- Yazar Biyografisi (TEİS)
Râsih, Balıkesirli Râsih Ahmed Bey - Madde Yazarı: Prof. Dr. Sadık Yazar
- Eser Yazılış Tarihi:?
- Yazıldığı Saha:Anadolu-Osmanlı
- Edebiyat Alanı:Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı
- Dönemi:18. Yüzyıl
- Dili:Türkçe
- Alfabesi:Arap
- Yapısı:Manzum
- Niteliği:Telif
- Türü/Formu:Diğer
- Yayın Tarihi:09/08/2022
GÂYETÜ'-T-TEBRÎK / KASÎDE-İ MÜBÂREKE
peygamber isimlerinin nazmen listelendiği eserRâsih, Balıkesirli Râsih Ahmed Bey (d. ?/? - ö. 14 Rebiülevvel 1144/16 Eylül 1731)
ISBN: 978-9944-237-87-1
Balıkesirli Râsih'in (d. ?/? - ö. 14 Rebiülevvel 1144/16 Eylül 1731) peygamber isimlerini nazmen listelediği Türkçe manzum eseri. Râsih'e dair ilk dönem çalışmalarında bilinmeyen bu eser Sadık Yazar'ın konuyla ilgili çalışmalarında (2020a, 2020b) ortaya çıkarılmıştır. Râsih'in şahsi mecmuasında iki defa ([yz.]: 1b-4b ve 12a-14b) kaydedilmiş bulunan ve bu itibarla da iki adet nüshası günümüze ulaşmış bulunan eser kaside nazım biçimiyle ve aruzun "fe'ilâtün fe'ilâtün fe'ilâtün fe'ilün" kalıbı ile kaleme alınmış olup 128 beyitten oluşmaktadır. Eserine Gâyetü't-Tebrîk ismini verdiğini açıkça zikreden Râsih birkaç yerde "Kasîde-i Mübâreke" ismi ile de eserine gönderme yapmaktadır (Yazar 2020b: 43-44).
Râsih 3 beyitten müteşekkil hamdele ve salvele bölümünden sonra manzum olarak peygamberlere dair Enes b. Mâlik’in Hz. Peygamber’den rivayet ettiğini söylediği hadisi mealen nakledip akabinde bazı başlıklar altında peygamberlere dair bilgiler. peygamberlerin sayısı, bu konudaki ihtilaflar, ulü'l-azm peygamberler, peygamberlerin mahiyetleri, Kur'an'da zikri geçen peygamberler, Hz. Muhammed'in hususi naati, diğer peygamberlerin isimlerinin zikri, Hz. Muhammed'in risaletinin aslı ve Lokmân, Zülkarneyn ile Hızır'ın peygamberliğine dair konuların bu başlıklar altında işlendiği görülmektedir. Peygamberlere dair bu bilgilerden sonra Arap, Acem ve Rûm şairlerinden meşhur olanlarından birkaçının isimleri sayılmıştır. Bu bilgilerden sonra Râsih kasidesini bitirir gibi görünse de hatime gibi görünen beyitlerden sonra kasidesine aynı vezin ve kafiyede Hz. Yusuf’un kardeşlerinin isimlerini sayarak devam ederken bu isimler konusundaki ihtilaflara da değinir (Yazar 2020b: 43-44).
Eserin mecmuadaki ikinci nüshasının sonunda Râsih tarafından mensur bir kısma da yer verilmiş olup bu kısımda eserin ismi ve kaynaklarına dair bilgi verilmiştir (Yazar 2020b: 44).
Şairin biyografisi için bk. “Râsih, Balıkesirli Râsih Ahmed Bey”. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/rasih-balikesirli-rasih-ahmed-bey.
Eserden Örnekler
Hamd ol Allâh’a ki_odur hâlık-ı cümle eşyâ
Mâlikü’l-mülk ü kadîm-i vahîd ü bî-hemtâ
...
Hâdim-i hâssa-i mahdûm-ı cihâneyn Enes
İbni Mâlik ki karîni ola rıdvân-ı Hudâ
...
Lehçe-i sıdk ile sultân-ı rüsülden bi'z-zât
Bu hadîsi ki rivâyet ider ol râst-edâ
Beyân-ı Hadîs
Ya'nî izzetle sa'âdetle buyurdı tahkîk
Cihet-i vahy-ile Cibrîl haber virdi bana
Ahd-i Âdem'den eyâ mâ-hasal-i mevcûdât
Devr-i pür-nûruna dek nev'-i beşerdür hâlâ
Mazhar-ı feyz-i nübüvvât u risâlât olmış
Yüz yigirmi bin ü hem dört bin ola takrîbâ (Balıkesirli Râsih [yz.]: 12a).
Zikr-i eşher-i Şu'arâ-yı Hıtta-i Rûm
Şu'arâ-yı hüner-ârâ-yı dem-i hıtta-i Rûm
Ya'nî şöhret-dih-i'asr-ı nev-i şi'r ü inşâ
Nâbî vü Sâbit-i darb-ı mesel-ârâ-yı sühan
Dürrî-i Vânî-i bînâ-tı erâcif-ârâ (Balıkesirli Râsih [yz.]: 13a).
Kaynakça
Balıkesirli Râsih (yz). Dîvânçe-i Tevârîh / Mecmua-i Râsih. Süleymaniye Kütüphanesi Esad Efendi 3437.
