- Yazar Biyografisi (TEİS)
Ahmet Vefik Paşa - Madde Yazarı: Dr. Esra Dicle
- Eser Yazılış Tarihi:1296/1879 - 1299/1882
- Yazıldığı Saha:Anadolu-Osmanlı
- Edebiyat Alanı:Yenileşme Dönemi Türk Edebiyatı
- Dönemi:19. Yüzyıl
- Dili:Türkçe
- Alfabesi:Arap
- Yapısı:Mensur
- Niteliği:Tercüme
- Türü/Formu:Tiyatro
- Yayın Tarihi:18/09/2021
YORGAKİ DANDİNİ (AHMET VEFİK PAŞA)
tiyatroAhmet Vefik Paşa (d. ?/? - ö. 1891/1309)
ISBN: 978-9944-237-87-1
Molière’in George Dandin adlı 1668 tarihinde yazdığı komedyasının Ahmet Vefik Paşa tarafından yapılan çevirisi. Sınıf atlamak için evliliği bir araç olarak kullanmanın yarattığı trajikomik durumları sergileyen üç perdelik oyunun çevirisi düzyazıdır ve 71 sayfadır. Zengin bir köylü olan Yorgaki Dandini (George Dandin), soylu bir ailenin kızı olan İrini (Angélique) ile evlenir. İrini tarafından defalarca aldatılan ve bu aldatmalara zaman zaman tanık da olan Yorgaki Dandini, bu durumu ispatlamaya kalktığında çevresi tarafından ahlaksızlıkla suçlanır. İrini ve ailesi, Yorgaki’nin zenginliğinden faydalanırken, Yorgaki’nin soylu bir aileye karışarak soyluluk kazanma hayalleri suya düşer.
Evliliğin bir tür ortaklık olarak görülmesinin ailenin kutsallığına verdiği zararları ve ortaya çıkan yozlaşmaları sergileyen oyun, Molière’in en başarılı oyunlarından birisidir. Ahmet Vefik Paşa bir eşin diğerini aldatması üzerine yaşanan acılı ve gülünç olayları anlatan bu oyunu Ermeni ve Rum cemaatleri arasında geçen bir aşk üçgeni şeklinde düzenler. Orijinal metindeki isimleri değiştirir, konuşma dilinde yer alan güncel söyleyişlere yer verir, kültürden kaynaklanan farkları yerelleştirir.
Çevirinin ikinci baskısı 1927 yılında İstanbul’da Cihan Kitabhanesi tarafından yapılır.
Yazarın biyografisi için bk. “Ahmet Vefik Paşa”. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/ahmet-vefik-pasa
Eserden Örnekler
Yorgaki Dandini: Ah! Meğer beyzade kızı ne acayip mahlûk demek imiş ! Benim evlenişim, haddinden ileri göz atan köylülere ve beyzade ocağına çatıp ta akranından üste tırmanmıya heves edenlere açık söyler bir derstir. Kişizadelik, kendi payına, iyi şey. Elbette çelebilik âlâ şey. Ama, engelleri, öyle, başa belâdır ki yeltenip te bava sürtünen gedanın vay haline. Ben, bunu iyi Öğrendim. Neyleyeyim ki ziyanı, şimdi, kendi sırtım çekiyor. Aklım sonradan geledi (Ahmet Vefik Paşa yty: 3).
Kaynakça
Ahmet Vefik Paşa (yty). Yorgaki Dandini.
And, Metin (1974) .“Türkiye’de Molière”, Tiyatro Araştırmaları Dergisi. 5 (5): 51-54.
Doğramacıoğlu, Hüseyin. (2009). “Ahmet Vefik Paşa Adaptasyonlarında Kültürel Sentez”. Turkish Studies – International Periodical fort he Languages, Literature and History of Turkish or Turkic. Volume 4 (8): 1074-1089.
Özgü, Melahat (1974). Ankara Üniversitesi Tiyatro Araştırmaları Dergisi. 5 (5): 1-23.
Tansel, F.A. (1964). "Ahmet Vefik Paşa'nın Eserleri - Adapte, Tercüme ve Lehçe-i Osmânî". Belleten. XXVII (110): 249-283.
Tolun, Atila (2007). Ahmet Vefik Paşa'nın Molière Çevirileri. İstanbul: MitosBoyut Yayınları.
Yıldız, Bayram. (2007). “Adaptasyon Meselesi, Ahmet Vefik Paşa ve Zoraki Tabib Örneği”. Turkish Studies / Türkoloji Araştırmaları 2 (3): 638-659.
Uluğtekin, Melahat Gül (2004). Ahmet Vefik Paşa'nın Çevirilerinde Osmanlılaşan Molière. Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Bilkent Üniversitesi.
