GAZAVÂT-I MİDİLLÎ (GUBÂRÎ )
gazavat-nâme
Derviş Gubârî (?)

ISBN: 978-9944-237-87-1


Midilli adasını, Batı dünyasının saldırılarına karşı savunan II. Bayezid (ö. 918-1512) ve askerlerinin yiğitlik duygularından ve tasavvufi fikirlerinden bahseden eser. 

Önceleri Abdurrahman Gubârî'ye (ö.1566) isnat edilen Gazavât-ı Midilli'nin Derviş Gubârî isimli başka bir müellif tarafından kaleme alındığı tespit edilmiştir (Alparslan 1996: 169). Ancak tezkirelere göre aynı dönemde yaşayan birden fazla Gubârî olduğu için eserin hangi Gubârî' ye ait olduğu ve hangi yıl kaleme alındığı belirsizliğini korumaktadır (Özkan 2017: 19). 

Mesnevi nazım şekliyle ve aruzun mefâ'îlün mefâ'îlün fe'ûlün kalıbıyla yazılan Gazavât-ı Midilli, Sultan II. Bayezid'e ithaf edilmiştir. Klasik mesneviler gibi bölümlenen eserin başlangıç kısmı besmele, hamdele ve münacat içerikli manzumeleri ihtiva eder. Konunun işlendiği asıl bölümde Venedik, İspanya ve Fransa ordusuna mensup askerlerin saldırıları ve Türk ordusunun savunması yer alır. Bu bölümde, II. Bayezid ve askerlerinin kahramanlıkları oldukça canlı şekilde tasvir edilir. Savaş esnasında elde edilen başarılarda gayb erenlerine ve dini/mistik motiflere göndermeler vardır. Sonuç kısmında ise  Midilli savaşlarının başarıyla sona ermesinden söz edilir (Özkan 2017: 30-35). 

Mesnevi, Eski Anadolu Türkçesinin dil özelliklerini yansıtan geniş bir kelime kadrosuna sahiptir. Toplam 1428 beyitten oluşan eserin 2b ve 3a sayfalarındaki 10 beyitlik kısım yırtıldığı için neşredilen metindeki beyit sayısı 1418'dir (Özkan 2017: 22-23).

Gazavât-ı Midilli'nin Süleymaniye Kütüphanesi Yazma Bağışlar ( Nu. 1285) bölümünde bulunan tek nüshası Ömer Özkan tarafından yayımlanmıştır (2017).


Eserden Örnekler


Der-Beyân-ı Sebeb-i Âmeden-i Küffâr Ber-Kal'a-i Midilli 

(Venedik ve İspanya ve Firencse Kapudanlarınun Tedbîridür) 


Venedik ü Sipanya vü Firençe 

Ki urmak dilediler Rûma pençe


Bu üç milkün begi vü ihtiyârı 

İder birbiriyile kavl ü karârı


Didiler kim nedür bu bizde gaflet 

Ya niçün itmezüz dîn üzre gayret


Görün kim Rûm ilinün pâdişâhı 

Hüdâsın kıldı nefsinün penâhı


Muhammed dînine hem itdi rağbet 

Ki buldı her memâlik üzre fursat

 

İşitdünüz Enabolı vü Mutun 

Alup her birini sındurdı putun

 

Ne milke varsa fursat anundur 

Düzenlüklü durur devlet anundur

 

Didiler bizde olsa bu düzenlik 

Arada kalmasa senlik ü benlik


Sözümüz bir olupdı gönlümüz bir 

Ki kılsak bu işün üstine tedbîr

 

Sığınsak gice gündüz nâr u nûra 

Salardı bizi dahi bir huzûra (Özkan 2017: 46-47).


Kaynakça


Alparslan, Ali (1996). "Gubârî Abdurrahman". İslâm Ansiklopedisi. C. 14. İstanbul: TDV Vakfı Yay. 167-169.

Özkan, Ömer (2017). Derviş Gubârî, Gazavat-nâme, Midilli Müdafaası. Ankara: Barış Kitap. 

