Halîmî’nin Farsça muammâ kaidelerini Türkçe olarak açıklayarak örneklendirdiği 5 yapraklı risâlesidir. Eser, Süleymaniye Kütüphanesi Âşir Efendi, nu. 430/34 vr. 140b-145a'da Er-Risâle Fî-Beyâni Fenni’l-Mu'ammeyyât adıyla müstakil bir şekilde kayıtlıdır. Ancak bu metin Halîmî’nin Bahru’l-Garâyib ve Lügat-i Halîmî’deki muamma bahisleri içinde de yer almaktadır (Uzun 2020: 1395). Muammaların ekseriyeti beyit olarak, 2 tanesi kıt'a nazım şekliyle söylenmiştir. Eser birçok sebeple mühimdir. Yer verilen muammaların müellif tarafından çözümü Risâle'nin ehemmiyetini artırmaktadır. Muamma kuramı ile ilgili eserlerde han, emir vb. isme yapılan ilavelerin muammanın kıymetini arttıracağı zikredilmektedir. Halîmî, eserinin muamma bahsinde önce kısa kısa kuramsal alt yapıyı oluşturmakta ve daha sonra, konuya uygun bir muamma vermekte ve sonra onu çözümlemektedir. Halîmî en zor olanı başarmıştır. Çünkü genellikle şairler muamma söylemekle yetinmişler, çözümü noktasında yalnızca muammanın başına, beytin içinde saklı olan ismi koymuşlardır. Halîmî’nin muammaları yaşadığı döneme tanıklık etme niteliğine de sahiptir. Klasik dönem şairlerinin, aynı dönemi idrak ettikleri sultanlara söyledikleri medhiyeler hangi ölçüde kıymet ifade ediyorsa, Halîmî’nin dönemlerinde yaşadığı Fâtih Sultan Muhammed ve Sultan II. Bâyezîd namına tertip ettiği ve çözümlediği muammalar aynı kıymeti haizdir. Eserde, Sultan II. Bâyezîd adına 4, Sultan Muhammed adına, biri "Muhammmed Han" olarak 2 muamma yer almaktadır (Duru 2011: 114). 

Necip Fazıl Duru, Bahru’l-Garâyib’deki muamma bahsiyle ilgili kısmı üzerine bir değerlendirme yaparak eseri yayımlamıştır (2011)

Nâsirin biyografisi için bk. “Halîmî, Lütfullâh”. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/halimi-lutfullah