Hattat, musikişinas, nakkaş ve şair Sebzvârlı Şâhî’nin tek eseri.

Eserin dili Farsçadır ve bin beyittir. Timur oğullarından Ebulkasım Bâbur Bahadır hükümeti zamanında vefat eden şairin ortalama 70 yıl yaşadığı söylenir (Devletşâh 1977: 497). Kaynaklarda eserin müellif hatlı nüsha tespitinin yapılamadığı belirtilmektedir. “Asıl adı Emîr Ak Melik b. Cemâleddin Fîrûz Kûhî-yi Sebzvârî” olan şairden geriye sadece eser içindeki şiirleri kalmıştır (Hândmîr 1333/1915). Emîr Timur’a intisap etmiş, “Emîr” lakabını ve “Şâhî” mahlasını almıştır” (Kaska 2020: 126). Herat’ta Baysungur Han’a iltica eden şair burada ilim ve edebiyat talim etmiştir (Devletşâh 1977: 495). Devletşâh tezkiresinde Farsça yazan şairler arasında zikredilen Şâhî (1977: 47) için gazellerinin meşhur olduğu ve onun başka şiir tarzına teveccüh etmediği belirtilir (1977: 495-496-497). Molla Câmî, Bahâristân adlı Farsça eserinde şairi “temiz ve hoş ifadeli” gibi vasıflarla över (Gençosman 1985: 164). Hândmîr, Alî Şîr Nevâyî, Devletşâh, Molla Câmî gibi Şâhî’yi anlatan tezkire-hâl-tercümelerinin ittifak ettiği husus, Fars edebiyatı sahasında Şâhî’nin h. 9. /m. 15.-16. yüzyılın fesahat önderi ve belagat ehli sayılmasıdır (Çınarcı 2011: 31). Kendisinden asırlar sonra Anadolu sahasında “şair ve münşî Süheylî, Gülşen-i Şuʽarā adlı şâirnâmesi”nde Şâhî’ye atfettiği dizelerde onun şairliğini övgüye değer bulmuş ve şiirleştirmiştir (Çalka, 2017: 278-281-282; Harmancı, 2007: 136). Günümüze yakın bir çalışmada ise Şâhî’den “Molla Câmî’ye dahi üstadlık edecek derecede şairlik kudreti olan” bir şair olarak bahsedilmektedir (Browne 1909’dan aktaran Çınarcı 2011: 32).

Çoğunluğu gazel olan muhtelif nazım şekilleriyle tertip edilen eser, farklı sayıda varaklara sahip nüshalarla yurt içinde çeşitli kütüphanelerin el-yazma bölümlerinde mevcuttur. Bunlar: Dîvân-ı Şâhî adıyla TBMM Kütüphanesi, İzmir Milli Kütüphanesi, Çorum Halk ve Manisa İl Halk kütüphaneleriyle Yapı Kredi Sermet Çifter Kütüphanesi’nde birer nüsha; İstanbul Millet ve İstanbul Nuruosmaniye kütüphanelerinde dörder nüsha; Süleymaniye Kütüphanesi’nde iki nüsha hâlindedir. Dîvân-ı Gazelliyât-ı Şâhî adıyla Milli Kütüphane Yazmalar Koleksiyonu’nda ve Müntehabât-ı Dîvân-ı Şâhî adıyla Bursa Milli Kütüphanesi’nde (Çınarcı 2011: 29-30,124-127) de bulunan Dîvân-ı Şâhî’nin yurt dışında İranlı araştırmacı Saîd Hamîdiyân tarafından 1348/1929 yılında neşredildiği bilinmektedir. Edebî zümrelerce rağbet gören eser şârihlerin de ilgisini çekmiştir. Bu ilginin ürünlerinden olan Şerh-i Dîvân-ı Şâhî,  Osmanlı âlimi şârih Şemʽî’ye aittir (ö. 1011/1602-1603 [?]). Eserde Süleymaniye Kütüphanesi, h. 1061/m. 1651 istinsah tarihli Hüsnü Paşa nüshasının ketebe kaydına göre 184 gazel, 25 rubai mevcuttur. Bunun müstensihi Hüseyin Mağribî’dir. Şiirler elif-bâ sırasınca ve her bahrin kalıbı bahir başında olmak üzere sıralanmıştır. Gazellerin beşi kıt’a, beşi mu’amma, on beşi rubai  özelliklerini taşımaktadır. Nesih hatlı nüsha 17 satır 170 varaktır (Çınarcı 2011: 124). Çınarcı,  Şemʽî’'nin şerhi üzerinde doktora çalışması yapmıştır (2011).

Sanatçının biyografisi için ayrıca bk. “Şâhî, Mîr Şâhî, Mîr Akmelik, Akmelik bin Melik Cemâleddîn-i Fîrûzkûhî”. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/sahi-mir-sahi-mir-akmelik-akmelik