- Yazar Biyografisi (TEİS)
Hâtem, Akovalı-zâde Ahmed - Madde Yazarı: Doç. Dr. Mehmet Celal Varışoğlu
- Eser Yazılış Tarihi:18. yüzyıl
- Yazıldığı Saha:Anadolu-Osmanlı
- Edebiyat Alanı:Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı
- Dönemi:18. Yüzyıl
- Dili:Farsça
- Alfabesi:Arap
- Yapısı:Manzum
- Niteliği:Telif
- Türü/Formu:Divan
- Yayın Tarihi:01/02/2022
DÎVANÇE [-İ FÂRİSÎ ] (HÂTEM)
Farsça şiirlerHâtem, Akovalı-zâde Ahmed (d.-/ ö 27 Rebîü’l-âhir 1168 / 10 Şubat 1755)
ISBN: 978-9944-237-87-1
Akovalızâde Ahmed Hâtem'in ( ö 27 Rebîü’l-âhir 1168 / 10 Şubat 1755) Farsça şiirlerini ihtiva eden eseri. Şairin Dîvân'ı Türkçe, Arapça ve Farsça şiirleriyle birlikte tertip edilmiştir. Farsça Dîvânçe kısmında, biri 59 beyitten oluşan 1 naat, diğeri Sultan Mahmud Han’ın övgüsü için yazılmış 27 beyitlik bir kaside olmak üzere 2 kaside, 29 gazel, kıta şeklinde 4 tarih manzumesi ve 4 müfred yer almaktadır.
Farsça Dîvânçe’deki şiirler hem yüzeysel yapıda hem de derin yapıda mistik çağrışımlar içerir. Beyitleri oluşturan mısralar her ne kadar basit kurgulanmış gibi gözükse de anlamsal açıdan katmanlı bir yapıya sahiptir. Bu nedenle, yüzeydeki şiirsel yorum derin yapıdaki çeşitli ima ve mesajlarla ters orantılı bir görünüm içindedir. Hâtem’in Farsça şiirlerinde derin duyguların, yoğun bir anlatımın şairi olduğu söylenebilir (Gačanin 2011b: 322).
Hâtem Dîvân'ının Türkiye, Almanya ve Mısır kütüphanelerinde 19 adet el yazması nüshası tespit edilmiş olup ayrıca taş baskı bir nüshası (İstanbul 1284) bulunmaktadır (Varışoğlu 1997: 188-195). Şairin Farsça Dîvânçe'si Sabaheta Gačanin tarafından İstanbul Üniversitesi Kütüphanesi TY 2823 numarada kayıtlı nüshadan hareketle Frankfurt’ta yayımlanmıştır (2011). Ayrıca Varışoğlu'nun tezinde de Türkçe Dîvân'ın tenkitli metniyle birlikte Arapça ve Farsça şiirlerin de metni verilmiştir (1997: 415-469).
Şairin biyografisi için bk. “Hâtem, Akovalı-zâde Ahmed”. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/hatem-akovalizade-ahmed
Eserden Örnekler
Der-Sitâyiş-i Hazret-i Sultân Mahmûd Hân
Çün fasl-ı bahâr hüsn-i mehâsin bezenedşân
Nev-rûz-ı cihân-sûz rohaş şüd heme sultân
Rûzî ki reyâhîn-i çemen pây bebûsed
Sahrâ semen ârây be râhest be hûbân
Der dîde-i rez tâ ki gelû girye gereh şud
Mestân heme ân âb-ı tarab dâd be çeşmân
Bülbül çü sadef dürr bekuned girye-i şîrîn
Vâ hurd sabâ çehre güşâ-yı gül-i handân
Nergis be kefeş ânke girift çeşm behârest
Zerrîn ü dünîm mîşude ez bîm-i zemistân
Şîrîni-yi şebnem nemek-i eşk hezâr est
Bî-ma‘ni-yi nîst ‘ârız-ı gülgûn ‘arak efşân (Gačanin 2011a: 107).
