FÜTÛHÂT-I RAMAZÂN (MURÂD/MURÂDÎ)
mesnevi
Murâd/Murâdî, Sultan III. Murad (5 Cemâziyelevvel 953/4 Temmuz 1546-6 Cemâziyelevvel 1003 / 17 Ocak 1595)

ISBN: 978-9944-237-87-1


III. Murâd’ın kaynaklarda Futâhâtü’s-Sıyâm olarak da bilenen fakat asıl adı Fütûhât-ı Ramazân olan mesnevisi. Sultan III. Murâd'ın (Murâdî) Ramazan 1001/Haziran 1592’de kaleme aldığı Fütûhât-ı Ramazân 1645 beyittir. Aruzun fâilâtün/fâilâtün/fâilün vezniyle yazılmış olan mesnevi, Farsça ve tasavvuf konuludur. 103 varak nesih bir hatla yazılmış olan eser, tek nüsha halinde Millet Ktp. Ali Emîrî Fârisî 576 numarada yer almaktadır. Murâdî, mesnevinin 3a varağında eserin bitişi için ‘Feyz-i ‘âlî’ tarihini düşürmüştür (Uyar 1995: 70).

Klasik mesnevi tarzında eserine başlayan müellif, Hz. Peygamber’e tâbi olanlara salat ve selam ettikten sonra 1001/1593 senesinin Ramazan ayında eserindeki yüce hakikatleri talip ve sadık âşıklar için yazdığını; sözlerinde ve edasında kusur bulanların zarfa değil mazrûfa bakmalarını istemektedir. Suret değil mana, kabuk değil öz önemlidir. Fütûhât-ı Ramazân dibaceden sonra bölümlere ayrılmış ve her bölüme bir başlık verilmiştir. “Nasihatlerle ilgilidir” başlığın ardından konuya uygun olarak hikâyelere yer verilmiştir. Eserde toplamda doksan bir başlık bulunmaktadır. Eser “Bu güzel ve güneşe benzeyen kitabın münacatı”dır başlığı ile son bulur ve bu kısımda III. Murâd şeyhleri Şeyh Şücâ ile Şeyh İbrahim el-Kırımî’ye dua eder (Uyar 1995: 70-90).

Eser üzerine Kâmil Yaşar Uyar 1995 yılında doktora tez çalışması yapmıştır.

Müellifin biyografisi için bk. "Murâd/Murâdi, Sultân III. Murâd". Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/murad-muradi-sultan-iii-murad

Eserden Örnekler


"Zâhirde Görünen Bazı Sırların Beyanı Hakkındadır.


Ey yüzü örtüden dışarda olan!

Kim görse sonsuza dek şad olur


Âlemi nasıl meydana getirirdi ondan

Gizli iken açığa çıktın


Geçitte neden muhafızlar var ettin

Yahut neden tehlikede bir yol yaptın


Vaz geçmek ile ne tedbirde oldun

Yahut burada nasıl bir tağyire uğradın


(Ey insan) Yalın ayak başı açık geldin

Bil ki sonunda böyle olacaksın


Hadiselerin bir beyanda geçer

Bir meydanda kıyama kalkışırsın


Ârifler senin sözünü bilirler

Kalplerinde siyahlık olan onu bilmez" (Millet Ktp. Ali Emîrî Fârisî 576, 8b.).

Kaynakça


Uyar, Kâmil Yaşar (1995). Sultan III. Murad’ın Fütûhât-ı Ramazan’ı ve Farsça Divanı. Doktora Tezi. İstanbul: İstanbul Üniversitesi.

Atıf Bilgileri


ÖZTÜRK, UĞUR. "FÜTÛHÂT-I RAMAZÂN (MURÂD/MURÂDÎ)". Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü, http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/futuhat-i-ramazan-murad-muradi. [Erişim Tarihi: 27 Şubat 2026].


Benzer Eserler

# Madde Yazar Madde Yazarı İşlem
1 DÎVÂN (MURÂD/MURÂDÎ) Murâd/Murâdî, Sultân III. Murâd Prof. Dr. Mustafa İsen
Görüntüle
2 FARSÇA DÎVANÇE (MURÂDÎ) Murâd/Murâdî, Sultân III. Murâd Prof. Dr. Mustafa İsen
Görüntüle
3 KİTÂBÜ’L-MENÂMÂT (MURÂD/MURÂDÎ) Murâd/Murâdî, Sultan III. Murad (5 Cemâziyelevvel 953/4 Temmuz 1546-6 Cemâziyelevvel 1003 / 17 Ocak 1595) Dr. UĞUR ÖZTÜRK
Görüntüle
4 NEVÂ-YI HORÛS (ABDÎ/VEHHÂBÎ) Abdî, Abdülvehhâb es-Sâbûnî, Abdülvehhâb Hemedânî Dr. Öğr. Üyesi Fatih Odunkıran
Görüntüle
5 TUHFETÜ'L-UŞŞÂK (ATÂ) Atâ, Üsküplü Atâ ismail Aksoyak
Görüntüle
6 DÎVÂN (İLMÎ) İlmî, İlmî Dede Prof. Dr. Yunus KAPLAN
Görüntüle
7 GÜL-İ SAD-BERG (HALVETÎ MUHYÎ) Halvetî Muhyî Prof. Dr. Adem Ceyhan
Görüntüle
8 DÎVÂN (NEBÂTÎ) Nebâtî, Nebâtî Çelebi Prof. Dr. Yunus KAPLAN
Görüntüle
9 SERGÜZEŞT-NÂME (NEBÂTÎ) Nebâtî, Nebâtî Çelebi Dr. Ahmet UĞUR
Görüntüle
10 GENC-İ ESRÂR-I MA'NÎ (NİDÂÎ) Nidâî, Şa'bân Nidâî Ankaravî Prof. Dr. Nuran ÖZTÜRK
Görüntüle
11 ÇİHL HADİS TERCÜMESİ (RIHLETÎ) Rıhletî (d ?/?- ö. ?/?) Prof. Dr. Adem Ceyhan
Görüntüle
12 KIRK HADİS (RIHLETÎ) Rıhletî Prof. Dr. Adem Ceyhan
Görüntüle
13 ESRÂRÜ'L-'ÂRİFÎN (SEYYİD SEYFÎ) Seyyid Seyfî/Seyyid Nizamoğlu, Şeyh Seyyid Seyfullah Kasım b. Şeyh Seyyid Nizameddin Efendi Prof. Dr. Muhsin Macit
Görüntüle