Yazar, Sadık (2020a). "Eylemişler Râsih’e Bühtân Bühtân Üstüne: Balıkesirli Râsih’in Eserlerine Dair Bilgilerin Tashihi". Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, 24: 635-671.
Yazar, Sadık (2020b). "Şahsi Bir Arşiv Kaynağı Olarak Balıkesirli Râsih’in Mecmuası: İçerik Analizi Ve Derkenar Notları". Hikmet-Akademik Edebiyat Dergisi, 13: 27-62.
Atıf Bilgileri
Benzer Eserler
| # | Madde | Yazar | Madde Yazarı | İşlem | ||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | DÎVÂN (RÂSİH) | Râsih, Balıkesirli Râsih Ahmed Bey | Prof. Dr. Sadık Yazar |
Görüntüle | ||
| 2 | FÂLÜ'S-SA'ÂDE (RÂSİH) | Râsih, Balıkesirli Râsih Ahmed Bey | Prof. Dr. Sadık Yazar |
Görüntüle | ||
| 3 | BÜRÛCÜ'N-NÜCÛM | Râsih, Balıkesirli Râsih Ahmed Bey | Prof. Dr. Sadık Yazar |
Görüntüle | ||
| 4 | BÜLGATÜ'L-AHBÂB | Râsih, Balıkesirli Râsih Ahmed Bey | Prof. Dr. Sadık Yazar |
Görüntüle | ||
| 5 | AYDIN ŞEHR-ENGÎZİ (RÂSİH) | Râsih, Balıkesirli Râsih Ahmed Bey | Prof. Dr. Sadık Yazar |
Görüntüle | ||
| 6 | DÎVÂNÇE / MECMÛ'A (RÂSİH) | Râsih, Balıkesirli Râsih Ahmed Bey | Prof. Dr. Sadık Yazar |
Görüntüle | ||
| 7 | SÜRRE MEN RE'Â | Râsih, Balıkesirli Râsih Ahmed Bey | Prof. Dr. Sadık Yazar |
Görüntüle | ||
| 8 | SÜBHATÜ'L-ÂDÂB | Râsih, Balıkesirli Râsih Ahmed Bey | Prof. Dr. Sadık Yazar |
Görüntüle | ||
| 9 | SAD VESÂYÂ | Râsih, Balıkesirli Râsih Ahmed Bey | Prof. Dr. Sadık Yazar |
Görüntüle | ||
| 10 | MANZÛME-İ DURÛB-I EMSÂL (HIFZÎ) | Hıfzî | Dr. Öğr. Üyesi BAHANUR ÖZKAN BAHAR |
Görüntüle | ||
| 11 | NA'T MECMÛ'ASI (HÜSEYİN AYVANSARÂYÎ) (Rıfat Kütük Şahsi Kütüphanesi) | Ayvansarâyî, Hâfız Hüseyin | Diğer Aybala Sena KÜTÜK |
Görüntüle | ||
| 12 | DÎVÂN (KESBÎ /KİSBÎ) | Kesbî/Kisbî, Kesbî Mehmed Efendi | ismail Aksoyak |
Görüntüle | ||
| 13 | TERCÜME-İ DURÛB-I EMSÂL-İ ARABİYYE (KUDSÎ, ABDULLÂH EFENDİ) | Kudsî, Abdullah Efendi | Prof. Dr. Sadık Yazar |
Görüntüle | ||
| 14 | TERCÜME-İ LUTFU'T-TEDBÎR fî SİYÂSÂTİ'L-MÜLÛK (KUDSÎ, ABDULLÂH EFENDİ) | Kudsî, Abdullâh Efendi | Prof. Dr. Sadık Yazar |
Görüntüle | ||
| 15 | TERCÜME-İ EL-BERKU’L-YEMÂNÎ FÎ FETHİ’L-OSMÂNÎ (KUDSÎ, ABDULLÂH EFENDİ) | Kudsî, Abdullâh Efendi | Prof. Dr. Sadık Yazar |
Görüntüle | ||
| 16 | DÎVÂN (TEKİRDAĞLI AHMED LÜTFÎ) | Lütfî, Ahmed Lütfî Efendi | Diğer Ahmet Serdar Erkan |
Görüntüle | ||
| 17 | MÜSTEVCEBÜ’L-HALÂS FÎ TEFSÎR-İ SÛRETİ’L-İHLÂS (TÂHİR, MEKKÎ-ZÂDE MEHMED) | Tâhir, Mekkî-zâde Mehmed Tâhir Efendi (?/? – ö. 1128/1716) | Dr. Öğr. Üyesi Oğuzhan UZUN |
Görüntüle | ||
| 18 | AHSENÜ'L-HABER MİN KELÂMİ SEYYİDİ'L-BEŞER (VÂSIF, ŞA'BÂN-ZÂDE ABDULLÂH VÂSIF ÇELEBİ) | Vâsıf, Şa'bân-zâde Abdullâh Vâsıf Çelebi | Diğer Nükran ERBAŞ Dr. Öğr. Üyesi Muhammed İkbâl Güler |
Görüntüle | ||
| 19 | DÎVÂNÇE (ABDÎ / VASSÂF) | Abdî (Vassâf), Abdullâh Efendi | Prof. Dr. İbrahim Halil Tuğluk |
Görüntüle |