DÎVÂN (NÂSİRÎ, İSMET)
şiirler
Nâsirî, İsmet, Hoca Fahreddîn İsmetullâh İbn Mes’ûd-ı Buhârî (d. 766/1365 - ö. 840/1436-37)

ISBN: 978-9944-237-87-1


İsmet-i Buhârî’nin çoğunluğu Farsça olmak üzere Türkçe ve Arapça ile yazdığı şiirlerinden oluşan eseri. Dîvân’da 522 gazel, 98 kaside, 85 kıt’a, 8 terkib-bend, 5 musammat, 63 rubai, 34 müfred, 1 bahr-i tavil bulunmaktadır. Büyük kısmı Farsça olan metinde Gülçiçek Akçay'ın verdiği bilgiye göre Özbekçe, Tacikçe ve Arapça gazeller de mevcuttur (2020). Şairin gazellerinde Emîr Husrev-i Dihlevî (ö. 725/1324) ve Hâfız-ı Şîrâzî (ö. 791/1388)’nin etkileri görülmektedir (Okumuş 1998: 23). Kasidelerinin büyük çoğunluğu (41 kaside) Halîl Mîrzâ’ya takdim edilmiştir. Diğer kasideleri Mîrzâ Uluğ Bey, Hoca Zengişâh, Emîrzâde Cügi, Yahyâ Meğisüddev, Hoca Şemsüddîn Mahmûd, Şâhruh Mîrzâ Köregânî, Emirzâde Bâysunkur gibi isimlere sunulmuştur. İsmet-i Buhârî, kasidelerinde Nâsirî, gazellerinde ise İsmet mahlasını kullanmıştır (Bobokalonov 2011: 46). Sait Okumuş, Dîvân’ın kütüphanelerde biri matbu diğerleri yazma olmak üzere 18 nüshasını tespit etmiştir (1998: 38-43 ).

İsmet-i Buhârî’nin Dîvân’ı 1366 (1988)’da Tahran’da Ahmed Keremî tarafından neşredilmiştir. Bu neşir, eserin nüshalarından sadece birini esas aldığı için eksiktir. Dîvân’daki gazeller Ahad Emirçupânî (1993), kasideler de Halit Yağan (1993) tarafından yüksek lisans tezi olarak çalışılmıştır. Gazeller ve kasideler dışındaki diğer şiirler üzerine Sait Okumuş yüksek lisans tezi hazırlamıştır (1998). İsmet-i Buhârî’nin hayatı hakkında yeni bilgiler sunan ve diğer neşirlerde bulunmayan bazı şiirleri ihtiva eden önemli bir nüshası da Suhrobhon Bobokalonov tarafından tanıtılmıştır (2011: 44-47). Tüm bu çalışmalara rağmen eserin tüm nüshalarının ele alındığı tenkitli bir çalışma bulunmamaktadır.

Şairin biyografisi için bk. “Nâsirî, İsmet, Hoca Fahreddîn İsmetullâh İbn Mes’ûd-ı Buhârî”. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğühttp://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/nasiri-ismet-hoca-fahreddin-ismetullah 

Kaynakça


Akçay, Gülçiçek (2020). “Nâsirî, İsmet, Hoca Fahreddîn İsmetullâh İbn Mes’ûd-ı Buhârî”. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğühttp://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/nasiri-ismet-hoca-fahreddin-ismetullah  [Erişim tarihi: 10.05.2022]  

Ahmed Keremî (1366). Dîvân-ı İsmet-i Buhârî. Tahran.

Bobokalonov, Suhrobhon (2011). “Hoca İsmet Buhâri’nin Hayatı”. Ay Vakti Dergisi, (130-131): 44-47.

Emirçupani, Ahad (1993). İsmet-i Buhari ve Gazelleri. Yüksek Lisans Tezi. Erzurum: Atatürk Üniversitesi.

Okumuş, Sait (1998). İsmet-i Buhari, Gazel ve Kasideleri Dışındaki Tüm Şiirlerinin Edisyon Kritiği ve Tahlili. Yüksek Lisans Tezi. Kırıkkale: Kırıkkale Üniversitesi.

Şentürk, Recep (2001). “İsmet-i Buhârî”. İslâm Ansiklopedisi. C. 23. İstanbul: TDV Yay. 138-139.

Yağan, Halit (1993). İsmet-i Buhari ve Kasideleri. Yüksek Lisans Tezi. Erzurum: Atatürk Üniversitesi. 

Atıf Bilgileri


KILIÇ, MUSTAFA. "DÎVÂN (NÂSİRÎ, İSMET)". Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü, http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/divan-nasiri-ismet. [Erişim Tarihi: 27 Şubat 2026].


Benzer Eserler

# Madde Yazar Madde Yazarı İşlem
1 İBRÂHÎM EDHEM (NÂSİRÎ) Nâsırî, İsmet, Hoca Fahreddîn İsmetullâh İbn Mes’ûd-ı Buhârî Doç. Dr. Gülçiçek Akçay
Görüntüle
2 DÎVÂN (ŞEYH-ZÂDE ATÂYÎ) Atayî, Şeyh-zâde Atayî Prof. Dr. Kâzım Köktekin
Görüntüle
3 LEYLÂ vü MECNÛN Emîr Şeyhim Süheylî, Nizâmeddin Ahmed Dr. Öğr. Üyesi Selcen Koca
Görüntüle
4 DİVÂN (YÛSUF EMİRÎ) EMÎRÎ, Yusuf Emirî Prof. Dr. Kâzım Köktekin
Görüntüle
5 BENG Ü ÇAĞIR EMÎRÎ, Yûsuf Emîrî (öl. 1433-Herat) Doç. Dr. rabia şenay şişman
Görüntüle
6 DEH-NÂME (EMÎRÎ) Emîrî, Yûsuf Emîrî Prof. Dr. Kâzım Köktekin
Görüntüle
7 DÎVÂN (GEDÂYÎ) Gedâyî Doç. Dr. Filiz Meltem ERDEM UÇAR
Görüntüle
8 YÛSUF U ZÜLEYHÂ (HÂMİDÎ) HÂMİDÎ, Ahmedî, Kutbüddîn Ahmed Câm Jendepil Dr. Öğr. Üyesi Selcen Koca
Görüntüle
9 DÎVÂN-I TÜRKÎ Harezmli Hâfız / Hâfız-ı Harezmî Doç. Dr. Yaşar Şimşek
Görüntüle
10 MAHZENÜ’L-ESRÂR (HAYDAR TİLBE, MÎR HAYDAR) Haydar Tilbe, Mîr Haydar Doç. Dr. Filiz Meltem ERDEM UÇAR
Görüntüle
11 RİSÂLE-İ SULTÂN HÜSEYİN BAYKARA Hüseynî, Sultân Hüseyin Baykara, Hüseyin Baykara bin Mansûr bin Baykara bin Ömer Şeyh bin Timur Prof. Dr. Talip Yıldırım
Görüntüle