- Yazar Biyografisi (TEİS)
Ali Revnakî - Madde Yazarı: Araş. Gör. Dr. Yasemin Karakuş
- Eser Yazılış Tarihi:1053/1643-44
- Yazıldığı Saha:Anadolu-Osmanlı
- Edebiyat Alanı:Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı
- Dönemi:17. Yüzyıl
- Dili:Türkçe
- Alfabesi:Arap
- Yapısı:Manzum-Mensur
- Niteliği:Tercüme
- Türü/Formu:Şerh
- Yayın Tarihi:30/07/2022
REVNAKU'Ş-ŞU'ARÂ (ALİ REVNAKÎ)
Mollâ Câmî’nin birinci divanının mukaddimesinin Türkçe tercümesiAli Revnakî (d. ?/?- ö. ?/?)
ISBN: 978-9944-237-87-1
Ali Revnakî tarafından 1053/1643-44 yılında kaleme alınmış, büyük İran şairi Molla Abdurrahman Câmî’nin birinci divanının mukaddimesinin Türkçeye tercümesidir.
Revnaku’ş-Şu'arâ, aruzun "feilâtün mefâilün feilün" kalıbı ile yazılmış manzum bir giriş ile başlamaktadır. Bu bölümde kadı olduğunu dile getiren Ali Revnakî, devrin padişahı Sultan İbrahim’i medhetmekte, eserin adının Revnaku’ş-Şu'arâ olduğunu ve eseri Câmî’den tercüme ettiğini vurgulamakta, hataları için af dilemektedir.
Revnaku’ş-Şu'arâ, bir tercümeden ziyade klasik şerh eserlerinin genel özelliklerini yansıtmaktadır. Yazar, cümlelerin tercümesinden önce kelimeleri tahlil etmekte, terim anlamı olan kelimeleri ayrıntılı şekilde açıklamakta, meşhur belagatçiler ve dilcilerin tarifleri ile ayet ve hadislerden örnekler vermektedir. Ali Revnakî yer yer Molla Câmî’nin genel bir şekilde zikrettiği bazı ayet ve hadislerin arka planı ile ilgili de açıklamalarda bulunmakta, ilgili ayet veya hadisin neden söylendiği ile ilgili rivayetleri dile getirmektedir. (Kaçar 2016: 100-101)
"Arş, cünbîş, çehre, dimâğ, elsine, fermûde, gavâyet, genç, gürûh, habbezâ, hamiyet, hikmet, hil’at, ıkd, ışk, iblîs, ilâh, izzet, kasîde, künûz, mâide, makûle, me’âlî, medh, mefâtih, merkad, meşâm, meşhed, mezellet, minvâl, mizmâr, nazm, nehc, nesr, nifâk, pişgâh, revh, sâlâr, sâmî, semâ, taht, telbîs, terâvîde, tırâz, üstâd, vefâ, zümre", Ali Revnakî’nin Revnaku’ş-Şu'arâ’da tanımlarını verdiği kelimelerdir. Kur’ân-ı Kerîm’in mucizeliği, Arapça olmayan kelimelerin Arapçaya geçerkenki telaffuzu, semâ yapmak, nefsin mertebeleri gibi konular ise Revnakî’nin şiir dışında ele aldığı meselelerdendir. Molla Câmî, divanının mukaddimesinin sonunda eserinin yazılış tarihini bir muammanın içine gizlemiştir. Ali Revnakî ise eserinin sonunda bu muammayı zikrederek çözümünü yapmış, 884 tarihine ulaşmıştır. (Kaçar, 2016: 144)
Eser, Mücahit Kaçar tarafından bir bildiri ile tanıtılmış (2012), ardından 2016 yılında kitap olarak yayınlanmıştır. Metnin tıpkıbasımının yer aldığı bu çalışmada Kaçar, Molla Câmî’nin diğer eserlerini de incelemek suretiyle poetikasını ortaya koymuştur.
