ŞERH-İ KASÎDE-İ BÜRDE (MUHAMMED SAİD)
Kasîde-i Bürde şerhi
Maliye Sicil Müdürü Hacı Muhammed Said (d. ?/? - ö. ?/?)

ISBN: 978-9944-237-87-1


Maliye sicil müdürü Hacı Muhammed Said’in (d. ?/? - ö. ?/?), Bûsîrî’nin (ö. 696?/1297?) Kasîde-i Bürde’si için kaleme aldığı mensur Türkçe şerh. Eserin 1b-5b sayfaları arasında yer alan mukaddimesinde Bûsîrî’nin hayatından, Kasîde-i Bürde’nin telif sebebi, isimlendirilişi, çeşitli hassaları (beyitlerindeki manevi güç ve şifasına vesile olduğu hastalıklar), bölümleri ve okunma adabından bahsedilmiştir. Şerhte kelimelerin gramer yapıları ve cümle içindeki durumları hakkında detaylı bilgi verilmiş, sözcükler genişçe izah edilmiş ve mazmunlar açıklanmıştır. Ardından “Me’âl-i Beyt” başlığı altında şerhe devam edilmiş ve böylece beytin anlamı daha da derinleştirilmiştir. Bunun yanında zaman zaman edebî sanatlara dair bilgilendirmeler de yapılmıştır.

Eser, 232 varaktan müteşekkildir. Güzel bir hatla kaleme alınmasına rağmen sayfaları daha sonra nemlenmiş olduğu için yazılar birbirine karışmış ve büyük bir bölümü okunamaz hâle gelmiştir. Ayrıca ciltleme esnasında metin kısmen kesilmiş ve dikişler arasında kalmıştır.

Türkçe mufassal şerhlerden biri olan bu eserin müellif hattı tek nüshası Süleymaniye Yazma Eser Kütüphanesi, Yazma Bağışlar 114 numarada yer almaktadır. Çok güzel bir rik'a ile yazılan şerhin 232b sayfasında maliye sicil müdürü Hacı Muhammed Said’in oğlu eserle ilgili bilgi vermektedir. Burada şerhin, babasının el yazısıyla kaleme alındığını ve irfan sahiplerinin mütalaası için eseri Hacı Selim Ağa Kütüphanesine bağışladığını söylemektedir. Yazmanın sonunda “Maliye Vekaleti Tahrir Müfettişliğinden Mütekâid Vehbi Sinanoğlu” şeklinde bir bilgi yazılı olup 24 Nisan 1938 tarihi kayıtlıdır.

Eserden Örnekler


E min tezekküri cîrânin bi-zî Selemi

Mezecte demʻan cerâ min mukletin bi-demi

Hemze istifhâm-ı takrîrîdir. Medhûlü tezekkürdeki şekki ifâde içindir. Zîrâ mes’ûl-i ʻanh sebeb-i mezc-i demʻ bi’d-demdir. Yohsa nefs-i mezc değildir. Min harf-i cerdir. Burada lâm-ı cârre gibi taʻlîl içindir. Mu’ahhar mezecte fiʻline müteʻallikdir. Tezekkür lafzen mecrûr min ile tefaʻʻul bâbından masdardır. Bir şey’i baʻde’n-nisyân tahattur maʻnâsınadır. Maʻlûm ola ki ehl-i tarîkın zikr dedikleri tezekkürdür ki alâ tarîkı’t-tefaʻʻul zikr derler. Yohsa hakîkat-i zikr mezkûr zâkirin kalbinde bir vechle hâzır olmakdır kim ana asla zühûl ü nisyân tetarruk erememelidir. Bu da fenâ-yı kalb taʻbîr olunur ki derece-i velâyetde kıdem oldur… (Süleymaniye Yazma Eser Ktp. Yazma Bağışlar Nu. 114, vr. 5b).

Kaynakça


Ayçiçeği, Bünyamin (2017). Bûsîrî’nin Kasîde-i Bürde’sinin Geçmişten Günümüze Türkiye Toplumu Üzerindeki Akademik, Sosyal ve Dinî Etkileri. Program Kodu: 1002. Proje Nu: 215K398. TÜBİTAK SOBAG-SOSYAL VE BEŞERİ BİLİMLER ARAŞTIRMA DESTEK GRUBU. Proje Yürütücüsü: Bünyamin Ayçiçeği. İstanbul.

Şahin, Ebubekir Sıddık (1997). Kaside-i Bürde’nin Türkçe Şerh ve Tercümeleri. Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Gazi Üniversitesi.

Şerh-i Kasîde-i Bürde. Süleymaniye Yazma Eser Kütüphanesi. Yazma Bağışlar. Nu. 114.

Atıf Bilgileri


Ayçiçeği, Bünyamin ve Hamza KOÇ. "ŞERH-İ KASÎDE-İ BÜRDE (MUHAMMED SAİD)". Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü, http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/serh-i-kaside-i-burde-muhammed-said. [Erişim Tarihi: 04 Nisan 2025].


Benzer Eserler

# Madde Yazar Madde Yazarı İşlem
1 DİVANÇE (VÂZIH) Mustafâ Vâzıh Araş. Gör. Giyasi BABAARSLAN
Görüntüle
2 MEVRİDÜ’L-VÜSÛL FÎ MEVLİDİ’R-RESÛL (İBRÂHÎM ZİKRÎ) İbrâhîm Zikrî Prof. Dr. Mehmet Fatih Köksal
Görüntüle
3 ED-DÜRERÜ'L-MÜNTAHABÂTÜ'L-MENSÛRE FÎ ISLÂHİ'L-GALATÂTİ'L-MEŞHÛRE / GALATÂT-I HAFÎD EFENDİ Hafîd, Mehmed Hafîd Efendi Doç. Dr. Ramazan Ekinci
Görüntüle
4 TARÎKÜ'L-İHTİSÂR Nûrî, Osman Hanyevî Prof. Dr. Orhan Kurtoğlu
Görüntüle
5 TUHFETU SABRÎ AN-LİSÂNİ BULGARÎ Mehmed Sabrî Dr. Öğr. Üyesi Özkan Uz
Görüntüle
6 RAVZ-I VERD Şâkir, Ahmed Paşa Prof. Dr. Ramazan Sarıçiçek
Görüntüle
7 KENZ-İ FUSAHÂ (ABBAS KEMÂL EFENDİ) Abbas Kemâl Efendi, Kerküklü Diğer Öznur ÖZER
Görüntüle
8 DÎVÂN (ABDÎ) Abdî, Abdülkerîm Abdî Efendi Prof. Dr. Beyhan KESİK
Görüntüle
9 MEVLİD (ABDÎ) Abdî Doç. Dr. Hasan Kaya
Görüntüle
10 DÎVÂN (ABDÎ) Abdî, Şarkîkarahisarlı Dr. Hacer SAĞLAM
Görüntüle