TERCÜME-İ ŞURÛTU'S-SALÂT (MUSTAFA b. ÖMER)
ilmihal
Mustafa b. Ömer (d. ?/?- ö. 1093/1682)

ISBN: 978-9944-237-87-1


17. yüzyıl Osmanlı âlim ve dersiâmlarından Mustafa b. Ömer b. Şeyh Mehemmmed el-Üsküdarî’nin namazın şartlarını konu alan eseri. Biyografik kaynaklarda ve mensur eserlerinin bazı nüshalarında “Celeb Mustafa” olarak anılan müellif, kaynak metnini bir başka deyişle Şurûtu’s-Salât risalelerinden hangisini tercüme ettiğini belirtmez. Mensur bir mukaddimeden sonra gelen 17 bâbda sırasıyla namazın şartları, erkânı, vacipleri, sünnetleri, müstehapları, mekruhları; namazı ifsâd eden (bozan) şeyler; abdestin farzları, sünnetleri, müstehapları, âdâbı; abdest ve istincanın mekruhları, nehiyleri; abdesti bozan şeyler; guslün farzları, sünnetleri ve çeşitleri hakkında bilgi verilir. Hâtimede 1051 senesinde Şevvâlin ortalarında (13 Ocak 1642-22 Ocak 1642 arası) tamamlandığı söylenmektedir.

Oldukça sade bir üslupla kaleme alınan eserin şimdiye kadar tespit edilebilen iki nüshası (Süleymaniye Ktp., Tercüman 347; Kastamonu İl Halk Ktp. 87) bulunmaktadır. Nüshaların derkenarlarında müellife ait pek çok minhuvat notu bulunur. Bunlarda Münyetü’l-Musallî, Halebî’nin (ö. 956/1549) Münyetü’l-Musallî şerhi ile Mültekâ’sı, Dürer ve Gurer, Ahterî gibi eserlerden ve adı verilmeyen bazı Şurût şerhlerinden yararlanılmıştır.

Eser hakkında herhangi bir çalışma yapılmamıştır. Betül Sinan Nizam, Mustafa b. Ömer'in biyografisi ve eserleri üzerine bir çalışma yürütmektedir.

Eserden Örnekler


Bu Bâb Namâzun Şartlarını Bildürür

Şart farz dimekdür. Farz odur ki delîl-i kat‘î ile sâbit ola. Farzun hükmi fi‘liyle müsâb, terkiyle mu‘âkıb olmak ve inkârıyla kâfir olmakdur. Namâzun taşrasında olan farzlara şurût dirler. İmdi müttefikun ‘aleyhâ olan namâzun şartları altıdur. Evvelkisi âb-dest almakdur mâ’-i mutlak ile. Mâ’-i mutlak her sudur ki bir kimesne ana nazar itdükde su diye bir gayri kayd ile mukayyed kılmaya. Meselâ karpuz suyı ve gül suyı ve buhûr suyı ve üzüm suyı dimek gibi. Mâ’-i mukayyed egerçi pâkdür necâset-i hakîkiyyeyi sevbden ve bedenden giderür ammâ ki âb-dest ve gusl câ’iz degüldür. Mâ’-i mutlak yagmur suyı gibi ve kuyılar ve bınarlar suyı gibi. Ve su bulmadugı vakt yahod bulup ve lâkin isti‘mâline maraz sebebi ile yahod düşmen ve yırtıcı hayvân ve sâ’ir zarûrât sebebleri ile kâdir olmadugı vakt teyemmüm eylemekdür. Teyemmüm câyizdür her şol şey ile ki yir cinsinden ola. Toprak gibi ve kum gibi ve sürme ve zırnîh gibi ve mutlakâ taş kısmı ile egerçi üzerinde gubâr ya‘nî toz olmazsa da câ’izdür. Bu zikr olan eşyâ ile teyemmüm câ’iz olmak İmâm-ı A‘zam hazretleri ile İmâm Muhammed katındadur. Ammâ ki İmâm Ebû Yûsuf katında ancak toprak ile ve kum ile câ’izdür ve İmâm Şâfi‘î katında hâssaten toprak ile câyizdür. (Mustafa b. Ömer.Tercüme-i Şurûtu's-Salât. Süleymaniye Ktp.Tercüman 347. vr. 2a-2b)

Kaynakça


Mustafa b. Ömer. Tercüme-i Şurûtu's-Salât. Süleymaniye Ktp. Tercüman 347.


Atıf Bilgileri


SİNAN NİZAM, Betül. "TERCÜME-İ ŞURÛTU'S-SALÂT (MUSTAFA b. ÖMER)". Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü, http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/tercume-i-surutu-s-salat-mustafa-b-omer-tees-1300. [Erişim Tarihi: 14 Haziran 2026].


Benzer Eserler

# Madde Yazar Madde Yazarı İşlem
1 LEMEZÂT-I HULVİYYE EZ LEMEÂT-I ULVİYYE (MAHMUD CEMALEDDİN HULVÎ) Mahmud Cemaleddin el-Hulvî Diğer Özlem Şamlı
Görüntüle
2 AHBÂRÜ’L-'İBER (ZA’ÎFÎ, MUHAMMED) Za'îfî, Muhammed Doç. Dr. Necmiye Özbek Arslan
Görüntüle
3 KIRK HADİS TERCÜMESİ (FEYZÎ-İ KEFEVÎ) Feyzî-i Kefevî Prof. Dr. Adem Ceyhan
Görüntüle
4 ZÜBDETÜ'N-NESÂYİH VE UMDETÜ'T-TEVÂRÎH (IYÂNÎ) Iyânî, Cafer Iyânî Bey Prof. Dr. Osman Ünlü
Görüntüle
5 RÂZ-NÂME FÎ MENÂKIBİ'L-ULEMÂ VE'L-MEŞÂYİH VE'L-FUZELÂ (KEFEVÎ HÜSEYİN) Kefevî, Hüseyin ismail Aksoyak
Görüntüle
6 ES-SEYFÜ'L-MESLÛLÜ FÎ ŞERHİ'R-RESÛLİ (MUSTAFA b. BÂLÎ) Mustafa b. Bâlî Araş. Gör. Oğuzhan Et
Görüntüle
7 HADÎS-İ ŞERÎFLER MECMUASI (MUSTAFÂ b. BÂLÎ) Mustafâ b. Bâlî Araş. Gör. Oğuzhan Et
Görüntüle
8 HÂŞİYE ALÂ ŞERHİ MİFTÂH (MUSTAFA b. BÂLÎ) Mustafâ bin Bâlî Araş. Gör. Oğuzhan Et
Görüntüle
9 TUHFE-İ ŞEMSÎ (ŞEMSÎ) Şemsî, İsfendiyar-zâde Şemsî Ahmed Paşa Prof. Dr. Yunus KAPLAN
Görüntüle
10 KARAMAN-NÂME (ŞİKÂRÎ) Şikârî Araş. Gör. Mizan Coşkun Özgür
Görüntüle