Boşnakların divan sahibi ilk klasik şairi Mostarlı Hasan Ziyâ‘î’nin 992/1584’te tamamladığı eseri. Bugüne kadar tek nüshası bulunan hacimli, mürettep divan, Edirne Selimiye Kütüphanesi el yazmaları bölümü 2127 numarada kayıtlıdır. Şair, Dîvân'ının dibacesinde; gençlik günlerinde aşka meyledip bu hevesle şiirler yazdığını, ihtiyarlığında da bunların müsveddede kalıp dağılmasını reva görmediğinden kaside, gazel ve diğer şiirlerden bir divan tertip ettiğini söyleyerek divanını yazma sebebini dile getirir. Dîvân'da 12 kaside (1’i Farsça), 1 terkîb-i bend, 1 tercî-i bend, 1 muaşşer, 1 müseddes, 4 muhammes, 510 gazel (14’ü Farsça), 14 tarih (1’i Arapça), 12 muamma, 57 kıt’a (1’i Farsça), 29 müfred ve matla‘ bulunmaktadır. Dîvân'da Rumeli şairlerine has rintlik, kalenderilik, Hristiyanlık kültürü, Rumeli’ye ait yer adlarının mevcudiyeti, atasözü ve deyim kullanma, halkın gelenek ve yaşayışını şiirine aksettirme, Rumeli söyleyişleri, halk söyleyişine yakın samimi ifadeler, akıcılık ve sadelik gibi belirgin özellikler mevcuttur. Kasidelerinde alışılmış kaside anlayışının dışına çıkan şair, süslü ifade ve mübalağalı övgülerden uzak durmuştur. “Hane-i Vîrâne” ve “Sengistân” kasideleri ise hem muhteva hem de şekil özelliği bakımından klasik kasidelerden farklıdır. Bu kasideler övgü gayesiyle değil, sembolik ve mizahi anlayışla yazılmış şiirlerdir. O, bazen kendisiyle bazen de çevresiyle alay eder. Evliya Çelebi (ö. 1684 ?)’nin gördüğü Mostar Köprüsü tarih kitabesi de Mostarlı Ziyâ’î’ye aittir ve Dîvân'da mevcuttur. Dîvân, doktora tezi olarak hazırlanmış ve daha sonra basılmıştır (Gürgendereli 2002).

Şairin biyografisi için bk. "Ziyâ'î, Hasan Ziyâ’î Efendi". Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/ziyai-hasan-ziyai-efendi