Karslı Hacı Mehmet Efendi’nin Rif‘at mahlasını kullanarak yazdığı şiirlerini ihtiva eden eseri. 40 varaktan oluşan eserde musammat, müstezad, terci-bend, mesnevi, kıt'a, gazel, koşma, ilahi gibi nazım şekillerini ve tevhid, münacat, naat, mersiye, tarih gibi nazım türlerini görmek mümkündür. Eserde bulunan 138 manzumenin 94’ü gazel, 14’ü muhammes, 3’ü müseddes, 1’i müsebba, 5’i müstezad, 1’i koşma, 1’i ilahi, 1’i mesnevi, 16’sı kıt'a, 1’i nazım ve 1’i terci-benddir. Dîvân mürettep değildir (İspirli 2016 : 79-84).

Divanda tevhid, münacat, naat, methiye gibi nazım türleri genellikle gazel nazım şekli ile yazılmıştır. Şair, şiirlerinde yakın çevresinden tanıdıklarının yanı sıra Kars, Erzurum ve Bayburt’tan ve buradaki tanıdıklarından bahsetmiştir. Şairin şahısları söz konusu ettiği manzumelerde yer alan bilgiler edebiyat tarihi ve biyografi yazımı için önemli olacak türdendir. Rif‘at Dîvânı’nda dört nazire şiir bulunmaktadır. Bunlardan biri muhammes nazım şekli ile Fevzî Efendi’nin bir manzumesine, biri gazel nazım şekli ile Fakîrî’nin bir manzumesine, bir diğeri muhammes nazım şekli ile Zihnî’nin bir manzumesine ve müseddes nazım şekli ile de Zihnizâde Ahmed Revâyî’nin manzumesine yapılmıştır. Eserde 18 tarih manzumesi bulunmaktadır. Tarihler genellikle doğum, ölüm, sünnet, gezi, rütbe alma gibi sebeplerle yazılmıştır. Bunların yanı sıra şair, Erzurum’da bulunan Derviş Ağa Cami, Veyis Efendi Cami ve Hasan Ağa Kahvesi için de tarih yazmıştır (İspirli 2016: 82-83).

Rif‘at Divanı’nın tespit edilen tek nüshası Milli Kütüphane Yazmalar Koleksiyonunda kayıtlı olup müellif hattıyla yazılmıştır. Eser, Serhan Alkan İspirli tarafından neşredilmiştir (2016).

Şairin biyografisi ve eserlerinden örnekler için bk. "Rif'at, Hacı Mehmed Efendi, Karslı". Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/rifat-haci-mehmed-efendi-karsli