Atıf Bilgileri
Benzer Eserler
| # | Madde | Yazar | Madde Yazarı | İşlem | ||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | ADAMCIL (AHMET VEFİK PAŞA) | Ahmet Vefik Paşa | Araş. Gör. Dr. Hakan Soydaş |
Görüntüle | ||
| 2 | ARSLAN AVCILARI YÂHUD HAK YERİNİ BULUR (AHMET VEFİK PAŞA) | Ahmet Vefik Paşa | Araş. Gör. Dr. Hakan Soydaş |
Görüntüle | ||
| 3 | AŞK-I MUSAVVER (AHMET VEFİK PAŞA) | Ahmet Vefik Paşa | Diğer Öznur ÖZER |
Görüntüle | ||
| 4 | ATALAR SÖZÜ - TÜRKÎ DURÛB-I EMSÂL (AHMET VEFİK PAŞA) | Ahmet Vefik Paşa | Diğer Öznur ÖZER |
Görüntüle | ||
| 5 | AZARYA (AHMET VEFİK PAŞA) | Ahmet Vefik Paşa | Araş. Gör. Dr. Hakan Soydaş |
Görüntüle | ||
| 6 | CİL BLAS SANTİLLA'NIN SERGÜZEŞTİ (AHMET VEFİK PAŞA) | Ahmet Vefik Paşa | Araş. Gör. Dr. Hakan Soydaş |
Görüntüle | ||
| 7 | DEKBÂZLIK (AHMET VEFİK PAŞA) | Ahmet Vefik Paşa | Araş. Gör. Dr. Hakan Soydaş |
Görüntüle | ||
| 8 | DON CİVANİ (AHMET VEFİK PAŞA) | Ahmet Vefik Paşa | Dr. Esra Dicle |
Görüntüle | ||
| 9 | DUDU KUŞLARI (AHMET VEFİK PAŞA) | Ahmet Vefik Paşa | Araş. Gör. Dr. Hakan Soydaş |
Görüntüle | ||
| 10 | HERNANİ (AHMET VEFİK PAŞA) | Ahmet Vefik Paşa | Öğretmen Emre Şengül |
Görüntüle | ||
| 11 | HİKÂYE-İ HİKEMİYYE-İ MİKROMEGA (AHMET VEFİK PAŞA) | Ahmet Vefik Paşa | Öğretmen Emre Şengül |
Görüntüle | ||
| 12 | İNFİ'ÂL-İ AŞK (AHMET VEFİK PAŞA) | Ahmet Vefik Paşa | Öğretmen Emre Şengül |
Görüntüle | ||
| 13 | KADINLAR MEKTEBİ (AHMET VEFİK PAŞA) | Ahmet Vefik Paşa | Dr. Esra Dicle |
Görüntüle | ||
| 14 | KOCALAR MEKTEBİ (AHMET VEFİK PAŞA) | Ahmet Vefik Paşa | Dr. Esra Dicle |
Görüntüle | ||
| 15 | MERÂKÎ (AHMET VEFİK PAŞA) | Ahmet Vefik Paşa | Dr. Esra Dicle |
Görüntüle | ||
| 16 | MÎZÂNÜ'L-BELÂGA (ABDURRAHMAN SÜREYYÂ) | Abdurrahman Süreyyâ, Mîrdûhî-zâde | Araş. Gör. MUSTAFA KILIÇ |
Görüntüle | ||
| 17 | SÜNÛHÂT (ABDÜLVEHHÂB) | Abdülvehhâb, Bolulu | Dr. Öğr. Üyesi Adem Özbek |
Görüntüle | ||
| 18 | BELÂGAT-I LİSÂN-I OSMÂNÎ (AHMED HAMDİ) | Ahmed Hamdi, Şirvânî | Araş. Gör. MUSTAFA KILIÇ |
Görüntüle | ||
| 19 | LUGAT-I KÂMÛS (AHMED LÜTFÎ) | Ahmed Lütfî Efendi | Diğer Hamza Havuz |
Görüntüle | ||
| 20 | LEHCE-İ OSMÂNÎ (AHMET VEFİK PAŞA) | Ahmed Vefîk Paşa | Diğer Hamza Havuz |
Görüntüle | ||
| 21 | ISTILÂHÂT LÜGATİ (YENİŞEHİRLİ AVNÎ) | Avnî, Yenişehirli | Dr. Bihter Gürışık Köksal |
Görüntüle | ||
| 22 | BELÂGAT-I OSMÂNİYYE (CEVDET PAŞA) | Cevdet Paşa, Ahmed Cevdet Paşa, Lofçalı | Prof. Dr. Mücahit Kaçar |
Görüntüle | ||
| 23 | HADÎKATÜ'L-BEYÂN (HACI İBRÂHİM EFENDİ) | Hakkı, Hacı İbrâhim Hakkı Efendi | Araş. Gör. MUSTAFA KILIÇ |
Görüntüle | ||
| 24 | SEFÎNETÜ’L-İNŞÂ (HÂLET) | Hâlet, İbrâhim Hâlet Bey, İstanbullu | Araş. Gör. MUSTAFA KILIÇ |
Görüntüle | ||
| 25 | SEVDÂ-YI NİHÂN (HÂLİD) | Hâlid, Yenişehirli-zâde Hâlid Eyyûb Bey | Doç. Dr. Macit Balık |
Görüntüle |