Mustafâ Vahyî Efendi’nin eseri. Müellif, Ed-Dürretü’l-Azîziyye Fi’l-Fevâidi’l-Kaviyye’de on sekiz konu seçip açıklama yoluna gitmiştir. Esere “hamdele ve salvele” ile başlayıp ardından risalenin adını açıklamıştır. Vahyî Efendi eserinde açıklayacağı konuları, mukaddimeden sonra bölümler halinde başlıklandırmıştır.

Eserin ilk konusu miraç hadisesidir. Bu bölümde Vahyî Efendi; İsra Suresinin ilk ayetinden yola çıkarak konuyu ayrıntılı bir şekilde işlemiştir. Hâdisenin iki aşamasının olduğunu; Hz. Peygamber’in önce Mescid-i Haram’dan Beytü’l-Makdis’e götürüldüğünü, ardından da Beytü’l-Makdis’ten Allah’a yükseldiğini vurgulamıştır. Müellif, konuyla alakalı olarak Mesnevî’den ve bazı büyük mutasavvıfların eserlerinden beyitler aktarmıştır. İkinci bölümde şeyhi, Hasan Hüsameddin Efendi’nin geniş hâl tercümesine/biyografisine yer vermiştir. Vahyî; şeyhinin doğduğu yeri, ders aldığı hocaları, manevi yönden yararlandığı şeyhleri, ismini nereden aldığını, verdiği dersleri, derslerine katılan önemli şahsiyetleri, menakıbını, vefat ettiği yeri ve tarihi, cenaze merasimini anlatmıştır. Üçüncü bölümde Hz. Ebû Bekir’in, Mâide suresinin 105. Ayeti ile Ahzab suresinin 72. ayetine dair yaptığı tefsiri aktarmıştır. Dördüncü bölüm, Hz. Peygamber’in Hz. İsa’dan faziletli olmadığını söyleyenlere verilen cevaptan oluşmaktadır. Beşinci ve altıncı bölüm nafile orucun ve Recep ayının faziletine dairdir. Yedinci bölüm, Hz. Peygamber’in “Âdemoğlu infak ettiği her şeyin karşılığını ahirette misliyle görecektir” hadisi hakkındadır. Sekizinci bölümde, Hâcegân tarikatını meydana getirenlerle ilgili açıklamalar içerir. Nefeste şuur, ayağa bakış, vatanda yolculuk, toplulukta yalnızlık, zikretmek, dönmek, korumak, hatırda tutmak, zamanı kontrol, sayıyı kontrol, kalbi kontrol esaslarını zikreden Vahyî Efendi tarikatın kurucusunu Abdülhâlik Gucdüvânî olarak yazmıştır. Önceki bazı bölümlerde olduğu gibi bu esasları tasavvuf büyüklerinin menkıbeleri ve beyitleriyle açıklama yolunu tutmuştur. Ayrıca bu bölümde şeyhi Hasan Hüsâmeddin Efendi’ye kadar uzanan tarikat silsilesini kaleme almıştır. Dokuzuncu bölümde Mevlâna Celâleddîn Rûmî’nin Mesnevî’sinden bir hadisin metnini aktarmıştır. Onuncu, on birinci ve on beşinci bölümlerde “hulûl”, “vahdet-i vücut meselesinde mâsivallah” ve “nebî veli arasındaki fark” başlıklarını değerlendirmiştir. On ikinci bölümde Ahzab sûresinin 40. Ayetini, on altıncı bölümde ise Şuara suresinin 16. ayetini tefsir etmiştir. On üçüncü bölümde ise Hz. Peygamber’in annesi Âmine Hanım’ın ismini dil bilimsel açıdan değerlendirmiştir. On yedinci bölümün mutfağa girişten oradan çıkıncaya kadar 1001 günlük “Mevlevî Çilesi” hakkında olduğunu beyan etmiştir. On sekizinci ve son bölümde, mukabele ve semâ’dan sonraki Mevlevî duasını aktarmıştır. Bu bölümün içinde ek olarak dua esnasında ellerin kaldırılması ve yüze sürülmesi meselesine değinip Kastallânî’nin Buhârî Şerhi’nden nakillerde bulunmuştur (Oran 2015: 29-31).

Eser, 10 Şa’ban 1281/1864 yılında tamamlanıp aynı sene içinde İstanbul’da Matbaa-i Âmire’de basılmıştır.

Yazarın biyografisi için bk. “Vahyî, Seyyid Mustafa, İstanbullu”. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/vahyi-seyyid-mustafa-istanbullu