BAHRÜ’L-MEÂNÎ (ŞÂDÎ)
nasihat-nâme, ahlaki mesnevi
Şâdî, Süleymân (d. 1246/1830 - ö. 1318/1900)

ISBN: 978-9944-237-87-1


Süleyman Şâdî’nin,1280/1863-64 yılında yazımını tamamladığı dinî, tasavvufi nasihatnâme kitabı. Metnin tamamı “fâilâtün fâilâtün fâilün” kalıbı ile yazılmıştır. Farsça kaleme alınan eser, sebeb-i telif bölümünde belirtildiği üzere 300 beyit olarak tasarlanmıştır. Şâdî eserin adı ve yazım yılını, 2 beyitlik tarih kısmında belirtmiştir. Böylece toplam beyit sayısı 302’ye çıkmıştır.

Eser, klâsik bir mesnevi tertibine uygundur. Besmele ile başlayan tevhid, münacat, na't, medh-i çâr yâr-ı güzîn; devrin padişahı Sultan Abdulaziz, sadrazamı Fuad Paşa ve önde gelen dini otoritesiyle Kars vilayeti Mutasarrıfı Emin Fehim Paşa’nın medhi ve sebeb-i telifi içeren ve 136 beyitten oluşan bölümler, eserin giriş kısmını oluşturmaktadır.

Eserin âgâz-ı destan olarak tasnif edilebilecek esas konunun işlendiği bölümünde, özellikle tasavvufi gelişim bağlamında, olgun birey yetiştirme amaçlı çeşitli nasihatlerin varlığı söz konusudur. Hakiki aşk ve âşığa ait sıfatlarla başlayan mesnevide, mecazi aşk, gül ile bülbülün aşkının asıl boyutu ve unsurları üzerinde durulur. Genel ahlak kurallarının işlendiği eserde ilim öğrenme, tevazu, bilgiçlik taslamama gibi davranışlar önerilmektedir. Tasavvufi noktada olgunlaştırıcı sıfatların neler olduğu, dervişliğin sıfatları, nefsi yüceltmeme, doğruluk ve tevekkül, şükür ve sabır kavramlarının mahiyetleri aktarılmıştır. Gece ibadetleri, gereksiz konuşmama, kaza ve kadere rıza gibi bireysel gelişim unsurları da işlenen konulardandır. Toplumsal noktada da sır verme ve herkese sırrın açılmaması gerektiği ile dünyaya fazla ilgi ve rağbet göstermeme hususunda da değerlendirmeler eserde görülen başlıca konulardandır. Eserin sonundaki “tenbihat” başlığıyla verilen beyitlerde okuyuculara genel anlamda nasihat ve tavsiyelerin olduğu görülür.

Bahru’l-Meânî üzerinde akademik anlamda henüz bir çalışma yapılmamış olup kaynaklarda hakkında sadece varlığı yönüyle bilgiler verilmiştir. Ancak şaire ait bir külliyat içinde tespit edilen metin, Ahmet İçli (2018) tarafından bir konferans bildirisi vasıtasıyla ilim âlemine tanıtılmıştır. Eser hakkında tanıtıcı bilgiler, 2020 yılında yine İçli tarafından bir dergi makalesi olarak sunulmuştur (2020).

Eserin müellifi için bk. “Şâdî, Süleymân”. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/sadi-suleyman 

Eserden Örnekler



Kaynakça


İçli, Ahmet (2018). "Karslı Süleyman Şâdî’nin Divanının Yeni Bir Yazma Nüshası Üzerine". Uluslararası Kars Âlimleri Sempozyumu. Kars: Uluslararası Kars Âlimleri Sempozyumu Tam Bildiriler Kitabı, (Ed. Alparslan Kartal, Ahmet Ekinci) 20-21 Ekim 2018, 89-106.

İçli, Ahmet (2020). "Süleyman Şâdî’nin Yayımlanmamış Türkçe Şiirleri". Korkut Ata Türkiyat Araştırmaları Dergisi  (3): 10-21.

Süleyman Şâdî. Bahrü’l-Meânî. Yapı Kredi Sermet Çifter Araştırma Kütüphanesi, Türkçe Yazmaları 1011, 59b-71b.

Atıf Bilgileri


İÇLİ, Ahmet. "BAHRÜ’L-MEÂNÎ (ŞÂDÎ)". Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü, http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/bahru-l-meani-sadi. [Erişim Tarihi: 27 Şubat 2026].


Benzer Eserler

# Madde Yazar Madde Yazarı İşlem
1 MUZAFFERNÂME (ŞÂDÎ) Şâdî, Süleymân Prof. Dr. Ahmet İÇLİ
Görüntüle
2 DÎVÂN (ŞÂDÎ) Şâdî, Süleymân Prof. Dr. Ahmet İÇLİ
Görüntüle
3 DİVANÇE (VÂZIH) Mustafâ Vâzıh Araş. Gör. Giyasi BABAARSLAN
Görüntüle
4 MEVRİDÜ’L-VÜSÛL FÎ MEVLİDİ’R-RESÛL (İBRÂHÎM ZİKRÎ) İbrâhîm Zikrî Prof. Dr. Mehmet Fatih Köksal
Görüntüle
5 ED-DÜRERÜ'L-MÜNTAHABÂTÜ'L-MENSÛRE FÎ ISLÂHİ'L-GALATÂTİ'L-MEŞHÛRE / GALATÂT-I HAFÎD EFENDİ Hafîd, Mehmed Hafîd Efendi Doç. Dr. Ramazan Ekinci
Görüntüle
6 TARÎKÜ'L-İHTİSÂR Nûrî, Osman Hanyevî Prof. Dr. Orhan Kurtoğlu
Görüntüle
7 TUHFETU SABRÎ AN-LİSÂNİ BULGARÎ Mehmed Sabrî Dr. Öğr. Üyesi Özkan Uz
Görüntüle
8 RAVZ-I VERD Şâkir, Ahmed Paşa Prof. Dr. Ramazan Sarıçiçek
Görüntüle
9 KENZ-İ FUSAHÂ (ABBAS KEMÂL EFENDİ) Abbas Kemâl Efendi, Kerküklü Diğer Öznur ÖZER
Görüntüle
10 DÎVÂN (ABDÎ) Abdî, Abdülkerîm Abdî Efendi Prof. Dr. Beyhan KESİK
Görüntüle
11 MEVLİD (ABDÎ) Abdî Doç. Dr. Hasan Kaya
Görüntüle
12 DÎVÂN (ABDÎ) Abdî, Şarkîkarahisarlı Dr. Hacer SAĞLAM
Görüntüle