- Yazar Biyografisi (TEİS)
Zîver, Tırnakçı-zâde Mehmed Sa’îd - Madde Yazarı: Prof. Dr. Hakan Yekbaş
- Eser Yazılış Tarihi:?
- Yazıldığı Saha:Anadolu-Osmanlı
- Edebiyat Alanı:Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı
- Dönemi:19. Yüzyıl
- Dili:Türkçe
- Alfabesi:Arap
- Yapısı:Manzum
- Niteliği:Telif
- Türü/Formu:Divan
- Yayın Tarihi:23/08/2021
DÎVÂN (ZÎVER)
şiirlerZîver, Tırnakçı-zâde Mehmed Sa’îd (d. 17 Zilhicce 1227/22 Aralık 1812 – ö. 1290/1873)
ISBN: 978-9944-237-87-1
Tırnakçı-zâde sanıyla tanınan Zîver’in şiirlerini ihtiva eden eseri. 33 varaktan müteşekkil Dîvân’da; 4 kaside, 2 mesnevi, 73 tarih, 1 müstezâd, 33 gazel (biri gazel-i müşterek), 1 tahmis, 1 tesdis, 1 taştir, 3 tazmin, 26 kıt’a, 17 rubai, 3 lugaz, 8 muamma, 42 müfred bulunmaktadır.
Dîvân’ın zahriyesinde Arap harfleriyle Dîvân-ı Zîver: Tırnakçı-zâde şeklinde bir kayıt vardır. Kasideler, eserde fazla yer tutmaz. Zîver’in şairliğinin odak noktasını tarih ve gazelleri teşkil eder. Zîver, tarih düşürme konusunda başarılı bir şairdir. Eserde; doğum, ölüm, şehzadelerin sünneti, yeni yıl, cülûs, bir göreve atanma, çeşme ve dergâh yapımı gibi konulara tarih düşürülmüştür. Gazellerinin çoğu âşıkanedir. Hicran ve ayrılığın verdiği acıların anlatıldığı gazelleri oldukça başarılıdır. Eserde; Câzim (ö. 1869) ile müşterek bir gazel söylemiş, Nâbî’nin bir gazelini de tahmis etmiştir. Devrindeki bazı devlet adamları ve şairlerle ilgili söylemiş olduğu kıtʻaları dikkat çekicidir. Ancak Dîvân'da özellikle Şeyhülislam Ârif Hikmet Bey’in (ö. 1859) ayrı bir yeri vardır. Zîver, edebiyat ilimleri konusunda ders aldığı (İnal 1998: IV/2095) ve veli-nimeti olarak vasıflandırdığı Şeyhülislam Ârif Hikmet’le ilgili kaside, mesnevi, tarih ve kıtʻa gibi nazım şekilleriyle şiirler söylemiştir. Şair, Dîvân’ın sonunda bulunan muammaların bazılarının şerhlerini de yapmıştır. Zîver, Dîvân’ındaki manzumelerinden anlaşıldığı kadarıyla tarih düşürmede, lugaz ve muamma söylemede usta bir şairdir.
Dîvân’ın ünik nüshası, İstanbul Üniversitesi Kütüphanesi Nu. 1242'de kayıtlıdır.
Şairin biyografisi için bk. “ZÎVER, Tırnakçı-zâde Mehmed Sa’îd”. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/ziver-tirnakcizade-mehmed-said
Eserden Örnekler
Târîh-i Meşîhat Ârif Hikmet Beg Efendi Hazretleri
Yazdı târîhin mücevher beytle Zîver kulı
Mesned-i fetvâya geldikde veliyü’n-niʻmeti
Hamdulillâh âlem oldı nâ’il-i Berr Allâh
Câh-ı fetvâyı müzeyyen kıldı Hakk’ın hikmeti 1262/1846 (Zîver ?: 9b)
Gazel
Cihânda tâli’i mes’ûd olan terk ü diyâr itmez
Sitanbul’dan çıkuben câ-be-câ geşt ü güzâr itmez
Makarrım şimdilik oldı Manastır beldesi ammâ
Vatandan gayrı bir yirde gönül kat’â karâr itmez
Şikâyet eylesem sû’-i nasîbimden becâdır kim
Fakîri ni’met-i hân-ı vatandan hecre hâr itmez
Dil-ârâm-ı vatan bir kerre olsa zîb-i âgûşum
Dil-i bî-çâre artık bir dahi meyl-i kenâr itmez
Sebük-magzânı eyler râz-dân-ı rif’at ü ikbâl
Felek âyâ neden erbâb-ı tab’ı kâm-kâr itmez
Ne çâre eyler elbette kazâ ahkâmını imzâ
Hükûmet-gâh-ı takdîr içre hîç tedbîr kâr itmez
Medâr olmaz nizâm-ı hâle Zîver nazm-ı rengînin
Nigâh itmez kibâr esnâf ü sarrâf i’tibâr itmez (Zîver ?: 20a-21b).
