ÜMÎZÜ’L-MÜZNİBÎN (SİNÂNOĞLI)
mevlid
Sinânoğlı, İbn Sinân, Hâceoğlı, Hocaoğlı (d. ? - ö. ?)

ISBN: 978-9944-237-87-1


Sinânoğlı, Sinânoğlu Za'îfî, İbn Sinân ya da Hocaoğlu gibi isimlerle tanınan şairin yazdığı mevlid. Eser, 7 Şaban 883/3 Kasım 1478 tarihinde tamamlanmıştır. Sinânoğlı Mevlidi olarak tanınan Ümîzü’l-Müznibîn’in farklı kütüphanelerde 21 nüshası bulunmaktadır. Ancak bunlar arasında müellif hattı olan veya şairin yaşadığı dönemde istinsah edilmiş bir nüshaya rastlanmamıştır. Tespit edilen tüm nüshalar  17. yüzyıl ve sonrasına aittir. Bu da metnin yazıldığı dönemden çok, iki yüzyıl sonra ilgi gördüğünü düşündürmektedir.

2406 beyit ve 16 başlıktan oluşan Ümîzü’l-Müznibîn genel olarak "mefâ'îlün mefâ'îlün fe'ûlün" kalıbıyla kaleme alınmıştır. Esere canlılık katmak için aralarda üç kaside ile on üç gazele yer verilmiştir. Nazım şekilleri değişince vezinler de değişmiştir. Manzumede münacattan sonra yakarış, Allah'ın adını anma, okuyandan dua, Muhammed'e ait nur, hazreti peygamberin doğumu, dedesi, doğumu esnasında bir kilisenin kubbesinin yıkılması, aslanı terbiye etmesi gibi konulara yer verilmiştir. Sade ve anlaşılır bir dille yazılan Ümîzü’l-Müznibîn üzerinde Vesîletü’n-Necât’ın etkisi hissedilmektedir (Solmaz 2013: 5). 

Farklı nüshaları iki bitirme  (Ger 1969; Koca 2009), bir de yüksek lisans tezi (Kiraz 2011)'ne konu olan Ümîzü’l-Müznibîn'in tenkitli metni geniş bir değerlendirme ile yayımlanmıştır (Uçman vd. 2013).

Şairin biyografisi için bk. “Sinanoğlu, İbn Sinân, Hâceoğlı, Hocaoğlı”. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/sinanogli-ibn-sinan-haceogli-hocaogli  

Eserden Örnekler


Ümîzü’l-Müznibîn’den

Zihî sultân durur ol kim kamu müşkil ana âsân

Kemâlâtın anun zâhir göz ile gördiler insân


Odur pes şâh-ı levlâk ol gel imdi yolına hâk ol

Özüni eyle ana kul odur sultânlara sultân


Vir anun yolına cânı kabûl eyleye ol seni

Niderler saklayup cânı kim olmaya ana kurbân


İlâhî biz za'îf kullarına kulluk idevüz kim

Ola hazretüne lâyık ki sensin bir ulu sultân


Muhammed alnınun nûrı hakıçün iy Ganî Settâr

Bugün fazlunıla afv it bizden cürm ile isyân


Yüzi kara Sinânoglı’n dahı redd eyleme iy şâh

Rızânı umar ol âciz ki mahrûm itme iy Subhân (Uçman vd. 2013: 126)

Kaynakça


Ger, Yüksel (1969). Hoca Oğlu’nun Mevlidi (Transkripsiyonlu Metin ve İndeks). Mezuniyet Tezi. İstanbul: İstanbul Üniversitesi.

Kiraz, Ahmet (2011). Sinanoğlu, Ümîdü’l-Müznibîn (Giriş-Çeviri Yazılı Metin-İnceleme-İndeks). Yüksek Lisans Tezi. Tokat: Gaziosmanpaşa Üniversitesi.

Koca, Selcen (2009). Sinânoğlu Mevlidi - Ümmîdü’l-Müznibîn (İnceleme - Metin). Lisans Tezi. Kırşehir: Ahi Evran Üniversitesi.

Solmaz, Ali Osman (2013). “Sinanoğlu’nun Ümîdü’l-Müznibîn Adlı Eseri ve Eserde Vesîletü’n-Necât’ın İzleri”. A. Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, (49): 1-8.

Uçman, Abdullah, H. Koncu, M. Çakır (2013). Ümîzü’l-Müznibîn, Sinanoğlu Mevlidi. İstanbul: Kitabevi Yay.

Atıf Bilgileri


Aksoyak, ismail. "ÜMÎZÜ’L-MÜZNİBÎN (SİNÂNOĞLI)". Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü, http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/umizu-l-muznibin-sinanogli. [Erişim Tarihi: 19 Kasım 2026].


Benzer Eserler

# Madde Yazar Madde Yazarı İşlem
1 MU’CİZÂT-I MUSTAFÂ (SİNÂNOĞLI) Sinânoğlı, İbn Sinân, Hâceoğlı, Hocaoğlı ismail Aksoyak
Görüntüle
2 VAHDET-NÂME (ABDURRAHÎM) Abdurrahîm, Abdurrahîm Karahisârî, Şeyh Abdurrahîm Karahisârî, Abdurrahîmu’l-Karahisârî, Abdurrahîm Sultân, Abdurrahîm Mısırlı-zâde, Mısırlı-zâde, Mısrîoğlu, Mısrî Sultân Prof. Dr. Mehmet Sarı
Görüntüle
3 GARÎB-NÂME (ÂŞIK) Âşık Paşa, Âşık Prof. Dr. Mehmet Fatih Köksal
Görüntüle
4 U’CÛBETÜ'L-GARÂYİB FÎ NAZMİ’L-CEVÂHİRİ’L-ACÂYİB (BAHÂ) Bahâ, Bahâeddîn ibn Abdurrahmân-ı Magalkaravî Prof. Dr. Mustafa Arslan
Görüntüle
5 KISSA-İ İSKENDER (HAMZAVÎ) Hamzavî Dr. Öğr. Üyesi Munise KOÇ
Görüntüle
6 BAHRÜ'L-HAKÂYIK (HATÎBOĞLU) Hatîboğlu Prof. Dr. Vahit Türk
Görüntüle
7 GÜLZÂR-I MA’NEVÎ / GÜLZÂR / DÎVÂN-I GÜLZÂR / KİTÂB-I GÜLZÂR (İBRÂHÎM TENNÛRÎ) İbrâhîm Tennûrî Prof. Dr. Mehmet Fatih Köksal
Görüntüle
8 GÜLŞEN-İ NİYÂZ (İBRÂHÎM TENNÛRÎ ?) İbrâhîm Tennûrî Doç. Dr. Necmiye Özbek Arslan
Görüntüle
9 [DÎVÂNÇE] (ÂŞIK) İbrâhîm Tennûrî Doç. Dr. Necmiye Özbek Arslan
Görüntüle
10 DÂSTÂN-I SÂHİB-KIRÂN (KIRŞEHİRLİ ÎSÂ) ÎSÂ, Kırşehirli Îsâ Dr. Öğr. Üyesi Musa Tılfarlıoğlu
Görüntüle
11 DÂSTÂN-I DUHTER HİKÂYE-İ YAHUDÎ (KIRŞEHİRLİ ÎSÂ) ÎSÂ, Kırşehirli Îsâ Dr. Öğr. Üyesi Musa Tılfarlıoğlu
Görüntüle