- Yazar Biyografisi (TEİS)
? - Madde Yazarı: Tuğçe COŞKUN SEBER
- Eser Yazılış Tarihi:10. - 14. yüzyıl arası
- Yazıldığı Saha:Eski Uygur
- Edebiyat Alanı:Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı
- Dönemi:Başlangıç-15. Yüzyıl
- Dili:Diğer
- Alfabesi:Uygur
- Yapısı:Mensur
- Niteliği:Tercüme
- Türü/Formu:Dinî-Tasavvufî-Ahlaki Eser
- Yayın Tarihi:04/11/2021
BHAİSAJYAGURU SÛTRA
sûtra?
ISBN: 978-9944-237-87-1
Bhaisajyaguru ya da “Buddha Şifası”na uzun bir övgü niteliğinde yazılmış olan bir mahâyâna sûtra.
Sutra boyunca; Bhaisajyaguru’nun bir Bodhisattva olarak yaptığı büyük yeminler; Bhaisajyaguru’ya tapınmanın ve özellikle onun adına dua etmenin faydaları, ayinin detayları uzun uzadıya anlatılır (Williams 1989: 248).
Zieme, Budist Uygur Edebiyatı metinlerinden Bhaisajyaguru Sûtra’nın iki Uygurca fragmanını tespit etmiştir. Bunların ilki; Yarğol’da bulunan Uygur eğik el yazısı ile yazılmış tek sayfadan oluşan bir fragmandır. Diğeri ise Koço’da bir harabede bulunmuş olan ve yine Uygur eğik el yazısı ile yazılmış 10 satırlık bir fragmandır. Bu iki metni 1986 ve 1989 yıllarında yayımlayan Zieme, fragmanların Yao shi liu li guang ru lai ben yuan gong de jing isimli Çince versiyondan yapılmış iki farklı çeviri olduğunu belirtmiştir. Ayrıca, iki fragmanın da Xuanzang’ın Çince çevirisinden yapılmış ve X.-XIV. yüzyıllarda çevrilmiş olduğunu da belirtmiştir.
Eserden Örnekler
(3-8) ... bo nom bitig vaiduri ärdini yaltrıqlıg otaçı iligi bu[r]xan söki byuqı ädgü qılınç ädrämi bitig tip at[amış] [k]rgäk qltı yänä iki ygrmi yäklär ulugı suü baş-ları bäglär-ni[n]g asıg tusu qılgalı ötünmiş arvış bitig tip atamış krgäk qamag tınlg-lar-nıng ada tuda ayıg qılınç utlısın kitärdäçi bitig tip atamış krgäk … (Zieme 1986: 186)
(… Bu din kitabı vaiduri mücevheri parlaklığındaki hekim(ler) hükümdarı Buda’nın önceki emirleri, iyi amel erdemi kitabı olarak adlandırılmalı. Şöyle ki yine on iki şeytanın büyüğü ordunun başı olan beylerin fayda sağlamak için arz ettiği büyü kitabı olarak adlandırılmalı. Bütün canlıların tehlikeli ve kötü karakterli sonucunu yok edecek kitap olarak adlandırılmalı.)
Kaynakça
Elverskog, Johan (2018). Budist Uygur Edebiyatı (çev. M. Ağca ve D. Uzunkaya). Ankara: Yayın Evi.
Williams, Paul (1989). Mahayana Buddhism [Mahayana Budizmi]. New York: Routledge: 248.
Zieme, Peter (1986). “Einalttürkisches Fragmentaus dem Bhaisajyagurusutra [Bhaisajyagurusutra’nın Eski Türkçe Bir Fragmanı].” AoF 13, 1: 185-188. Tıpkıbasım: s. 187.
Zieme, Peter. (1989) “Zur alttürkischen Bhaisajyagurusutra- Übersetzung [Eski Türkçe Bhaisajyagurusutra Çevirisi Üzerine]” AoF 16, 1: 198-200. Tıpkıbasım: III. levha.
Atıf Bilgileri
Benzer Eserler
| # | Madde | Yazar | Madde Yazarı | İşlem | ||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | SAMANTABHADRACARYÂPRANİDHÂNA | Kalım Keyşi | Diğer Tuğçe COŞKUN SEBER |
Görüntüle | ||
| 2 | SADDHARMAPUNDARÎKA SÛTRA ŞERHİ | ? | Dr. kenan azılı |
Görüntüle | ||
| 3 | NÎLAKANTHAKA SÛTRA | Şingko Şeli Tutung | Dr. kenan azılı |
Görüntüle | ||
| 4 | DÎVÂN (ŞÎRÎN) | Şîrîn, Şîrîn-i Dehlevî, Şîrîn-i Gûr, Radıyye Begüm, Raziye Begüm | Prof. Dr. Fatma Sabiha Kutlar Oğuz |
Görüntüle | ||
| 5 | ALTUN YARUK | Şıñko Şeli Tutuñ | Prof. Dr. Ceval Kaya |
Görüntüle | ||
| 6 | SEKİZ YÜKMEK YARUK / Fo shuo tian di ba yang shen zhou jing | ŞİNGKO ŞELİ TUTUNG | Hüseyin Yıldız |
Görüntüle |