Eserden Örnekler
İtdi emr-i Hudâ beni kâdî
Oldı hükm-i kazâya dil râzî
Alem oldı elümde çünki kalem
Geldi iklîm-i ma'nâ zabta o dem
Nây-ı hâmeyle olıcak dem-sâz
Oldı her bir sarîri nagme-nüvâz
Yazdugı oldı bir kitâb ammâ
Virdi nâm ona Revnaku’ş-Şu'arâ
Ne hünerdür bu öyle olsa hüner
K’anı şâh-ı cihâna arz ideler
Eylerise ta’alluk-ı nazarı
Revnak-efzâ ider bu muhtasarı
Şi’r hakkında hazret-i Câmî
Söze bu resme virdi encâmı
(...)
Tuhfe bir tercüm’itdüm anı fakîr
Gerçi kim tuhfetü’l-fakîr hakîr
Var ise sözlerümde habt u hatâ
Anı setr eylesün gıtâ-i atâ (Kaçar 2016: 117-118)
Nesr lügatde tagıtmakdur hebâ’en mensûr bundandur. Istılâhda bir kelâma dirler ki vezinden hâlî ola. Mukaffâ ve muhayyel olmak zarar virmez belki ekseriyâ muhayyel olur. Seci dahi iki kısmdur. Bir kısmı mutarrafdur ve bir kısmı mütevâzîdür. (Kaçar, 2016: 125)
Şânla îşânun farkı budur ki îşân zamîr-i munfasılun cem’idür. Şân zamîr-i muttasılun cem’idür. Arab dilinde elifi hemzeye ibdâl iderler şe’n dirler. Hâl budur. Ve şe’n budur dirler. Ve hüve’l-murâdu ilâhunâ. (Kaçar 2016: 131)
Kaynakça
Kaçar, Mücahit (2016). Şairlerin Işıltısı (Ali Revnakî’nin Revnaku’ş-Şuarâ’sı -Molla Câmî’nin Poetikası-). İstanbul: Büyüyen Ay Yay.
Atıf Bilgileri
Benzer Eserler
| # | Madde | Yazar | Madde Yazarı | İşlem | ||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | LEMEZÂT-I HULVİYYE EZ LEMEÂT-I ULVİYYE (MAHMUD CEMALEDDİN HULVÎ) | Mahmud Cemaleddin el-Hulvî | Diğer Özlem Şamlı |
Görüntüle | ||
| 2 | AHBÂRÜ’L-'İBER (ZA’ÎFÎ, MUHAMMED) | Za'îfî, Muhammed | Doç. Dr. Necmiye Özbek Arslan |
Görüntüle | ||
| 3 | KIRK HADİS TERCÜMESİ (FEYZÎ-İ KEFEVÎ) | Feyzî-i Kefevî | Prof. Dr. Adem Ceyhan |
Görüntüle | ||
| 4 | ZÜBDETÜ'N-NESÂYİH VE UMDETÜ'T-TEVÂRÎH (IYÂNÎ) | Iyânî, Cafer Iyânî Bey | Prof. Dr. Osman Ünlü |
Görüntüle | ||
| 5 | RÂZ-NÂME FÎ MENÂKIBİ'L-ULEMÂ VE'L-MEŞÂYİH VE'L-FUZELÂ (KEFEVÎ HÜSEYİN) | Kefevî, Hüseyin | ismail Aksoyak |
Görüntüle | ||
| 6 | ES-SEYFÜ'L-MESLÛLÜ FÎ ŞERHİ'R-RESÛLİ (MUSTAFA b. BÂLÎ) | Mustafa b. Bâlî | Araş. Gör. Oğuzhan Et |
Görüntüle | ||
| 7 | HADÎS-İ ŞERÎFLER MECMUASI (MUSTAFÂ b. BÂLÎ) | Mustafâ b. Bâlî | Araş. Gör. Oğuzhan Et |
Görüntüle | ||
| 8 | HÂŞİYE ALÂ ŞERHİ MİFTÂH (MUSTAFA b. BÂLÎ) | Mustafâ bin Bâlî | Araş. Gör. Oğuzhan Et |
Görüntüle | ||
| 9 | TUHFE-İ ŞEMSÎ (ŞEMSÎ) | Şemsî, İsfendiyar-zâde Şemsî Ahmed Paşa | Prof. Dr. Yunus KAPLAN |
Görüntüle | ||
| 10 | KARAMAN-NÂME (ŞİKÂRÎ) | Şikârî | Araş. Gör. Mizan Coşkun Özgür |
Görüntüle |