- Yazar Biyografisi (TEİS)
Fâ'ik, Süleyman Fâ'ik Efendi - Madde Yazarı: Prof. Dr. Beyhan KESİK
- Eser Yazılış Tarihi:1249/1833-34
- Yazıldığı Saha:Anadolu-Osmanlı
- Edebiyat Alanı:Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı
- Dönemi:19. Yüzyıl
- Dili:Türkçe
- Alfabesi:Arap
- Yapısı:Mensur
- Niteliği:Telif
- Türü/Formu:Tezkire
- Yayın Tarihi:24/03/2022
DEVHATÜ’L-MEŞÂYİH ZEYLİ (FÂ'İK)
biyografiFâ'ik, Süleyman Fâ'ik Efendi (d. 1198/1783-84 - ö. 1254/1838)
ISBN: 978-9944-237-87-1
Süleyman Fâ'ik Efendi’nin Müstakimzâde Süleyman Sâdeddin Efendi (ö. 1202/ 1788)’nin meşhur eserine zeyli. Müstakimzâde eserinde, ilk Osmanlı şeyhülislâmı kabul edilen Molla Fenârî’den (ö. 1431) Şeyhülislâm Feyzullahefendizâde Mustafa Efendi’ye (ö. 1745) kadar ilk altmış üç şeyhülislâmın biyografilerini vermiştir. Müstakimzade’nin bu eserine ikisi kendisi tarafından yapılmış olmak üzere, birçok zeyil yapılmıştır. Bunlardan birisi de Süleyman Fâ'ik Efendi’nin zeylidir.
Fâ’ik Efendi, kendisinden önce yapılan Ayıntâbî Mehmed Münîb Efendi’nin zeyillerini devam ettirip 1249/1833-34 yılında yazdığı eserinde, 1222/1807 – 1248/1833 yılları arasında şeyhülislâmlık yapan Atâullah Mehmed Efendi’den Kadızâde Mehmed Tâhir Efendi’ye kadar on bir şeyhülislâmın hâl tercümesine/biyografisine yer vermiştir.
Eserde biyografilerine yer verilen şeyhülislâmlar sırasıyla şu şekildedir: Atâullah Mehmed Efendi, Mehmed Ârif Efendi, Ahmed Es’ad Efendi, Dürrîzade Seyyid Abdullah Efendi, Samancızade Ömer Hulûsî Efendi, Seyyid Mehmed Zeynelâbidîn Efendi, Mustafâ Âsım Efendi, El-Hâc Halîl Efendi, Seyyid Abdulvehhâb Efendi, Ahmed Reşîd Efendi, Mehmed Tâhir Efendi.
Eserde, hâl tercümeleri kaleme alınan şeyhülislamların kısaca hayatı anlatılmış, biliniyorsa doğum tarihleri, atandığı görev ve atanma tarihleri, ailesi, ölüm tarihlerinin belirtilmesine özen gösterilmiştir. Şeyhülislamlığa getirilmelerine dair düşülen tarihlerden örnekler verilmiştir. Eserin dili, süs ve özentiden uzak olup sade ve açıktır.
Süleyman Fâik Efendi’nin zeylinin yurt içi ve yurt dışında 14 nüshası vardır. Barbara Kellner-Heinkele, Süleyman Fâik’in zeyli de dâhil olmak üzere diğer zeyillerle birlikte Devhatü’l-Meşâyih’in tıpkıbasımını -nüsha farklılıklarına işaret ederek- gerçekleştirmiştir (2005).
