Cemaleddin İshak el-Karamanî tarafından yazılan âyet, hadis, kelâm-ı kibar ve şiir iktibasları yardımıyla öğütler veren bir nasihat-nâme. Fasıllar şeklinde tasavvufa dair on yedi konu başlığı bulunan eserde, bu fasıllara sâir eserlerdeki gibi konu başlığı verilmemiştir (Toprak 2000).

Eserin müellifi, Arapça münacaat ve nat bölümlerinden sonra âyet-i kerîmelerden, hadis-i şeriflerden ve Hz. Ali gibi din büyükleri ile Abdülkadir Geylanî, şeyh Sadreddin-i Konevî, İmam-ı Şâfi gibi evliyanın sözlerinden iktibaslar yapar. Bazen Hz. Osman, Hz. Ömer vb. İslam büyüklerinin yaşamlarından rivayetler bildirir. Alıntıların bitiminde “yani” kelimesini bağlantı edatı olarak kullanarak bunları açıklamaya ve manalarına göre öğütler vermeye başlar. Araya konuyla alakalı Arapça, Farsça manzumeler ile Cemalî mahlasından kendisinin kaleme aldığı anlaşılan şiirler serpiştirir. Türkçe dışındaki manzumeleri de açıklayarak öğüte bağlar. Bu çerçevede en-Nesâ’ihu’s-Sûfiyye adı verilen birbirinden kesin çizgilerle ayırmanın zor olduğu on yedi bölüm boyunca devam etmektedir. Bazı bölümlerin başlarında istisnaî olarak âyet, hadis, şiir ve söz iktibası olmaksızın doğrudan nasihat verildiği görülmektedir (Donuk 2016: 291).

Kitapta dokuzu kudsî hadis olmak üzere 170 hadis, 200 ayet, Hz. Ali’den 20 söz, 65 beyit, 50’ye yakın şiir, Hz. Ayşe, İmam-ı Azam ve İmam-ı Şafiî’den her birinden üçer rivayet olmak üzere toplamda 9 rivayet; Hz. Ebu Bekir, Yahya b. Muaz ve İmam-ı Gazzâlî’den ikişer rivayetten 6 rivayet yer almaktadır. Ayrıca bunların dışında, Fudayl b. Iyaz, Hasan Basri, Zünnûn-ı Mısrî, Ömer b. Abdulaziz, Abdulkadir Geylânî, Saadettin Konevî gibi tasavvufun önemli isimlerinden de birer rivayet yer almaktadır. Bunun dışında eserde en dikkate şayan husus, Cemalî’nin azizler diye tabir ettiği kişilerden aldığı güzel sözlerdir (Toprak 2000).

Müellif eserine “Kasîde-i Nâsiha-i Muhrika” başlıklı bir manzume de yerleştirmiştir. Bu manzume baştan sona kadar tasavvufî öğütler vermektedir. Bu da en-Nesâ’ihu’s-Sûfiyye adlı eserin türünün nasihat-nâme olduğunu doğrulamaktadır. Ayrıca bu şiir en-Nesâ’ihu’s-Sûfiyye’deki en uzun manzumedir. 

İzmir Milli Kütüphanesi numara 2016/1’deki yazma, Cemaleddin İshak el-Karamanî’nin Risâle fî Etvâri’s-Sülûk isimli eseri şeklinde kataloğa kaydedilmiştir. Fakat bu yazma, aynı yazarın en-Nesâ’ihu’s-Sûfiyye fi’l-Mevâ’izi’d-Dîniyye adlı eseridir. Araştırmacı Mehmet Sait Toprak, katalog bilgilerinden hareketle en-Nesâ’ihu’s-Sûfiyye fi’l-Mevâ’izi’d-Dîniyye adlı eseri Risâle fî Etvâri’s-Sülûk ismiyle yüksek lisans tezi olarak çalışmaya başlamıştır. Nüsha tespiti aşamasında en-Nesâ’ihu’s-Sûfiyye’nin içinde en eski istinsah tarihlisinin de bulunduğu bazı yazmaları gözden kaçırmıştır. Kataloglarda ismi net biçimde belirtilmeyen üç nüshayı da Risâle fî Etvâri’s-sülûk zannetmek suretiyle çalışmasına dâhil ederek tezini tamamlamıştır. Bu şekilde metnini kurduğu en-Nesâ’ihu’s-sûfiyye fi’l-Mevâ’izi’d-dîniyye’yi Risâle fî Etvâri’s-sülûk Manevi Tekâmül Mertebeleri adıyla kitap olarak da yayımlamıştır (Donuk 2016: 295).

Eser üzerine Mehmet Sait Toprak’ın yüksek lisans tezi; Suat Donuk ve Mahmut Kaplan’ın da çalışmaları vardır.

Şairin biyografisi için bk. "Cemâlî, Şeyh Cemâleddin İshak Efendi". Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/cemali-seyh-cemaleddin-ishak-efendi