DÎVÂN (NÛRÎ)
şiirler
Nûrî, Mehmed Nureddin Cerrahî (d. 1083/1672 - ö. 1133/1721)

ISBN: 978-9944-237-87-1


Mehmed Nûreddin Cerrâhî’nin (d. 1083/1672 - ö. 1133/1721) Dîvân sahibi olduğuna dair Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi’nde bir kayıt bulunmaktadır. Bu kayıtta onun Nûrî mahlasıyla, Tekke şiiri geleneği içinde dinî-tasavvufi mahiyette şiirler yazdığı belirtilmekte; Dîvân’ının tek nüshasının ise İstanbul Üniversitesi Kütüphanesi Toplu Yazmalar 9621 numarada (65a-97b) bulunduğu bildirilmektedir (1990: VII/84). Söz konusu yazmanın 65b sayfasında “Dîvân-ı Hazret-i Şeyh Nûreddîn el-Cerrâhî min Dâmâdi Hazret-i Şeyh Şemseddîn es-Sivâsî elsinetünâ” şeklinde sürhle yazılmış bir kayıt mevcuttur. Ancak sonrasında gelen Arapça mensur dibace ve kasidelere bakıldığında, eserin aynı mahlası kullanan Abdülahad Nûrî’ye ait olduğu anlaşılmaktadır. Bu duruma başka yazmalarda da tesadüf etmek mümkündür. Örneğin Konya Bölge Yazma Eserler Kütüphanesinde Kahramanmaraş numara 69’da kayıtlı bulunan Dîvân-ı Cerrâhî adlı yazmada da İÜ 9621’deki sürhle yazılmış kaydın aynısı bulunmaktadır. Dolayısıyla Abdülahad Nûrî’ye ait olan eserin bu yazmada da yanlışlıkla Nûreddin Cerrâhî’ye atfedilmesi söz konusudur. Nitekim TDV İslam Ansiklopedisi’nde sözü edilen iki yazmanın sehven Nûreddin Cerrâhî adına kaydedildiği belirtilmektedir (Öztürk 2007:253).

Nûreddin Cerrâhî hakkında bilgi veren kaynaklarda da onun böyle bir eseri bulunduğundan bahsedilmemektedir. Örneğin Sefîne-i Evliyâ (Osmânzâde 2015: 47), Osmanlı Müellifleri (Bursalı Mehmed Tâhir 2009: 176) ve Tarikatler ve Silsileleri (Sâdık Vicdânî 1995: 237) gibi kaynaklarda Nûreddin Cerrâhî’nin eserleri sayılırken Dîvân zikredilmemiştir. Yakın zamanda neşredilen Osmanlı Toplumunda Tasavvuf (Muslu 2021: 81) adlı çalışmada da böyle bir eserin bulunduğu bildirilmemiştir. Dolayısıyla mahlas benzerliğinden kaynaklı olarak bir şairin divanının başka bir şaire atfedilmesi söz konusu olup şu anki bilgilere göre Nûreddin Cerrâhî’nin Dîvân isminde bir eseri bulunmamaktadır.

Şairin biyografisi için bk. "Nûrî, Mehmed Nureddin Cerrahî". Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/nuri-mehmed-nureddin-cerrahi 

Kaynakça


Bursalı Mehmed Tâhir (2009). Osmanlı Müellifleri I-III ve Ahmed Remzî Akyürek Miftâhu’l-Kütüb ve Esâmî-i Müellifîn Fihristi. Mustafa Tatcı & Cemâl Kurnaz (Haz.). Ankara: Bizim Büro Yay.

Coşkun, Ali Osman (2001). Abdülahad Nûrî Dîvânı. İstanbul: Millî Eğitim Bakanlığı Yay.

Muslu, Ramazan (2021). Osmanlı Toplumunda Tasavvuf 18. Yüzyıl. İstanbul: İnsan Yay.

Osmânzâde Hüseyin Vassâf (2015). Sefîne-i Evliyâ. Cilt 5. Mehmet Akkuş & Ali Yılmaz (Haz.). İstanbul: Kitabevi.

Öztürk, Mehmet Cemal (2007). “Nûreddin Cerrâhî”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi Cilt 33 (252-253). İstanbul: TDV Yay.

Sadık Vicdani (1995). Tarikatler ve Silsileri (Tomâr-ı Turuk-ı Aliyye). İrfan Gündüz (Haz.). İstanbul: Enderun Kitabevi.

Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi (1990). “Nureddin Mehmed Cerrahî”. Cilt 7,  İstanbul: Dergâh Yay.

Atıf Bilgileri


KAVAKLIYAZI, Ahmet. "DÎVÂN (NÛRÎ)". Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü, http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/divan-nuri-tees-1809. [Erişim Tarihi: 05 Nisan 2026].


Benzer Eserler

# Madde Yazar Madde Yazarı İşlem
1 MÜRŞİD-İ DERVÎŞÂN Nûrî, Mehmed Nureddin Cerrahî Dr. Öğr. Üyesi Ahmet KAVAKLIYAZI
Görüntüle
2 ŞEMÂ'İL-İ ŞERÎF TERCÜMESİ Ayn-ı Ekber, Şeyh Mehmed Doç. Dr. Erdem Can Öztürk
Görüntüle
3 MAKTEL-İ HÜSEYN / KİTÂB-I KERBELÂ (BEKÂYÎ) Bekâyî, Darendeli Bekâyî Dr. Öğr. Üyesi Hulusi Eren
Görüntüle
4 KISSA-İ ERVE Bilâl Efendi, Oflu Dr. Öğr. Üyesi Tuba Onat Çakıroğlu
Görüntüle
5 DÎVÂN (CEMÂLÎ-İ UŞŞÂKÎ) CEMÂLÎ, Şeyh Seyyid Mehmed Cemâleddin Efendi Dr. Öğr. Üyesi Fazile Eren Kaya
Görüntüle
6 DÎVÂN (HÂMİD) Hâmid, Enderûnlu Mehmed Prof. Dr. İbrahim Halil Tuğluk
Görüntüle
7 DÎVÂN (HİLMÎ) Hilmî, Yusûf-zâde Abdullâh Prof. Dr. Beyhan KESİK
Görüntüle
8 EL-KASRU'L-METÎN Fİ TERCEMETİ BUSTÂNİ'L-ÂRİFÎN İshâk, Ebûishâk-zâde İshâk Efendi Dr. Necmettin Azak
Görüntüle
9 DÎVÂN (İZZÎ) İZZÎ, Eşref-zâde İzzeddîn Ahmed Efendi ismail Aksoyak
Görüntüle
10 DÎVÂN (MÜSELLEM) Müsellem, Ebulvefâ Şeyh Ahmed Müsellem Efendi ismail Aksoyak
Görüntüle
11 İNSÂN-NÂME Nazîr/Nazîrâ, İbrahim Nazîr Çelebi Efendi ismail Aksoyak
Görüntüle