?) | Araş. Gör. Kadim Polat |
Görüntüle | ||
| 7 | ŞÂH-NÂME/SÜLEYMÂN-NÂME (GUBÂRÎ) | Gubârî, Abdurrahman Efendi | Doç. Dr. Çetin Kaska |
Görüntüle | ||
| 8 | DÎVÂN (CA’FER) | Ca’fer, Tâcî-zâde Ca’fer Çelebi | Dr. Fatma Meliha Şen |
Görüntüle | ||
| 9 | MÜNŞE’ÂT (CA’FER) | Ca’fer, Tâcî-zâde Ca’fer Çelebi | Dr. Fatma Meliha Şen |
Görüntüle | ||
| 10 | TERCEME-İ CÂMEŞÛY-NÂME (FİRDEVSÎ) | Firdevsî, Şerefeddîn Mûsâ, Uzun Firdevsî, Firdevsî-i Rûmî, Firdevsî-i Tavîl, Türk Firdevsî | Dr. Öğr. Üyesi Ozan Kolbaş |
Görüntüle | ||
| 11 | KİTÂB-I TÂLİ'-İ MEVLÛD / TÂLİ’-İ MEVLÛD-İ KEBÎR (FİRDEVSÎ) | Firdevsî, Şerefeddîn Mûsâ, Uzun Firdevsî, Firdevsî-i Rûmî, Firdevsî-i Tavîl, Türk Firdevsî | Doç. Dr. Himmet BÜKE |
Görüntüle | ||
| 12 | HEŞT BİHİŞT / KİTÂBÜ’S-SIFÂTİ’S-SEMÂNİYYE FÎ ZİKRİ’L-KAYÂSIRETİ’L-OSMÂNİYYE (İDRÎS) | İdrîs, İdrîs-i Bitlîsî | Doç. Dr. ADNAN OKTAY |
Görüntüle | ||
| 13 | ŞERH-İ MESNEVÎ-İ MA’NEVÎ (İDRÎS) | İdrîs, İdrîs-i Bitlisî | Doç. Dr. ADNAN OKTAY |
Görüntüle | ||
| 14 | ŞEHRENGÎZ DER-MEDH-İ CÜVÂNÂN-I EDİRNE / ŞEHRENGÎZ-İ EDİRNE (MESÎHÎ) | Mesîhî, Îsâ | Prof. Dr. Yunus KAPLAN |
Görüntüle | ||
| 15 | DÎVÂN (ŞÂMÎ) | Şâmî, Şâmlıoğlu Mustafâ Bey | Prof. Dr. Yunus KAPLAN |
Görüntüle | ||
| 16 | HEFT PEYKER (ABDÎ) | Abdî | Dr. Öğr. Üyesi ASLI AYTAÇ |
Görüntüle | ||
| 17 | CEMŞÎD Ü HURŞÎD (ABDÎ) | Abdî | Prof. Dr. Adnan Ince |
Görüntüle |