DÎVÂN (TAB’Î)
şiirler
Tab'î, Siyâhî-zâde Alî b. Şeyh Mehmed (d. ?/? - ö. 1199-1204/1785 -1789 yılları arası)

ISBN: 978-9944-237-87-1


18. yüzyıl şairlerinden Tab'î mahlaslı Siyâhî-zâde Alî b. Şeyh Mehmed'in (d. ?/? - ö. 1199-1204/1785 -1789 yılları arası) daha ziyade kaside ve tarihlerden oluşan şiirlerini derleyen eseri.  Mevcut araştırmalara göre Siyâhî-zâde Dîvânı’nın Milli Kütüphane Yz FB 216 numarada kayıtlı nüshası erişilebilen ve kuvvetle muhtemel müellif hattı olan nüshasıdır. Dîvân büyük oranda, şairin hayatı, hamileri ve içinde bulunduğu edebî muhit noktasında önemli bilgiler veren tarih ve kasidelerden (10 kaside, 56 tarih) oluşmakta birlikte 4 gazel ve 12 tahmisi de ihtiva etmektedir.

Siyâhî-zâde Dîvânı'ndaki kaside ya da kaside niteliğinde olan tarih manzumelerinde 1739-1756 yılları arasında Vidin kadısı olan el-Hac Mehmed Efendi ile Şerîf Paşa ve bu paşanın iç mehterbaşısı olan Ahmed Ağa gibi zatların himayesinden bahsedip onları övmüştür. Ancak onun divanında bulunan kaside ve tarihlerin büyük bir bölümünü kendisine sunduğu hamisi Harameyn Yazıcısı İbrahim Efendi olmuştur (Hemada 2014: 28).

Tamamı Türkçe şiirlerden oluşan Tab'î'nin Dîvân'ı, hassaten şiirlerin başına konulan uzun başlıkları dolayısıyla, şairin hayatına dair de önemli bilgiler ya da ipuçları sunan, bu itibarla da belge niteliği de bulunan bir eserdir. Eser üzerinde bir yüksek lisans tezi hazırlanmıştır (Kaya 2009).

Şairin biyografisi için bk. "Tab'î, Siyâhî-zâde Alî b. Şeyh Mehmed ". Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/tabi-sipahizade-ali-efendi 

Eserden Örnekler


İşbu Târîhi Yine Mustafâ Hân Hazretlerinin Evvel-be-Evvel Dünyâya Teşrîf Buyuran Şehzâde Sultân Selîm Târîhidir, Ol Vakt İnşâ Olunmuş-idi. Müsveddeler Tebyîz Olundukda Bu mahalle Kayd u Tahrîr Olunmuşdur. Sene 1170.


Sürûr u sûr-ı şeh kerrûbiyânda 

Tulû'u müjdesi tâ âsümânda


Vücûdu kurretü’l-a'yundur el-hak

Anın zâtı müşârün-bi’l-benânda


Şeh-i ferhunde-fercâm makdemiyle

Melâ'ik ins ü cinnî şâdmânda


Felekde ey melik-zâde meleksin

Mu'înin Mâlikü’l-mülkdür her ânda (Kaya 2009: 197-198).

Kaynakça


Hemada, Reda (2014). Siyâhîzâde Alî Efendi ve Gülşen-i Ahbâr adlı Pend-i Attâr Tercümesi. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: Yıldız Teknik Üniversitesi.

Kaya, Nejla (2009). Tab‘î, Hayatı, Edebî kişiliği ve Divanı. Yüksek Lisans Tezi. Afyon. Afyonkarahisar Kocatepe Üniversitesi.

Tab’î, Siyâhî-zâde Alî b. Şeyh Mehmed (yz.). Dîvân. Milli Kütüphane Yz FB 216.

Atıf Bilgileri


Yazar, Sadık. "DÎVÂN (TAB’Î)". Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü, http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/divan-tab-i-tees-1447. [Erişim Tarihi: 27 Şubat 2026].


