GÂYETÜ'-T-TEBRÎK / KASÎDE-İ MÜBÂREKE
peygamber isimlerinin nazmen listelendiği eser
Râsih, Balıkesirli Râsih Ahmed Bey (d. ?/? - ö. 14 Rebiülevvel 1144/16 Eylül 1731)

ISBN: 978-9944-237-87-1


Balıkesirli Râsih'in (d. ?/? - ö. 14 Rebiülevvel 1144/16 Eylül 1731) peygamber isimlerini nazmen listelediği Türkçe manzum eseri. Râsih'e dair ilk dönem çalışmalarında bilinmeyen bu eser Sadık Yazar'ın konuyla ilgili çalışmalarında (2020a, 2020b) ortaya çıkarılmıştır. Râsih'in şahsi mecmuasında iki defa ([yz.]: 1b-4b ve 12a-14b) kaydedilmiş bulunan ve bu itibarla da iki adet nüshası günümüze ulaşmış bulunan eser kaside nazım biçimiyle ve aruzun "fe'ilâtün fe'ilâtün fe'ilâtün fe'ilün" kalıbı ile kaleme alınmış olup 128 beyitten oluşmaktadır. Eserine Gâyetü't-Tebrîk ismini verdiğini açıkça zikreden Râsih birkaç yerde "Kasîde-i Mübâreke" ismi ile de eserine gönderme yapmaktadır (Yazar 2020b: 43-44).

Râsih 3 beyitten müteşekkil hamdele ve salvele bölümünden sonra manzum olarak peygamberlere dair Enes b. Mâlik’in Hz. Peygamber’den rivayet ettiğini söylediği hadisi mealen nakledip akabinde bazı başlıklar altında peygamberlere dair bilgiler. peygamberlerin sayısı, bu konudaki ihtilaflar, ulü'l-azm peygamberler, peygamberlerin mahiyetleri, Kur'an'da zikri geçen peygamberler, Hz. Muhammed'in hususi naati, diğer peygamberlerin isimlerinin zikri, Hz. Muhammed'in risaletinin aslı ve Lokmân, Zülkarneyn ile Hızır'ın peygamberliğine dair konuların bu başlıklar altında işlendiği görülmektedir. Peygamberlere dair bu bilgilerden sonra Arap, Acem ve Rûm şairlerinden meşhur olanlarından birkaçının isimleri sayılmıştır. Bu bilgilerden sonra Râsih kasidesini bitirir gibi görünse de hatime gibi görünen beyitlerden sonra kasidesine aynı vezin ve kafiyede Hz. Yusuf’un kardeşlerinin isimlerini sayarak devam ederken bu isimler konusundaki ihtilaflara da değinir (Yazar 2020b: 43-44). 

Eserin mecmuadaki ikinci nüshasının sonunda Râsih tarafından mensur bir kısma da yer verilmiş olup bu kısımda eserin ismi ve kaynaklarına dair bilgi verilmiştir (Yazar 2020b: 44).

Şairin biyografisi için bk. “Râsih, Balıkesirli Râsih Ahmed Bey”. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/rasih-balikesirli-rasih-ahmed-bey.

Eserden Örnekler


Hamd ol Allâh’a ki_odur hâlık-ı cümle eşyâ

Mâlikü’l-mülk ü kadîm-i vahîd ü bî-hemtâ

...

Hâdim-i hâssa-i mahdûm-ı cihâneyn Enes

İbni Mâlik ki karîni ola rıdvân-ı Hudâ

...

Lehçe-i sıdk ile sultân-ı rüsülden bi'z-zât

Bu hadîsi ki rivâyet ider ol râst-edâ


Beyân-ı Hadîs

Ya'nî izzetle sa'âdetle buyurdı tahkîk

Cihet-i vahy-ile Cibrîl haber virdi bana


Ahd-i Âdem'den eyâ mâ-hasal-i mevcûdât

Devr-i pür-nûruna dek nev'-i beşerdür hâlâ


Mazhar-ı feyz-i nübüvvât u risâlât olmış

Yüz yigirmi bin ü hem dört bin ola takrîbâ (Balıkesirli Râsih [yz.]: 12a).


Zikr-i eşher-i Şu'arâ-yı Hıtta-i Rûm

Şu'arâ-yı hüner-ârâ-yı dem-i hıtta-i Rûm

Ya'nî şöhret-dih-i'asr-ı nev-i şi'r ü inşâ


Nâbî vü Sâbit-i darb-ı mesel-ârâ-yı sühan

Dürrî-i Vânî-i bînâ-tı erâcif-ârâ (Balıkesirli Râsih [yz.]: 13a).

Kaynakça


Balıkesirli Râsih (yz). Dîvânçe-i Tevârîh / Mecmua-i Râsih. Süleymaniye Kütüphanesi Esad Efendi 3437.

Yazar, Sadık (2020a). "Eylemişler Râsih’e Bühtân Bühtân Üstüne: Balıkesirli Râsih’in Eserlerine Dair Bilgilerin Tashihi". Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, 24: 635-671.

