- Yazar Biyografisi (TEİS)
Âkif Paşa - Madde Yazarı: Öğr. Gör. Abdullah Ezik
- Eser Yazılış Tarihi:1271/1854-55
- Yazıldığı Saha:Anadolu-Osmanlı
- Edebiyat Alanı:Yenileşme Dönemi Türk Edebiyatı
- Dönemi:19. Yüzyıl
- Dili:Türkçe
- Alfabesi:Arap
- Yapısı:Mensur
- Niteliği:Tercüme
- Türü/Formu:Siyasetname
- Yayın Tarihi:03/08/2022
RİSÂLETÜ’L-FİRÂSİYE VE’S-SİYÂSİYE (ÂKİF PAŞA)
çeviriÂkif Paşa (d. 1202/1787 - ö. 1261/1845)
ISBN: 978-9944-237-87-1
Âkif Paşa tarafından Arapçadan yapılan bir tercüme eser. Âkif Paşa, eseri tercüme ederken içerisine farklı kaynak ve kitaplardan aldığı çeşitli pasajlar da ilave etmiş, böylelikle daha önce birçok eserde görüldüğü üzere bir tür telif-tercüme yoluna başvurmuştur. Paşa’nın özellikle Maverdi ve Karafî gibi önemli İslam fıkıhçılarından bahsetmesi, tercüme sürecinde yararlandığı kaynaklara işaret etmesi bakımından önemlidir.
Kitap boyunca önce metnin Arapça orijinalinden çeşitli pasajları alıntılayan yazar, ardından tercümelerine yer vermiş, böylece her iki metni de birlikte sunmuştur. Kitabın girişinde “ilm-i kaza” (yargı) ile ilgili bir bölüm yer almış, burada önemli İslam alimleri ve onların belirli konulardaki sözlerinden bahsedilmiştir. Daha sonra asıl metin olan “Risâletü’l-Firâsiyye ve’s-Siyâsiyye” giriş yapılır. Âkif Paşa, öncelikle Muînü'l-Hükkâm (ala ma'rifeti'l-ahkâm) adlı kitaptan bahsettikten sonra eserin nasıl meydana çıktığından ve kaynaklarından söz eder. Ardından bütün bir eserin amacının aslında belirli siyasal konulardaki ihtilafları ortadan kaldırmak olduğundan ve hükûmet ile ilgili çeşitli meselelerin de bu yolla çözülebileceğinden bahsedilir. Daha sonra “firaset”, “hüküm” ve “siyâset-i şer'iyye” gibi kavramlar üzerinde durulur. Söz konusu bu kavramlar açıklanırken İslam dininin bu konular üzerine ne tür yargılar içerdiği tartışmaya açılır.
Kitabın konu başlıkları şu şekildedir: "İlm-i kazâ", "Firaset ve firasetle hüküm vermek", "Siyaset-i şer'iyye konusunda hakimlerin yetkilerini genişletme". Eser, İstanbul Üniversitesi Türkçe Yazmalar 1223 numarada kayıtlıdır ancak esere henüz ulaşılamamıştır.
Yazarın biyografisi için bk. "Âkif Paşa". Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/akif-pasa
Eserden Örnekler
Kaynakça
Abdulhalim Memduh (1890). Tarih-i Edebiyat-ı Osmaniye. İstanbul: Mahmut Bey Matbaası.
Âkif Paşa (1846). Eş'âr-ı El-Hâc Âkif Efendi. İstanbul: Tophâne-i Âmire.
Âkif Paşa (1885). Muherrerât-ı Hususiye-i Âkif Paşa. İstanbul: Matbaa-yı Ebüzziya.
Âkif Paşa (1843). Münşeât-ı El-Hac Âkif Efendi. İstanbul: Tophâne-i Âmire.
Âkif Paşa (1889). Tabsıra. İstanbul: Matbaâ-yı Ebüzziya.
Akyüz, Kenan (1982). Modern Türk Edebiyatının Ana Çizgileri. Ankara: İnkılap Kitabevi.
Kocatürk, Vasfi Mahir (1970). Büyük Türk Edebiyatı Tarihi. Ankara: Edebiyat Yay.
Tanpınar, Ahmet Hamdi (1982). 19. Asır Türk Edebiyatı Tarihi. İstanbul: Çağlayan Kitabevi.
Tanpınar, Ahmet Hamdi (1989). "Âkif Paşa". İslâm Ansiklopedisi. C.I. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yay. 242-246.