Yazarın biyografisi için bk. “Fâ'ik, Süleyman Fâ'ik Efendi”. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/faik-suleyman-faik-efendi
Eserden Örnekler
Şeyhü’l-islâm Dürrî-zâde Mevlânâ es-Seyyid Abdu’llâh Efendi Hazretleri
Müşârün ileyh hazretlerinin meşihat-ı ûlâsı Zeyl-i Müstakîm-zâdede sâniyesi dahi Zeyl-i Münîb Aleyhi’r-rahmede muharrer Dürrî-zâde es-Seyyid Mehmed Ârif Efendinin mahdûm-ı kerîmleri olup müşârun ileyh hazretlerinin peder ü emcâd ve akrabâ vü aṣhârları kendileriyle on yedi aded şüyûh-ı İşlâmiyyeye resân idiği ve vâkıfân-ı ensâba nümâyândır (Devhatü'l-Meşayih Zeyli vr. 58).
Kaynakça
Bilgin, Emrah (2016). Devhatü’l-Meşâyıh ve Zeyilleri (İnceleme - Tenkitli Metin - Dizin). Doktora Tezi. Erzurum: Atatürk Üniversitesi.
İpşirli, Mehmet (1994). “Devhatü’l-Meşâyih”. İslâm Ansiklopedisi. C. 9. İstanbul: TDV Yay. 29-230.
Kellner-Heinkele, Barbara (2005). Devhatü'l-Meşâyih (C. I-II). Stuttgart: Einleitung und Edition.
Süleymân Fâik Efendi. Devhatü'l-Meşayih Zeyli. İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi Nu. TY 03421.
Şimşek, Selami (2010).“Süleyman Fâik Efendi”. İslâm Ansiklopedisi. C. 38. İstanbul: TDV Yay. 85-86.
Atıf Bilgileri
Benzer Eserler
| # | Madde | Yazar | Madde Yazarı | İşlem | ||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | MECMÛ’A (SÜLEYMAN FÂ'İK) | Süleyman Fâ'ik Efendi | Gönül Delice |
Görüntüle | ||
| 2 | SEFÎNETÜ’R-RÜ’ESÂ ZEYLİ (FÂ'İK) | Fâ'ik, Süleyman Fâ'ik Efendi | Prof. Dr. Beyhan KESİK |
Görüntüle | ||
| 3 | DİVANÇE (VÂZIH) | Mustafâ Vâzıh | Araş. Gör. Giyasi BABAARSLAN |
Görüntüle | ||
| 4 | MEVRİDÜ’L-VÜSÛL FÎ MEVLİDİ’R-RESÛL (İBRÂHÎM ZİKRÎ) | İbrâhîm Zikrî | Prof. Dr. Mehmet Fatih Köksal |
Görüntüle | ||
| 5 | ED-DÜRERÜ'L-MÜNTAHABÂTÜ'L-MENSÛRE FÎ ISLÂHİ'L-GALATÂTİ'L-MEŞHÛRE / GALATÂT-I HAFÎD EFENDİ | Hafîd, Mehmed Hafîd Efendi | Doç. Dr. Ramazan Ekinci |
Görüntüle | ||
| 6 | TARÎKÜ'L-İHTİSÂR | Nûrî, Osman Hanyevî | Prof. Dr. Orhan Kurtoğlu |
Görüntüle | ||
| 7 | TUHFETU SABRÎ AN-LİSÂNİ BULGARÎ | Mehmed Sabrî | Dr. Öğr. Üyesi Özkan Uz |
Görüntüle | ||
| 8 | RAVZ-I VERD | Şâkir, Ahmed Paşa | Prof. Dr. Ramazan Sarıçiçek |
Görüntüle | ||
| 9 | KENZ-İ FUSAHÂ (ABBAS KEMÂL EFENDİ) | Abbas Kemâl Efendi, Kerküklü | Diğer Öznur ÖZER |
Görüntüle | ||
| 10 | DÎVÂN (ABDÎ) | Abdî, Abdülkerîm Abdî Efendi | Prof. Dr. Beyhan KESİK |
Görüntüle | ||
| 11 | MEVLİD (ABDÎ) | Abdî | Doç. Dr. Hasan Kaya |
Görüntüle | ||
| 12 | DÎVÂN (ABDÎ) | Abdî, Şarkîkarahisarlı | Dr. Hacer SAĞLAM |
Görüntüle |