Nakşibendiyye tarikatının kurucusu olan Hâce Muhammed bin Muhammed Bahâüddîn Şâh-ı Nakşibend el-Üveysî el-Buhârî'nin hayatı, menkıbeleri ve tasavvufî görüşlerini içeren eser. Eserin aslı Şâh-ı Nakşibend bağlılarından olan Selâhaddin İbni Mübarek el-Buhârî tarafından Farsça olarak kaleme alınmıştır (Saraç 2016: 1042). Eser, başta Molla Câmî’nin Nefahatü'l-Üns ve Şeyh Safiyüddin’in Reşahat isimli kitapları olmak üzere birçok tasavvufî esere de kaynaklık etmiştir. Eseri Süleyman İzzî Teşrifâti, Makâmât-ı Aliyye-i Nakşibendiyye ismiyle Türkçeye çevirmiştir. Farklı tarihlerde istinsah edilmiş yazma nüshaları da bulunan eser Bahriye Fırkateyn kâtiplerinden Ali Kadri tarafından 1328/1910 yılında Matbaa-i Bahriye’de basılmıştır. Bu baskı oldukça ilgi çekmiştir (Emecen 2001: 566). Süleyman İzzî Efendi bu tercümeyi, müntesibi olduğu Nakşibendiyye tarikatının Muradiye Zaviyesi şeyhi olan Ebu’l-Alâ eş-Şeyh Ali Efendi’nin arzusu üzerine kaleme almıştır. Tercüme 4 bölümden oluşmaktadır. Eserin 1. bölümü velâyet ve velinin tarifi hakkındadır. 2. bölümde Hâce Bahâüddin Şâh-ı Nakşibend hazretlerinin manevi halleri halifesi olan Alâa'ddin Attâr hazretleri tarafından anlatılarak devamında hâcegân silsilesi verilmiştir. Bu bölümde bazı kaynaklarca (Saraç 2016: 1042; Yılmazer 2019: LXII) Alâa'ddin Attâr'ın menkıbelerinin anlatıldığı söylenmişse de doğru değildir. 3. bölümde Hâce Bahâüddin Şâh-ı Nakşibend'in vasıfları, sözleri, yaşantısı ve ahlakı, bunun yanı sıra tasavvuf yolundaki tarz ve yöntemleri anlatılmıştır. Ayrıca sohbet meclislerinde söylediği hikmetli sözlere de yer verilmiştir. Eserin 4. bölümünde ise Hâce Bahâüddin Şâh-ı  Nakşibend'in kerametleri ve bazı halleri anlatılmıştır.

Nakşibendî tarikatının usul ve esaslarının da anlatıldığı eserde yer yer ayet ve hadislerden iktibaslar yapılmış, olaylarla ilgili yeri geldikçe Türkçe ve Farsça beyitlere yer verilmiştir. İslamî gelenekte Makâmât türünün bir örneği olan bu eser üzerinde  farklı yayınevleri tarafından hazırlatılmış sadeleştirme yoluyla birçok yayın yapılmıştır. En son 2018 yılında matbu nüshanın yanı sıra yazma nüshasından da istifade edilerek Hallerin Terbiyesi Enîsü't-tâlibîn ve Uddetü's-sâlikîn- Makâmât-ı Aliyye-i Nakşibendiyye isimli bir kitap yayını yapılmıştır (Adıgüzel 2018).

Mütercimin biyografisi için bk. "İzzî, Süleyman İzzî Efendi". Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/izzi-suleyman-izzi-efendi