- Yazar Biyografisi (TEİS)
Murâd/Murâdî, Sultan III. Murad (5 Cemâziyelevvel 953/4 Temmuz 1546-6 Cemâziyelevvel 1003 / 17 Ocak 1595) - Madde Yazarı: Dr. UĞUR ÖZTÜRK
- Eser Yazılış Tarihi:1001/1592
- Yazıldığı Saha:Anadolu-Osmanlı
- Edebiyat Alanı:Divan-Tekke Edebiyatı
- Dönemi:16. Yüzyıl
- Dili:Türkçe
- Alfabesi:Arap
- Yapısı:Manzum
- Niteliği:Telif
- Türü/Formu:Mesnevi
- Yayın Tarihi:16/01/2023
FÜTÛHÂT-I RAMAZÂN (MURÂD/MURÂDÎ)
mesneviMurâd/Murâdî, Sultan III. Murad (5 Cemâziyelevvel 953/4 Temmuz 1546-6 Cemâziyelevvel 1003 / 17 Ocak 1595)
ISBN: 978-9944-237-87-1
III. Murâd’ın kaynaklarda Futâhâtü’s-Sıyâm olarak da bilenen fakat asıl adı Fütûhât-ı Ramazân olan mesnevisi. Sultan III. Murâd'ın (Murâdî) Ramazan 1001/Haziran 1592’de kaleme aldığı Fütûhât-ı Ramazân 1645 beyittir. Aruzun fâilâtün/fâilâtün/fâilün vezniyle yazılmış olan mesnevi, Farsça ve tasavvuf konuludur. 103 varak nesih bir hatla yazılmış olan eser, tek nüsha halinde Millet Ktp. Ali Emîrî Fârisî 576 numarada yer almaktadır. Murâdî, mesnevinin 3a varağında eserin bitişi için ‘Feyz-i ‘âlî’ tarihini düşürmüştür (Uyar 1995: 70).
Klasik mesnevi tarzında eserine başlayan müellif, Hz. Peygamber’e tâbi olanlara salat ve selam ettikten sonra 1001/1593 senesinin Ramazan ayında eserindeki yüce hakikatleri talip ve sadık âşıklar için yazdığını; sözlerinde ve edasında kusur bulanların zarfa değil mazrûfa bakmalarını istemektedir. Suret değil mana, kabuk değil öz önemlidir. Fütûhât-ı Ramazân dibaceden sonra bölümlere ayrılmış ve her bölüme bir başlık verilmiştir. “Nasihatlerle ilgilidir” başlığın ardından konuya uygun olarak hikâyelere yer verilmiştir. Eserde toplamda doksan bir başlık bulunmaktadır. Eser “Bu güzel ve güneşe benzeyen kitabın münacatı”dır başlığı ile son bulur ve bu kısımda III. Murâd şeyhleri Şeyh Şücâ ile Şeyh İbrahim el-Kırımî’ye dua eder (Uyar 1995: 70-90).
Eser üzerine Kâmil Yaşar Uyar 1995 yılında doktora tez çalışması yapmıştır.
Müellifin biyografisi için bk. "Murâd/Murâdi, Sultân III. Murâd". Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/murad-muradi-sultan-iii-murad
Eserden Örnekler
"Zâhirde Görünen Bazı Sırların Beyanı Hakkındadır.
Ey yüzü örtüden dışarda olan!
Kim görse sonsuza dek şad olur
Âlemi nasıl meydana getirirdi ondan
Gizli iken açığa çıktın
Geçitte neden muhafızlar var ettin
Yahut neden tehlikede bir yol yaptın
Vaz geçmek ile ne tedbirde oldun
Yahut burada nasıl bir tağyire uğradın
(Ey insan) Yalın ayak başı açık geldin
Bil ki sonunda böyle olacaksın
Hadiselerin bir beyanda geçer
Bir meydanda kıyama kalkışırsın
Ârifler senin sözünü bilirler
Kalplerinde siyahlık olan onu bilmez" (Millet Ktp. Ali Emîrî Fârisî 576, 8b.).
Kaynakça
Uyar, Kâmil Yaşar (1995). Sultan III. Murad’ın Fütûhât-ı Ramazan’ı ve Farsça Divanı. Doktora Tezi. İstanbul: İstanbul Üniversitesi.
Atıf Bilgileri
Benzer Eserler
| # | Madde | Yazar | Madde Yazarı | İşlem | ||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | DÎVÂN (MURÂD/MURÂDÎ) | Murâd/Murâdî, Sultân III. Murâd | Prof. Dr. Mustafa İsen |
Görüntüle | ||
| 2 | FARSÇA DÎVANÇE (MURÂDÎ) | Murâd/Murâdî, Sultân III. Murâd | Prof. Dr. Mustafa İsen |
Görüntüle | ||
| 3 | KİTÂBÜ’L-MENÂMÂT (MURÂD/MURÂDÎ) | Murâd/Murâdî, Sultan III. Murad (5 Cemâziyelevvel 953/4 Temmuz 1546-6 Cemâziyelevvel 1003 / 17 Ocak 1595) | Dr. UĞUR ÖZTÜRK |
Görüntüle | ||
| 4 | NEVÂ-YI HORÛS (ABDÎ/VEHHÂBÎ) | Abdî, Abdülvehhâb es-Sâbûnî, Abdülvehhâb Hemedânî | Dr. Öğr. Üyesi Fatih Odunkıran |
Görüntüle | ||
| 5 | TUHFETÜ'L-UŞŞÂK (ATÂ) | Atâ, Üsküplü Atâ | ismail Aksoyak |
Görüntüle | ||
| 6 | DÎVÂN (İLMÎ) | İlmî, İlmî Dede | Prof. Dr. Yunus KAPLAN |
Görüntüle | ||
| 7 | GÜL-İ SAD-BERG (HALVETÎ MUHYÎ) | Halvetî Muhyî | Prof. Dr. Adem Ceyhan |
Görüntüle | ||
| 8 | DÎVÂN (NEBÂTÎ) | Nebâtî, Nebâtî Çelebi | Prof. Dr. Yunus KAPLAN |
Görüntüle | ||
| 9 | SERGÜZEŞT-NÂME (NEBÂTÎ) | Nebâtî, Nebâtî Çelebi | Dr. Ahmet UĞUR |
Görüntüle | ||
| 10 | GENC-İ ESRÂR-I MA'NÎ (NİDÂÎ) | Nidâî, Şa'bân Nidâî Ankaravî | Prof. Dr. Nuran ÖZTÜRK |
Görüntüle | ||
| 11 | ÇİHL HADİS TERCÜMESİ (RIHLETÎ) | Rıhletî (d ?/?- ö. ?/?) | Prof. Dr. Adem Ceyhan |
Görüntüle | ||
| 12 | KIRK HADİS (RIHLETÎ) | Rıhletî | Prof. Dr. Adem Ceyhan |
Görüntüle | ||
| 13 | ESRÂRÜ'L-'ÂRİFÎN (SEYYİD SEYFÎ) | Seyyid Seyfî/Seyyid Nizamoğlu, Şeyh Seyyid Seyfullah Kasım b. Şeyh Seyyid Nizameddin Efendi | Prof. Dr. Muhsin Macit |
Görüntüle |