Şiirlerinde “Şâdî” mahlasını kullanan Karslı Süleyman Şâdî olarak anılan şairin şiirlerini ihtiva eden eseri. Kars, Erzurum gibi şehirlerde memuriyet, Bursa’da müderrislik görevlerinde bulunan ayrıca tasavvufi bir şahsiyet olarak Nakşibendi tarikatı halifelerinden biri olan şairin sanat hayatı bakımından en önemli eseri Divan’ıdır. Eserde toplamda 245 şiir vardır. Bunların 26’sı kaside, 1’i müseddes, 3’ü murabba-şarkı, 215’i de gazeldir. Bu gazellerden ikisi müstezat gazel şeklindedir. Divan'daki 35 manzume Farsça olup diğerleri Türkçedir. Eserde 1 tevhit, 7 münacat, 17 na't, Sultan Abdülmecid ve dört halifeye övgü mahiyetindeki 2 methiye; ayrıca Divan'ın sonundaki gazel formatında olmakla birlikte methiye sayılabilecek 4 adet şiir bulunmaktadır.

Divan’da dinî-tasavvufi şiirler bulunmakla birlikte, klâsik Türk şiiri geleneğinde yazılmış manzumeler de vardır. Dönemin şairlerine nazire şiirlerin yanı sıra 17. asır şairlerinden Nabi’ye nazire olarak yazıldığı tahmin edilen şiire de rastlanmaktadır. Özellikle gazellerde, şiir sanatına dair söylemlere rastlanan Divan’da Şâdî, kendi şiiri hakkında da değerlendirmelerde bulunmaktadır. Şiirlerinde psikolojik, sosyolojik tahlillerin yer alması, onun iyi bir gözlemci olduğunu göstermektedir. Bu bağlamda, insan ilişkileri, dünya ile olan her türlü iletişimin mahiyeti ve insanın bunlara karşı olgun duruşları hakkında terennümler söz konusudur. Birçok şiirinde, ötekileştirme, itilmişlik kaygısı taşıdığına ve şikâyet ile pişmanlık izlerine rastlanmaktadır. Bir tarikat mensubu ve tasavvuf erbabı olan Şâdî’nin bazı şiirlerinde olgun bireylere ait özellikler, ilâhî aşk yolcusunun sıfatları, âşık ve maşuk ilişkileri, insan ile Allah arasındaki iletişime dair değerlendirmeler söz konusudur. Tevazu, yardımseverlik, kanaatkârlık, sabır, şükür ve tevekkül bağlamında anlatımların yanında züht ve takva konularını Şâdî’nin şiirlerinde görmek mümkündür.

Şâdî Divanı’nın biri yazma diğeri matbu iki nüshası tespit edilebilmiştir. Matbu nüsha şairin vefatından yedi yıl sonra 1325/1907 yılında mahdumu/oğlu Ahmet Ramiz tarafından 68 sayfa hâlinde basılmıştır. Bu neşir üzerinde Arap harflerinden Latin harflerinden aktarım yoluyla yeni bir yayım yapılmıştır (Abdulkadiroğlu ve Ömer Demirbağ 1993). Süleyman Şâdî’nin bilinen matbu Divan nüshasında Türkçe ve Farsça toplam 229 şiir vardır. Şâdî Divanı’nın yazma nüshası, Yapı Kredi Sermet Çifter Araştırma Kütüphanesi Türkçe Yazmaları arasında olup 1011 arşiv numarasıyla kayıtlıdır. Talik hat ile istinsah edilen Divan, 77 yapraktan müteşekkil külliyatın ilk eseridir. Külliyatın en önemli özelliği Şâdî’ye ait Muzaffernâme (İçli 2022; 2018, 2020) ve Bahrü’l-Meânî (İçli 2018, 2020) adlı eserlerin birer nüshalarını içermesidir. Divan, külliyatın 2b-47a yaprakları arasındadır. Divan'ın ve diğer eserlerinin şair henüz hayattayken bir külliyat halinde toplanmış olması, şairin dönem itibariyle saygınlığına ya da şiirleriyle saygınlık kazanması için üst yönetime sunulmak için derlendiği hissiyatı vermektedir. Divan'ın bu yazma nüshası ilk olarak (2018) Ahmet İçli tarafından bir konferans bildirisiyle ilim âlemine tanıtılmıştır. Bu yayında, basılı nüsha ile barındırdıkları şiirler bağlamındaki karşılaştırmalı analiz yapılmıştır. Buna göre bu nüshada 205 şiir bulunmaktadır. Ancak bunlardan 12’si Türkçe 4’ü de Farsça 16 manzume matbu divanda olmayan şiirlerdir. Bu şiirlerden Türkçe olanları İçli tarafından (2020) bir araştırma makalesi olarak yayımlanmıştır. Her iki nüshada ortak şiir sayısı 189’dur. Matbu nüshada bulunan 40 adet şiir ise, yazma nüshada bulunmamaktadır. Her iki nüshada farklılık arz eden şiirlerin bulunması, şaire ait şiirlerin ve divan nüshalarının bunlarla sınırlı olmadığı, başka nüshalarda ya da kitap formatına girmeyen manzumelerinin olduğu/olabileceği düşüncesini kuvvetlendirmektedir.

Şairin biyografisi için bk. "Şâdî, Süleymân". Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/sadi-suleyman