- Yazar Biyografisi (TEİS)
Receb, Receb Efendi - Madde Yazarı: Doç. Dr. Kadri Hüsnü Yılmaz
- Eser Yazılış Tarihi:?/?
- Yazıldığı Saha:Anadolu-Osmanlı
- Edebiyat Alanı:Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı
- Dönemi:16. Yüzyıl
- Dili:Türkçe
- Alfabesi:Arap
- Yapısı:Mensur
- Niteliği:Tercüme
- Türü/Formu:Menkıbe
- Yayın Tarihi:28/02/2022
NECMÜ'L-HUDÂ Fİ MENÂKIBI ŞEYH ŞEMSEDDÎN EBU'S-SENÂ (RECEB EFENDİ)
menkıbeReceb, Receb Efendi (d. ?/? - ö. ?/?)
ISBN: 978-9944-237-87-1
Şemseddin Sivâsî’nin hayatını, eserlerini ve faaliyetlerini içeren eser. Şemseddin Sivâsî’nin yeğeni ve damadı olan, ona talebelik edip halifeliğine yükselen, ölümünden sonra da tekkesinde şeyhlik görevini sürdüren Receb Efendi tarafından kaleme alınan Necmü’l-Hudâ fi Menâkıbı Şeyh Şemseddin Ebu’s-Senâ isimli eser, kendisine bu derece yakınlığı bulunan ve uzun yıllar yanında bulunan bir kişi tarafından yazılmış olması hasebiyle Şemseddin Sivâsî hakkında birinci elden kaynak olma özelliğini taşımaktadır.
Eserde Sivâsî’nin hayatı, eserleri, kerametleri, halifeleri, sohbet tarzı, manevi olgunlaşma süreci, siyasi ilişkileri ve döneminin ilim ve tasavvuf ehline dair bilgiler yer almaktadır. Bunların yanı sıra özellikle Sivas ve Kayseri, Elbistan, Canik gibi yerlerde baş gösteren Karayazıcı isyanına detaylı bir şekilde yer verilen eser, bu yönüyle Sivas ve bölge tarihine dair birinci elden kaynak olma özelliğini de göstermektedir. Aynı zamanda Necmü’l-Hüdâ, eser sahibi Receb Efendi’nin çeşitli vesilelerle dile getirdiği tasavvufî görüşlerini ve onun hayatına dair izleri de içermektedir (Çınar 2020: 23-24). Bilinen tek nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Lala İsmail 694/2 numarada bulunan eser ilk olarak Şemseddin Sivâsî’nin torunlarından H. Şemsi Güneren tarafından tercüme edilmiş daha sonra onun oğlu M. Fatih Güneren tarafından yayımlanmıştır (tarihsiz). Son olarak eser Fatih Çınar tarafından yayımlanmıştır (2020).
Şairin biyografisi için bk. “Receb, Receb Efendi”. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/%20madde-detay/receb-receb-efendi
Eserden Örnekler
Merhum Sultan Süleyman Han İbnü’s-sultan Selim Han devrinin başlarında dünyaya gelmiştir. Süleyman bin Davud ve Belkıs’ın kıssasını bu padişah döneminde kaleme aldı. Aynı şekilde Hallü’l-Meâkıd Şerhi’l-Kavâid adlı eseri de bu dönemde kaleme aldı. İbnü’s-sultan Selim Han döneminde Zübdetü’l-Esrâr şerhi Muhtasaru’l-Menâr adlı fıkıh usulüne dair olan eseri kaleme aldı. Sonra İbnü’s-Sultan Murad Han devrine ulaştı ve bu dönemde birçok risale kaleme aldı. Mir‘atü’l-Ahlâk adlı eserini bu padişaha ithâf etti. Bunun üzerine padişah, Sivas’ın bilinen tuzlalarını -ki burası Sivas’a yakın bir köydedir- merhuma verdi. Sonra Sultan Mehmed Han dönemine ulaştı. Bu dönemde Nakdü’l-Hâtır adlı mühim kitabını kaleme aldı. Merhum bu kitabı Sultan Mehmed Han’a ithâf ve merhum sultan ile Eğri seferinde gazâ etti (Çınar 2020: 115-116).
Kaynakça
Çınar, Fatih (2020). Halvetî-Şemsî Şeyhi Receb-i Sivâsî, Şemsî-i Sivâsî Menakıbnamesi, Necmü'l-Hudâ fî Menâkıbı'ş-Şeyh Şemsüddin Ebi's-Senâ. İstanbul: Büyüyen ay Yay.
Güneren, M. Fatih (tarihsiz). Necm-ül Hüdâ Fî Menâkıb-iş-Şeyh Şems-id-dîn Eb-is-senâ. İstanbul: Seçil Ofset.
Atıf Bilgileri
Benzer Eserler
| # | Madde | Yazar | Madde Yazarı | İşlem | ||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | DÎVÂN (CA’FER) | Ca’fer, Tâcî-zâde Ca’fer Çelebi | Dr. Fatma Meliha Şen |
Görüntüle | ||
| 2 | MÜNŞE’ÂT (CA’FER) | Ca’fer, Tâcî-zâde Ca’fer Çelebi | Dr. Fatma Meliha Şen |
Görüntüle | ||
| 3 | TERCEME-İ CÂMEŞÛY-NÂME (FİRDEVSÎ) | Firdevsî, Şerefeddîn Mûsâ, Uzun Firdevsî, Firdevsî-i Rûmî, Firdevsî-i Tavîl, Türk Firdevsî | Dr. Öğr. Üyesi Ozan Kolbaş |
Görüntüle | ||
| 4 | KİTÂB-I TÂLİ'-İ MEVLÛD / TÂLİ’-İ MEVLÛD-İ KEBÎR (FİRDEVSÎ) | Firdevsî, Şerefeddîn Mûsâ, Uzun Firdevsî, Firdevsî-i Rûmî, Firdevsî-i Tavîl, Türk Firdevsî | Doç. Dr. Himmet BÜKE |
Görüntüle | ||
| 5 | HEŞT BİHİŞT / KİTÂBÜ’S-SIFÂTİ’S-SEMÂNİYYE FÎ ZİKRİ’L-KAYÂSIRETİ’L-OSMÂNİYYE (İDRÎS) | İdrîs, İdrîs-i Bitlîsî | Doç. Dr. ADNAN OKTAY |
Görüntüle | ||
| 6 | ŞERH-İ MESNEVÎ-İ MA’NEVÎ (İDRÎS) | İdrîs, İdrîs-i Bitlisî | Doç. Dr. ADNAN OKTAY |
Görüntüle | ||
| 7 | ŞEHRENGÎZ DER-MEDH-İ CÜVÂNÂN-I EDİRNE / ŞEHRENGÎZ-İ EDİRNE (MESÎHÎ) | Mesîhî, Îsâ | Prof. Dr. Yunus KAPLAN |
Görüntüle | ||
| 8 | DÎVÂN (ŞÂMÎ) | Şâmî, Şâmlıoğlu Mustafâ Bey | Prof. Dr. Yunus KAPLAN |
Görüntüle | ||
| 9 | HEFT PEYKER (ABDÎ) | Abdî | Dr. Öğr. Üyesi ASLI AYTAÇ |
Görüntüle | ||
| 10 | CEMŞÎD Ü HURŞÎD (ABDÎ) | Abdî | Prof. Dr. Adnan Ince |
Görüntüle |