Kaynakça
Gačanin, Sabaheta (2011a). Sve Na Zemljı Sjena Je Ljepote - Ontološka poetika jednog sufijskog divana: Šejh Hatemov Divan. Sarajevo: Orijentalni institut u Sarajevu.
Gačanin, Sabaheta (2011b). The Persian Divan by Ahmad Khatem Aqovalizade. Frankfurt: Peter Lang GmbH, InternationalerVerlag der Wissenschaften.
Varışoğlu, Mehmet Celal (1997). Hâtem Hayatı, Edebî Şahsiyeti, Divanının Tenkitli Metni ve İncelemesi. Yüksek Lisans Tezi. Erzurum: Atatürk Üniversitesi.
Atıf Bilgileri
Benzer Eserler
| # | Madde | Yazar | Madde Yazarı | İşlem | ||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | DÎVÂN (HÂTEM) | Hâtem, Akovalı-zâde Ahmed | Doç. Dr. Mehmet Celal Varışoğlu |
Görüntüle | ||
| 2 | ŞERH-İ TUHFE-İ ŞÂHİDÎ (HÂTEM) | Hâtem, Akovalı-zâde Ahmed | Doç. Dr. Mehmet Celal Varışoğlu |
Görüntüle | ||
| 3 | MANZÛME-İ DURÛB-I EMSÂL (HIFZÎ) | Hıfzî | Dr. Öğr. Üyesi BAHANUR ÖZKAN BAHAR |
Görüntüle | ||
| 4 | NA'T MECMÛ'ASI (HÜSEYİN AYVANSARÂYÎ) (Rıfat Kütük Şahsi Kütüphanesi) | Ayvansarâyî, Hâfız Hüseyin | Diğer Aybala Sena KÜTÜK |
Görüntüle | ||
| 5 | DÎVÂN (KESBÎ /KİSBÎ) | Kesbî/Kisbî, Kesbî Mehmed Efendi | ismail Aksoyak |
Görüntüle | ||
| 6 | TERCÜME-İ DURÛB-I EMSÂL-İ ARABİYYE (KUDSÎ, ABDULLÂH EFENDİ) | Kudsî, Abdullah Efendi | Prof. Dr. Sadık Yazar |
Görüntüle | ||
| 7 | TERCÜME-İ LUTFU'T-TEDBÎR fî SİYÂSÂTİ'L-MÜLÛK (KUDSÎ, ABDULLÂH EFENDİ) | Kudsî, Abdullâh Efendi | Prof. Dr. Sadık Yazar |
Görüntüle | ||
| 8 | TERCÜME-İ EL-BERKU’L-YEMÂNÎ FÎ FETHİ’L-OSMÂNÎ (KUDSÎ, ABDULLÂH EFENDİ) | Kudsî, Abdullâh Efendi | Prof. Dr. Sadık Yazar |
Görüntüle | ||
| 9 | DÎVÂN (TEKİRDAĞLI AHMED LÜTFÎ) | Lütfî, Ahmed Lütfî Efendi | Diğer Ahmet Serdar Erkan |
Görüntüle | ||
| 10 | MÜSTEVCEBÜ’L-HALÂS FÎ TEFSÎR-İ SÛRETİ’L-İHLÂS (TÂHİR, MEKKÎ-ZÂDE MEHMED) | Tâhir, Mekkî-zâde Mehmed Tâhir Efendi (?/? – ö. 1128/1716) | Dr. Öğr. Üyesi Oğuzhan UZUN |
Görüntüle | ||
| 11 | AHSENÜ'L-HABER MİN KELÂMİ SEYYİDİ'L-BEŞER (VÂSIF, ŞA'BÂN-ZÂDE ABDULLÂH VÂSIF ÇELEBİ) | Vâsıf, Şa'bân-zâde Abdullâh Vâsıf Çelebi | Diğer Nükran ERBAŞ Dr. Öğr. Üyesi Muhammed İkbâl Güler |
Görüntüle | ||
| 12 | DÎVÂNÇE (ABDÎ / VASSÂF) | Abdî (Vassâf), Abdullâh Efendi | Prof. Dr. İbrahim Halil Tuğluk |
Görüntüle |