Atıf Bilgileri
Benzer Eserler
| # | Madde | Yazar | Madde Yazarı | İşlem | ||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | ACÂ'İB-İ ÂLEM (AHMET MİTHAT EFENDİ) | Ahmet Mithat Efendi | Prof. Dr. Fazıl Gökçek |
Görüntüle | ||
| 2 | AHMED METÎN VE ŞİRZÂD YÂHUD ROMAN İÇİNDE ROMAN (AHMET MİTHAT EFENDİ) | Ahmet Mithat Efendi | Prof. Dr. Fazıl Gökçek |
Görüntüle | ||
| 3 | ALTIN ÂŞIKLARI (AHMET MİTHAT EFENDİ) | Ahmet Mithat Efendi | Dr. Ayşe Sandıkkaya Aşır |
Görüntüle | ||
| 4 | ANA-KIZ (AHMET MİTHAT EFENDİ) | Ahmet Mithat Efendi | Öğr. Gör. CEMİLE ŞEN |
Görüntüle | ||
| 5 | ARNAVUDLAR VE SOLYOTLAR (AHMET MİTHAT EFENDİ) | Ahmet Mithat Efendi | Dr. Öğr. Üyesi Halef Nas |
Görüntüle | ||
| 6 | LETAİF-İ RİVAYAT 11 / BAHTİYARLIK (AHMET MİTHAT EFENDİ) | Ahmet Mithat Efendi | Doç. Dr. Sabahattin Çağın |
Görüntüle | ||
| 7 | BELİYYÂT-I MUDHİKE (AHMET MİTHAT EFENDİ) | Ahmet Mithat Efendi | Öğretmen Münevver Eroğlu |
Görüntüle | ||
| 8 | LETÂİF-İ RİVÂYÂT 24 (BİR ACÎBE-İ SAYDİYYE) (AHMET MİTHAT EFENDİ) | Ahmet Mithat Efendi | Diğer Güray Gümüş |
Görüntüle | ||
| 9 | LETÂİF-İ RİVÂYÂT 9 (BİR GERÇEK HİKÂYE) (AHMET MİTHAT EFENDİ) | Ahmet Mithat Efendi | Diğer Güray Gümüş |
Görüntüle | ||
| 10 | BİR TÖVBEKÂR (AHMET MİTHAT EFENDİ) | Ahmet Mithat Efendi | Öğr. Gör. CEMİLE ŞEN |
Görüntüle | ||
| 11 | LETAİF-İ RİVAYAT 23 / CANKURTARANLAR (AHMET MİTHAT EFENDİ) | Ahmet Mithat Efendi | Doç. Dr. Sabahattin Çağın |
Görüntüle | ||
| 12 | CELLÂD (AHMET MİTHAT EFENDİ) | Ahmet Mithat Efendi | Dr. Elmas Karakaş |
Görüntüle | ||
| 13 | LETÂİF-İ RİVÂYÂT 12 (CİNLİ HAN) (AHMET MİDHAT EFENDİ) | Ahmet Mithat Efendi | Diğer Güray Gümüş |
Görüntüle | ||
| 14 | ÇENGÎ (AHMET MİTHAT EFENDİ) | Ahmet Mithat Efendi | Prof. Dr. Fazıl Gökçek |
Görüntüle | ||
| 15 | LETAİF-İ RİVAYAT 16 / ÇİFTE İNTİKAM (AHMET MİTHAT EFENDİ) | Ahmet Mithat Efendi | Öğr. Gör. Burcu ÇAKIN ERDAĞ |
Görüntüle | ||
| 16 | MÎZÂNÜ'L-BELÂGA (ABDURRAHMAN SÜREYYÂ) | Abdurrahman Süreyyâ, Mîrdûhî-zâde | Araş. Gör. MUSTAFA KILIÇ |
Görüntüle | ||
| 17 | SÜNÛHÂT (ABDÜLVEHHÂB) | Abdülvehhâb, Bolulu | Dr. Öğr. Üyesi Adem Özbek |
Görüntüle | ||
| 18 | BELÂGAT-I LİSÂN-I OSMÂNÎ (AHMED HAMDİ) | Ahmed Hamdi, Şirvânî | Araş. Gör. MUSTAFA KILIÇ |
Görüntüle | ||
| 19 | LUGAT-I KÂMÛS (AHMED LÜTFÎ) | Ahmed Lütfî Efendi | Diğer Hamza Havuz |
Görüntüle | ||
| 20 | LEHCE-İ OSMÂNÎ (AHMET VEFİK PAŞA) | Ahmed Vefîk Paşa | Diğer Hamza Havuz |
Görüntüle | ||
| 21 | ISTILÂHÂT LÜGATİ (YENİŞEHİRLİ AVNÎ) | Avnî, Yenişehirli | Dr. Bihter Gürışık Köksal |
Görüntüle | ||
| 22 | BELÂGAT-I OSMÂNİYYE (CEVDET PAŞA) | Cevdet Paşa, Ahmed Cevdet Paşa, Lofçalı | Prof. Dr. Mücahit Kaçar |
Görüntüle | ||
| 23 | HADÎKATÜ'L-BEYÂN (HACI İBRÂHİM EFENDİ) | Hakkı, Hacı İbrâhim Hakkı Efendi | Araş. Gör. MUSTAFA KILIÇ |
Görüntüle | ||
| 24 | SEFÎNETÜ’L-İNŞÂ (HÂLET) | Hâlet, İbrâhim Hâlet Bey, İstanbullu | Araş. Gör. MUSTAFA KILIÇ |
Görüntüle | ||
| 25 | SEVDÂ-YI NİHÂN (HÂLİD) | Hâlid, Yenişehirli-zâde Hâlid Eyyûb Bey | Doç. Dr. Macit Balık |
Görüntüle |