Kaynakça
İnal, İbnü’l-emîn Mahmut Kemal (1988). Son Asır Türk Şairleri, C:4. İstanbul: Dergah Yay.
Tırnakçızâde Zîver. Dîvân-ı Zîver. İstanbul Üniversitesi. T. 1242.
Atıf Bilgileri
Benzer Eserler
| # | Madde | Yazar | Madde Yazarı | İşlem | ||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | MECMUʻA-I ZÎVER BEG EFENDİ (ZÎVER) | Zîver, Tırnakçı-zâde Mehmed Sa’îd | Prof. Dr. Hakan Yekbaş |
Görüntüle | ||
| 2 | TEVÂRÎH-İ MANZÛME VESÂ’İRE MÜSVEDDELERİ MECMUASI (ZÎVER) | Zîver, Tırnakçı-zâde Mehmed Sa’îd | Prof. Dr. Mehtap Erdoğan Taş |
Görüntüle | ||
| 3 | TERCEME-İ MELCE-İ KUDÂT (ZÎVER) | Zîver, Tırnakçı-zâde Mehmed Sa’îd | Prof. Dr. Mehtap Erdoğan Taş |
Görüntüle | ||
| 4 | MAKÂLÂT-I EDEBİYYE ve METÂLİB-İ NÂFİ'A (ZÎVER, TIRNAKÇI-ZÂDE MEHMED SA'ÎD) | Zîver, Tırnakçı-zâde Mehmed Sa’îd | Prof. Dr. Hakan Yekbaş |
Görüntüle | ||
| 5 | ŞİTÂİYYE-İ MENSÛRE (ZÎVER) | Zîver, Tırnakçı-zâde Mehmed Sa’îd | Prof. Dr. Hakan Yekbaş |
Görüntüle | ||
| 6 | MÜNTEHÂB-I MECMÛA-İ ZÎVER BEG (ZÎVER) | Zîver, Tırnakçı-zâde Mehmed Sa’îd | Prof. Dr. Mehtap Erdoğan Taş |
Görüntüle | ||
| 7 | DİVANÇE (VÂZIH) | Mustafâ Vâzıh | Araş. Gör. Giyasi BABAARSLAN |
Görüntüle | ||
| 8 | MEVRİDÜ’L-VÜSÛL FÎ MEVLİDİ’R-RESÛL (İBRÂHÎM ZİKRÎ) | İbrâhîm Zikrî | Prof. Dr. Mehmet Fatih Köksal |
Görüntüle | ||
| 9 | ED-DÜRERÜ'L-MÜNTAHABÂTÜ'L-MENSÛRE FÎ ISLÂHİ'L-GALATÂTİ'L-MEŞHÛRE / GALATÂT-I HAFÎD EFENDİ | Hafîd, Mehmed Hafîd Efendi | Doç. Dr. Ramazan Ekinci |
Görüntüle | ||
| 10 | TARÎKÜ'L-İHTİSÂR | Nûrî, Osman Hanyevî | Prof. Dr. Orhan Kurtoğlu |
Görüntüle | ||
| 11 | TUHFETU SABRÎ AN-LİSÂNİ BULGARÎ | Mehmed Sabrî | Dr. Öğr. Üyesi Özkan Uz |
Görüntüle | ||
| 12 | RAVZ-I VERD | Şâkir, Ahmed Paşa | Prof. Dr. Ramazan Sarıçiçek |
Görüntüle | ||
| 13 | KENZ-İ FUSAHÂ (ABBAS KEMÂL EFENDİ) | Abbas Kemâl Efendi, Kerküklü | Diğer Öznur ÖZER |
Görüntüle | ||
| 14 | DÎVÂN (ABDÎ) | Abdî, Abdülkerîm Abdî Efendi | Prof. Dr. Beyhan KESİK |
Görüntüle | ||
| 15 | MEVLİD (ABDÎ) | Abdî | Doç. Dr. Hasan Kaya |
Görüntüle | ||
| 16 | DÎVÂN (ABDÎ) | Abdî, Şarkîkarahisarlı | Dr. Hacer SAĞLAM |
Görüntüle |