- Yazar Biyografisi (TEİS)
Hâlid, Mevlânâ Ziyâeddîn Hâlid - Madde Yazarı: Doç. Dr. Çetin Kaska
- Eser Yazılış Tarihi:?/?
- Yazıldığı Saha:Anadolu-Osmanlı
- Edebiyat Alanı:Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı
- Dönemi:19. Yüzyıl
- Dili:Farsça
- Alfabesi:Arap
- Yapısı:Manzum
- Niteliği:Telif
- Türü/Formu:Dinî-Tasavvufî-Ahlaki Eser
- Yayın Tarihi:29/11/2021
DÎVÂN (HÂLİD)
şiirlerHâlid, Mevlânâ Ziyâeddîn Hâlid (d. 1193/1779 - ö. 1243/1827)
ISBN: 978-9944-237-87-1
Mevlânâ Halid-i Bağdadi'nin Farsça, Arapça ve Kürtçe şiirlerinden oluşan eseri. Eserde 86 gazel (655 beyit), 4 kaside (240 beyit), 2 münâcât (74 beyit), 2 kıta (12), 9 mesnevi (110 beyit), 1 terkîb-i bend (57 beyit), 31 müfred, 10 muhammes (30 beyit), 9 müseddes (27 beyit) ve 12 rubai (24 beyit) bulunmaktadır. 1260 beyitten oluşan eserde 1088 beyit Farsça, 135 beyit Arapça ve 37 beyit Kürtçe şiir yer almıştır. Müellif kasidelerinde Abdullâh-i Dihlevî, İmâm Alî Rızâ, İmâm Mûsâ Kâzım, İmâm Zeynelâbidîn, Hz. Hasan ve Hz. Hüseyin gibi sufileri övgü ile yad etmiş, münâcâtlarında Nakşbendî tarikatının büyüklerinin adlarını zikredip onları methetmiş, terkîb-i bendindeyse Hz. Peygamber, haccın fazileti, dört halife, Mekke ve Medine’den bahsetmiştir. Müellif tasavvufî gazellerinde Allah ve Peygamber’e olan sevgisini dille getirmiş, ilâhî aşktan bahsetmiş, tasavvuf mazmunlar ile ayet ve hadislerden istifade etmiştir. Gazellerinde Hâlid mahlasını kullanan şair, Bî-dil-i Dihlevî ve Mîr Derd gibi şairlerden etkilenmiştir. Mevlânâ Hâlid’in şiirlerinin sanat değeri genel olarak vasattır. Rubaileri âşıkâne, ârifâne ve hakîmânedir. Gazellerini neredeyse elif bânın bütün harfleriyle yazan müellif, aruz veznindeki birçok bahirden istifade etmiştir.
Üç yazma nüshası bulunan eser, Sadrettin Yüksel tarafından Mevlânâ Hâlid-i Bağdâdî’nin Dîvânı ve Şerhi adıyla Türkçeye tercüme edilmiş ve yayınlanmıştır (1977). Dîvân’ı üzerine Seyhan Kardeş tarafından bir de yüksek lisans tez çalışması yapılmıştır (2014).
Şairin biyografisi için bk. “Hâlid, Mevlânâ Ziyâeddîn Hâlid, Şehrizorlu”. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/halid-mevlana-ziyaeddin-halid-sehrizorlu
Eserden Örnekler
Gazel
Ber ser-i râhet çû hâk oftâdenem bî sûd bûd
Nâle-i şebgîr der kûyet ‘abes kerdem ‘abes
În çı nâmest keze sıkke-i dîn yâft revâc
Şod ez û memleket-i kufr û delâlet tâ râh
Berzeh-i kalzem-i imkân û vucûd er neşodî
Zâteş âmîhte mî geşt be hem azeb û ucâc
Şod nebî û velî ez cor’e-i câmeş medhûş
İbn Umrân ernî goft û enelhak Hallâc (Kardeş 2014: 48)
Kaynakça
Algar, Hamid (1997). "Hâlid El-Bağdâdî". İslam Ansiklopedisi. İstanbul: TDV Yay. 283-85.
Kardeş, Seyhan (2014). Mevlânâ Hâlid-i Bağdâdî'nin Dîvânı: Tenkitli Metin. Yüksek Lisans Tezi. Kırıkkale: Kırıkkale Üniversitesi.
Yüksel, Sadrettin (1977). Mevlânâ Hâlid-i Bağdâdî’nin Dîvânı ve Şerhi. İstanbul: Sabah Gazetesi Kültür Yay.
Atıf Bilgileri
Benzer Eserler
| # | Madde | Yazar | Madde Yazarı | İşlem | ||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | DİVANÇE (VÂZIH) | Mustafâ Vâzıh | Araş. Gör. Giyasi BABAARSLAN |
Görüntüle | ||
| 2 | MEVRİDÜ’L-VÜSÛL FÎ MEVLİDİ’R-RESÛL (İBRÂHÎM ZİKRÎ) | İbrâhîm Zikrî | Prof. Dr. Mehmet Fatih Köksal |
Görüntüle | ||
| 3 | ED-DÜRERÜ'L-MÜNTAHABÂTÜ'L-MENSÛRE FÎ ISLÂHİ'L-GALATÂTİ'L-MEŞHÛRE / GALATÂT-I HAFÎD EFENDİ | Hafîd, Mehmed Hafîd Efendi | Doç. Dr. Ramazan Ekinci |
Görüntüle | ||
| 4 | TARÎKÜ'L-İHTİSÂR | Nûrî, Osman Hanyevî | Prof. Dr. Orhan Kurtoğlu |
Görüntüle | ||
| 5 | TUHFETU SABRÎ AN-LİSÂNİ BULGARÎ | Mehmed Sabrî | Dr. Öğr. Üyesi Özkan Uz |
Görüntüle | ||
| 6 | RAVZ-I VERD | Şâkir, Ahmed Paşa | Prof. Dr. Ramazan Sarıçiçek |
Görüntüle | ||
| 7 | KENZ-İ FUSAHÂ (ABBAS KEMÂL EFENDİ) | Abbas Kemâl Efendi, Kerküklü | Diğer Öznur ÖZER |
Görüntüle | ||
| 8 | DÎVÂN (ABDÎ) | Abdî, Abdülkerîm Abdî Efendi | Prof. Dr. Beyhan KESİK |
Görüntüle | ||
| 9 | MEVLİD (ABDÎ) | Abdî | Doç. Dr. Hasan Kaya |
Görüntüle | ||
| 10 | DÎVÂN (ABDÎ) | Abdî, Şarkîkarahisarlı | Dr. Hacer SAĞLAM |
Görüntüle |