Atıf Bilgileri


Polat, Kadim. "GAZAVÂT-I MİDİLLÎ (GUBÂRÎ )". Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü, http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/gazavat-i-midilli-gubari. [Erişim Tarihi: 27 Şubat 2026].


Benzer Eserler

# Madde Yazar Madde Yazarı İşlem
1 DÎVÂN (GUBÂRÎ) Gubârî, Abdurrahman Efendi Prof. Dr. Yunus KAPLAN
Görüntüle
2 KA'BE-NÂME- (GUBÂRÎ) Gubârî, Abdurrahman Efendi Prof. Dr. Yunus KAPLAN
Görüntüle
3 ŞEBİSTÂN-I HAYÂL (GUBÂRÎ) Gubârî, Abdurrahman Efendi Prof. Dr. Yunus KAPLAN
Görüntüle
4 YÛSUF U ZÜLEYHÂ (GUBÂRÎ) Gubârî, Abdurrahman Efendi Prof. Dr. Melike Gökcan
Görüntüle
5 MENÂSIK-I HAC (GUBÂRÎ) Gubârî, Abdurrahman Efendi Prof. Dr. Yunus KAPLAN
Görüntüle
6 TERCÜME-İ TÂRÎH-İ CENNÂBÎ (GUBÂRÎ ?) Mehmed Efendi el-Gubârî (?) Araş. Gör. Kadim Polat
Görüntüle
7 ŞÂH-NÂME/SÜLEYMÂN-NÂME (GUBÂRÎ) Gubârî, Abdurrahman Efendi Doç. Dr. Çetin Kaska
Görüntüle
8 DÎVÂN (CA’FER) Ca’fer, Tâcî-zâde Ca’fer Çelebi Dr. Fatma Meliha Şen
Görüntüle
9 MÜNŞE’ÂT (CA’FER) Ca’fer, Tâcî-zâde Ca’fer Çelebi Dr. Fatma Meliha Şen
Görüntüle
10 TERCEME-İ CÂMEŞÛY-NÂME (FİRDEVSÎ) Firdevsî, Şerefeddîn Mûsâ, Uzun Firdevsî, Firdevsî-i Rûmî, Firdevsî-i Tavîl, Türk Firdevsî Dr. Öğr. Üyesi Ozan Kolbaş
Görüntüle
11 KİTÂB-I TÂLİ'-İ MEVLÛD / TÂLİ’-İ MEVLÛD-İ KEBÎR (FİRDEVSÎ) Firdevsî, Şerefeddîn Mûsâ, Uzun Firdevsî, Firdevsî-i Rûmî, Firdevsî-i Tavîl, Türk Firdevsî Doç. Dr. Himmet BÜKE
Görüntüle
12 HEŞT BİHİŞT / KİTÂBÜ’S-SIFÂTİ’S-SEMÂNİYYE FÎ ZİKRİ’L-KAYÂSIRETİ’L-OSMÂNİYYE (İDRÎS) İdrîs, İdrîs-i Bitlîsî Doç. Dr. ADNAN OKTAY
Görüntüle
13 ŞERH-İ MESNEVÎ-İ MA’NEVÎ (İDRÎS) İdrîs, İdrîs-i Bitlisî Doç. Dr. ADNAN OKTAY
Görüntüle
14 ŞEHRENGÎZ DER-MEDH-İ CÜVÂNÂN-I EDİRNE / ŞEHRENGÎZ-İ EDİRNE (MESÎHÎ) Mesîhî, Îsâ Prof. Dr. Yunus KAPLAN
Görüntüle
15 DÎVÂN (ŞÂMÎ) Şâmî, Şâmlıoğlu Mustafâ Bey Prof. Dr. Yunus KAPLAN
Görüntüle
16 HEFT PEYKER (ABDÎ) Abdî Dr. Öğr. Üyesi ASLI AYTAÇ
Görüntüle
17 CEMŞÎD Ü HURŞÎD (ABDÎ) Abdî Prof. Dr. Adnan Ince
Görüntüle