Benzer Eserler

# Madde Yazar Madde Yazarı İşlem
1 GÜLİSTÂN TERCÜMESİ (TAB'Î) Tab'î, Siyâhî-zâde Alî b. Şeyh Mehmed Prof. Dr. Sadık Yazar
Görüntüle
2 GÜLŞEN-İ AHBÂR / TERCÜME-İ PEND-NÂME-İ ATTÂR (TAB'Î) Tab'î, Siyâhî-zâde Alî b. Şeyh Mehmed Prof. Dr. Sadık Yazar
Görüntüle
3 TERCÜME-İ DURÛB-I EMSÂL-İ ARABİYYE Tab'î, Siyâhî-zâde Alî b. Şeyh Mehmed Prof. Dr. Sadık Yazar
Görüntüle
4 ŞERHÜ'L-KASÎDETİ'L-MUGAZZELE Tab'î, Siyâhî-zâde Alî b. Şeyh Mehmed Prof. Dr. Sadık Yazar
Görüntüle
5 TERCÜME-İ KASÎDETÜ'L-MUGAZZELE Tab'î, Siyâhî-zâde Alî b. Şeyh Mehmed Prof. Dr. Sadık Yazar
Görüntüle
6 ŞERHU MU'ADDİLİ'S-SALÂT Tab'î, Siyâhî-zâde Alî b. Şeyh Mehmed Prof. Dr. Sadık Yazar
Görüntüle
7 ŞERH-İ MEFÂTİHU'D-DÜRRİYYE Tab'î, Siyâhî-zâde Alî b. Şeyh Mehmed Prof. Dr. Sadık Yazar
Görüntüle
8 SİRÂCU BASÎRETİ ZÂTİ'L-EBSÂR ALÂ NETÂ'İCİ'L-EFKÂR / HÂŞİYETÜ NETÂ'İCİ'L-EFKÂR Tab'î, Siyâhî-zâde Alî b. Şeyh Mehmed Prof. Dr. Sadık Yazar
Görüntüle
9 RİSÂLE FÎ BEYÂNİ'L-MUKADDİMETİ'L-MEZKÛRE FÎ EVÂ'İLİ'L-KÜTÜB Tab'î, Siyâhî-zâde Alî b. Şeyh Mehmed Prof. Dr. Sadık Yazar
Görüntüle
10 MANZÛME-İ DURÛB-I EMSÂL (HIFZÎ) Hıfzî Dr. Öğr. Üyesi BAHANUR ÖZKAN BAHAR
Görüntüle
11 NA'T MECMÛ'ASI (HÜSEYİN AYVANSARÂYÎ) (Rıfat Kütük Şahsi Kütüphanesi) Ayvansarâyî, Hâfız Hüseyin Diğer Aybala Sena KÜTÜK
Görüntüle
12 DÎVÂN (KESBÎ /KİSBÎ) Kesbî/Kisbî, Kesbî Mehmed Efendi ismail Aksoyak
Görüntüle
13 TERCÜME-İ DURÛB-I EMSÂL-İ ARABİYYE (KUDSÎ, ABDULLÂH EFENDİ) Kudsî, Abdullah Efendi Prof. Dr. Sadık Yazar
Görüntüle
14 TERCÜME-İ LUTFU'T-TEDBÎR fî SİYÂSÂTİ'L-MÜLÛK (KUDSÎ, ABDULLÂH EFENDİ) Kudsî, Abdullâh Efendi Prof. Dr. Sadık Yazar
Görüntüle
15 TERCÜME-İ EL-BERKU’L-YEMÂNÎ FÎ FETHİ’L-OSMÂNÎ (KUDSÎ, ABDULLÂH EFENDİ) Kudsî, Abdullâh Efendi Prof. Dr. Sadık Yazar
Görüntüle
16 DÎVÂN (TEKİRDAĞLI AHMED LÜTFÎ) Lütfî, Ahmed Lütfî Efendi Diğer Ahmet Serdar Erkan
Görüntüle
17 MÜSTEVCEBÜ’L-HALÂS FÎ TEFSÎR-İ SÛRETİ’L-İHLÂS (TÂHİR, MEKKÎ-ZÂDE MEHMED) Tâhir, Mekkî-zâde Mehmed Tâhir Efendi (?/? – ö. 1128/1716) Dr. Öğr. Üyesi Oğuzhan UZUN
Görüntüle
18 AHSENÜ'L-HABER MİN KELÂMİ SEYYİDİ'L-BEŞER (VÂSIF, ŞA'BÂN-ZÂDE ABDULLÂH VÂSIF ÇELEBİ) Vâsıf, Şa'bân-zâde Abdullâh Vâsıf Çelebi Diğer Nükran ERBAŞ
Dr. Öğr. Üyesi Muhammed İkbâl Güler
Görüntüle
19 DÎVÂNÇE (ABDÎ / VASSÂF) Abdî (Vassâf), Abdullâh Efendi Prof. Dr. İbrahim Halil Tuğluk
Görüntüle