Daha çok hilye türünde kaleme almış olduğu eseriyle şöhret bulan Hâkânî’nin manzumelerini ihtiva eden eseri. Mürettep hâldeki Hâkânî Dîvânı’nda 4 kaside ve 612 gazel olmak üzere toplam 616 manzume mevcuttur.

Hâkânî Dîvânı’ndaki kasidelerden ilki 23 beyitlik bir naattır. Klasik kasidede bulunması gereken bazı bölümlerden mahrum olan bu manzume, methiye ve dua bölümlerinden ibarettir. 27 beyitlik ikinci kaside ve 34 beyitlik üçüncü kaside, devrin hükümdarı III. Mehmed övgüsünde tanzim edilmiştir. Her ikisinin de nesib bölümünde tabiat tasvirlerinin yapıldığı bu kasidelerde devrin padişahı III. Mehmed, sahip olduğu meziyetlerle övülmüştür. 30 beyit tutarındaki dördüncü ve son kaside ise kim olduğu kestirilemeyen vezir-i ekrem övgüsünde kaleme alınmıştır.

Hâkânî Dîvânı’nda kayıtlı olan manzumelerden kaside dışındakilerin hepsi gazellerden müteşekkildir. Büyük çoğunluğu beş beyitten oluşan bu gazellerin yekûnu 612’dir. Gerek yapı gerekse de muhteva itibarıyla geleneğe uygun tanzim edilen bu gazeller, şairin klasik edebiyatın künhüne vukufiyetini göstermesi bakımından önemlidir. Şair bu manzumelerinde genellikle âşıkane ve rindane duyguları terennüm etmiş, âşık-maşuk-rakip üçlüsünün münasebetlerinden sıkça bahsetmiştir. Her ne kadar devrinde birinci sınıf şairler arasında gösterilmese de birçok önemli divan şairi gibi nazım kalıbına soktuğu duygu ve düşünceleri, klasik edebiyatın mazmunlarıyla zenginleştirmekle kalmamış bunları edebi sanatlarla da süsleyerek renklendirmesini bilmiştir.

Geleneğin başarılı bir temsilcisi olan Hâkânî, 16. yüzyıl klasik Türk edebiyatının dil özelliğine uygun olarak şiirlerinde külfetsiz, sade ve anlaşılır bir dil kullanmayı tercih etmiştir. Şairin manzumelerinde dikkatleri çeken bir başka özellik de duygu ve düşüncelerin samimi bir eda ve akıcı bir üslupla ifade edilmiş olmasıdır. Aynı zamanda birçok divan şairi gibi Türkçenin önemli dil malzemeleri arasında yer alan atasözleri, deyimler ve halk söyleyişlerini de manzumelerine her fırsatta yansıtmaktan geri durmamıştır.

Hâkânî Dîvânı, sahip olduğu şekil ve muhteva özellikleri üzerinde birtakım değerlendirmelerin yapılıp beş nüshası üzerinden tenkitli metninin oluşturulduğu bir doktora tez çalışmasına konu olmuştur (Gülhan 1996).

Şairin biyografisi için bk. “Hâkânî, Mehmed Beg”. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/hakani-mehmed-beg