Yazar, Sadık (2020b). "Şahsi Bir Arşiv Kaynağı Olarak Balıkesirli Râsih’in Mecmuası: İçerik Analizi Ve Derkenar Notları". Hikmet-Akademik Edebiyat Dergisi, 13: 27-62.

Atıf Bilgileri


Yazar, Sadık. "GÂYETÜ'-T-TEBRÎK / KASÎDE-İ MÜBÂREKE". Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü, http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/gayetu-t-tebrik-kaside-i-mubareke. [Erişim Tarihi: 28 Şubat 2026].


Benzer Eserler

# Madde Yazar Madde Yazarı İşlem
1 DÎVÂN (RÂSİH) Râsih, Balıkesirli Râsih Ahmed Bey Prof. Dr. Sadık Yazar
Görüntüle
2 FÂLÜ'S-SA'ÂDE (RÂSİH) Râsih, Balıkesirli Râsih Ahmed Bey Prof. Dr. Sadık Yazar
Görüntüle
3 BÜRÛCÜ'N-NÜCÛM Râsih, Balıkesirli Râsih Ahmed Bey Prof. Dr. Sadık Yazar
Görüntüle
4 BÜLGATÜ'L-AHBÂB Râsih, Balıkesirli Râsih Ahmed Bey Prof. Dr. Sadık Yazar
Görüntüle
5 AYDIN ŞEHR-ENGÎZİ (RÂSİH) Râsih, Balıkesirli Râsih Ahmed Bey Prof. Dr. Sadık Yazar
Görüntüle
6 DÎVÂNÇE / MECMÛ'A (RÂSİH) Râsih, Balıkesirli Râsih Ahmed Bey Prof. Dr. Sadık Yazar
Görüntüle
7 SÜRRE MEN RE'Â Râsih, Balıkesirli Râsih Ahmed Bey Prof. Dr. Sadık Yazar
Görüntüle
8 SÜBHATÜ'L-ÂDÂB Râsih, Balıkesirli Râsih Ahmed Bey Prof. Dr. Sadık Yazar
Görüntüle
9 SAD VESÂYÂ Râsih, Balıkesirli Râsih Ahmed Bey Prof. Dr. Sadık Yazar
Görüntüle
10 MANZÛME-İ DURÛB-I EMSÂL (HIFZÎ) Hıfzî Dr. Öğr. Üyesi BAHANUR ÖZKAN BAHAR
Görüntüle
11 NA'T MECMÛ'ASI (HÜSEYİN AYVANSARÂYÎ) (Rıfat Kütük Şahsi Kütüphanesi) Ayvansarâyî, Hâfız Hüseyin Diğer Aybala Sena KÜTÜK
Görüntüle
12 DÎVÂN (KESBÎ /KİSBÎ) Kesbî/Kisbî, Kesbî Mehmed Efendi ismail Aksoyak
Görüntüle
13 TERCÜME-İ DURÛB-I EMSÂL-İ ARABİYYE (KUDSÎ, ABDULLÂH EFENDİ) Kudsî, Abdullah Efendi Prof. Dr. Sadık Yazar
Görüntüle
14 TERCÜME-İ LUTFU'T-TEDBÎR fî SİYÂSÂTİ'L-MÜLÛK (KUDSÎ, ABDULLÂH EFENDİ) Kudsî, Abdullâh Efendi Prof. Dr. Sadık Yazar
Görüntüle
15 TERCÜME-İ EL-BERKU’L-YEMÂNÎ FÎ FETHİ’L-OSMÂNÎ (KUDSÎ, ABDULLÂH EFENDİ) Kudsî, Abdullâh Efendi Prof. Dr. Sadık Yazar
Görüntüle
16 DÎVÂN (TEKİRDAĞLI AHMED LÜTFÎ) Lütfî, Ahmed Lütfî Efendi Diğer Ahmet Serdar Erkan
Görüntüle
17 MÜSTEVCEBÜ’L-HALÂS FÎ TEFSÎR-İ SÛRETİ’L-İHLÂS (TÂHİR, MEKKÎ-ZÂDE MEHMED) Tâhir, Mekkî-zâde Mehmed Tâhir Efendi (?/? – ö. 1128/1716) Dr. Öğr. Üyesi Oğuzhan UZUN
Görüntüle
18 AHSENÜ'L-HABER MİN KELÂMİ SEYYİDİ'L-BEŞER (VÂSIF, ŞA'BÂN-ZÂDE ABDULLÂH VÂSIF ÇELEBİ) Vâsıf, Şa'bân-zâde Abdullâh Vâsıf Çelebi Diğer Nükran ERBAŞ
Dr. Öğr. Üyesi Muhammed İkbâl Güler
Görüntüle
19 DÎVÂNÇE (ABDÎ / VASSÂF) Abdî (Vassâf), Abdullâh Efendi Prof. Dr. İbrahim Halil Tuğluk
Görüntüle