- Yazar Biyografisi (TEİS)
Es'ad, Ebû İshâk-zâde Mehmed Es'ad Efendi - Madde Yazarı: Prof. Dr. Yunus KAPLAN
- Eser Yazılış Tarihi:?
- Yazıldığı Saha:Anadolu-Osmanlı
- Edebiyat Alanı:Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı
- Dönemi:18. Yüzyıl
- Dili:Türkçe
- Alfabesi:Arap
- Yapısı:Mensur
- Niteliği:Telif
- Türü/Formu:Lügat
- Yayın Tarihi:03/07/2022
BEHCETÜ'L-LUGAT
Türkçe-Arapça-Farsça lügatEs'ad, Ebû İshâk-zâde Mehmed Es'ad Efendi (d. Zilkade 1096/Eylül-Ekim 1685 - ö. 10 Şevval 1166/10 Ağustos 1753)
ISBN: 978-9944-237-87-1
18. yüzyıl şairlerinden Şeyhülislâm Esʻad Efendî’nin (d. 1096/1685 ö. 1166/1753) Türkçeden Arapça ve Farsçaya kaleme aldığı Lehcetü’l-Lugat adlı sözlüğün muhtasar hâli. Mehmed Esad Efendi daha önce Türkçe kelimeleri esas alarak hazırladığı ve ilk Türkçe sözlük olma özelliğini taşıyan Lehcetü’l-Lugat’i daha sonra açıklamaları çıkartıp muhtasar hâle getirerek Behcetü’l-Lugat adıyla yeniden kaleme almıştır. Lehcetü’l-Lugat’la aynı alfabetik düzene sahip olan Behcetü’l-Lugat’ta karşılığı verilen Türkçe kelimeler için ilk sütunda Arapça, ikinci sütunda ise Farsça karşılıklar verilmiştir.
Birçok yazma nüshası mevcut olan eser üzerine bir doktora tez çalışması yapılmıştır (Teymour Abadı 2015).
Müellifin biyografisi için bk. “Es'ad, Ebû İshâk-zâde Mehmed Es'ad Efendi”. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/esad-ebu-ishakzade-mehmed-esad
Eserden Örnekler
Paşmak: Midâs; gûzer.
Başbuğ: Âdem, re’s, re’îs; sipeheyd, sipeh-sâlâr, sipehre.
Başa kakmak: Tevbîh, tesrîb, tevkîs, tevnîb; serzeniş, güvâz.
Peştemâl: Mîrez, hafve; sâre, fûta.
Beşik: Mehd; gehvâre, gâhvâre, gâhvâr, gâòvâre.
Beş: Hamse, hams; penç.
Beş yüz: Hamse mi’e; panç sad.
Beş bin: Hamse elf, penç hezâr (Teymour Abadı 2015: 125-26).
Kaynakça
Teymour Abadı, Hassan Esmaeil Nezhad (2015). Şeyhülislâm Mehmed Esad Efendi ve Behcetü'l-Lügat'ı. Doktora Tezi. Erzurum: Atatürk Üniversitesi.
Atıf Bilgileri
Benzer Eserler
| # | Madde | Yazar | Madde Yazarı | İşlem | ||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | DÎVÂN (ES'AD) | Es'ad, Ebû İshâk-zâde Mehmed Es'ad Efendi | Prof. Dr. Yunus KAPLAN |
Görüntüle | ||
| 2 | ATRABÜ’L-ÂSÂR Fİ TEZKİRETİ UREFÂ'İ'L-EDVÂR | Es'ad, Ebû İshâk-zâde Mehmed Es'ad Efendi | Doç. Dr. Ramazan Ekinci |
Görüntüle | ||
| 3 | LEHCETÜ'L-LÜGAT | Es'ad, Ebû İshâk-zâde Mehmed Es'ad Efendi | Prof. Dr. Yunus KAPLAN |
Görüntüle | ||
| 4 | BÜLBÜL-NÂME (ES'AD) | Es'ad, Ebû İshâk-zâde Mehmed Es'ad Efendi | Prof. Dr. Yunus KAPLAN |
Görüntüle | ||
| 5 | MANZÛME-İ DURÛB-I EMSÂL (HIFZÎ) | Hıfzî | Dr. Öğr. Üyesi BAHANUR ÖZKAN BAHAR |
Görüntüle | ||
| 6 | NA'T MECMÛ'ASI (HÜSEYİN AYVANSARÂYÎ) (Rıfat Kütük Şahsi Kütüphanesi) | Ayvansarâyî, Hâfız Hüseyin | Diğer Aybala Sena KÜTÜK |
Görüntüle | ||
| 7 | DÎVÂN (KESBÎ /KİSBÎ) | Kesbî/Kisbî, Kesbî Mehmed Efendi | ismail Aksoyak |
Görüntüle | ||
| 8 | TERCÜME-İ DURÛB-I EMSÂL-İ ARABİYYE (KUDSÎ, ABDULLÂH EFENDİ) | Kudsî, Abdullah Efendi | Prof. Dr. Sadık Yazar |
Görüntüle | ||
| 9 | TERCÜME-İ LUTFU'T-TEDBÎR fî SİYÂSÂTİ'L-MÜLÛK (KUDSÎ, ABDULLÂH EFENDİ) | Kudsî, Abdullâh Efendi | Prof. Dr. Sadık Yazar |
Görüntüle | ||
| 10 | TERCÜME-İ EL-BERKU’L-YEMÂNÎ FÎ FETHİ’L-OSMÂNÎ (KUDSÎ, ABDULLÂH EFENDİ) | Kudsî, Abdullâh Efendi | Prof. Dr. Sadık Yazar |
Görüntüle | ||
| 11 | DÎVÂN (TEKİRDAĞLI AHMED LÜTFÎ) | Lütfî, Ahmed Lütfî Efendi | Diğer Ahmet Serdar Erkan |
Görüntüle | ||
| 12 | MÜSTEVCEBÜ’L-HALÂS FÎ TEFSÎR-İ SÛRETİ’L-İHLÂS (TÂHİR, MEKKÎ-ZÂDE MEHMED) | Tâhir, Mekkî-zâde Mehmed Tâhir Efendi (?/? – ö. 1128/1716) | Dr. Öğr. Üyesi Oğuzhan UZUN |
Görüntüle | ||
| 13 | AHSENÜ'L-HABER MİN KELÂMİ SEYYİDİ'L-BEŞER (VÂSIF, ŞA'BÂN-ZÂDE ABDULLÂH VÂSIF ÇELEBİ) | Vâsıf, Şa'bân-zâde Abdullâh Vâsıf Çelebi | Diğer Nükran ERBAŞ Dr. Öğr. Üyesi Muhammed İkbâl Güler |
Görüntüle | ||
| 14 | DÎVÂNÇE (ABDÎ / VASSÂF) | Abdî (Vassâf), Abdullâh Efendi | Prof. Dr. İbrahim Halil Tuğluk |
Görüntüle |