Amasyalı Münîrî’nin manzum siyeri. Sultan II. Bayezid dönemine ait saray kütüphanesindeki mevcut kitapların listesinin yer aldığı 909/1503 tarihli Defter-i Kütüb’de eserin isminin kayıtlı olması XV. yy. sonlarında kaleme alındığını kanıtlar (Özkat 2011: 42). Müstensihi Mustafa b. Hacı Mehmed b. Mahmud’dur. İstinsah tarihi 930/1523-24’tür.

Klasik tertip hususiyetlerine uygun olarak mesnevi nazım şekliyle, aruzun mefâ‘îlün mefâ‘îlün fe‘ûlün kalıbıyla kaleme alınan eser, 866 varak hacmindedir. 7 cilt halinde tertip edilen eserin beyit sayısı 32.475’tir. Bu haliyle eser, Anadolu sahasının bilinen en geniş hacimli manzum siyeridir. EAT’den Osmanlı Türkçesine geçiş dönemi dil özelliklerini yansıtması; arkaik kelimeler, deyim, atasözleri zenginliği ve cinas sanatının çok zengin örneklerini taşıması bakımından eser, dil ve edebiyat araştırmaları için önemli bir kaynaktır.

Eserin birinci cildinde; tevhid, münacat, sebeb-i telif ve nat başlıklarından sonra Âgâz-ı Kitâb-ı Siyer başlığı ile konuya giriş yapılır (199. beyitten itibaren). Bu ciltte Hz. Adem’in yaratılışından başlayarak nübüvvet nurunun peygamberden peygambere Hz. Muhammed’e (sav) kadar intikali, Hz. Peygamber’in ana rahmine düşmesi, doğumu, çocukluğu, gençliği, konuları yer alır. Bu cilt Hz. Peygamber’in Rahip Mühelhel ile Mekke’de görüşmesi ve Hz. Hatice’nin kervanıyla ticarete gitmesi başlığı ile sona erer (Ay 2007: III-IV). İkinci cilt Ejder hikayesi ile başlar ve develeriyle birlikte Hz. Peygamber’in yanına gelen Münzir bin Naci’nin hikayesi ile sona erer. Bu ciltte Hz. Peygamber’in Hz. Hatice ile evlenmesi, Kabe’nin sel sularıyla yıkılması ve tamir edilmesi, ilk vahyin gelmesi, Müslüman olan ilk on kişinin (Aşere-i Mübeşşere) hikayeleri, Kureyşli müşrikler ve Ebu Cehil’le mücadelesi, Bilal Habeşî’nin, Hz. Ömer’in Müslüman olmaları, Ashab-ı Suffe hikayesi, ayın ikiye yarılması gibi konular anlatılır. Üçüncü cilt Hz. Muhammed’in miraca çıkması hikayesi ile başlar ve münafıkların başı Abdullah bin Ubeyye hikayesi ile biter. Bu ciltte; Hz. Hatice ve Hz. Ebu Tâlib’in vefatları, Hz. Peygamber’in Taif’e gitmesi, Hz. Ayşe ile evlenmesi, Ukaza Pazarı’nda müslüman olanların hikayesi, hicret, Selmân-ı Farisî hikayesi gibi başlıklar bulunur (Çorak 2010: II-III). Dördüncü cilt; devenin Hz. Resul ile konuşması hikayesi ile başlar, Abdullah bin. Üneys hikayesi başlığı ile sona erer. Bu ciltte; Bedir ve Uhud gazaları önemli başlıklardır. Beşinci cilt kafirlerin hile ile şehit ettikleri Asım ve arkadaşlarının hikayesi ile başlar ve Yemen Meliki Haris bin Amr’ın hikayesi ve Emir Ma‘dî-yi Kereb’in Müslüman olması hikayesi ile sona erer. Bu ciltte; Hendek savaşı, Hayber Kalesi’nin fethi, Benî Kurayza savaşı, Ebu Bekir’in müslüman olması , Ammar bin Zeyd’in müslüman olması gibi başlıklar yer alır (Özkat 2011: II-III). Altıncı cilt tevhid ve münacatla başlar ve Hz. Muhammed’in hacca gitmeye niyet etmesi hikayesi ile sona erer. Bu ciltte; Hâlid bin Velid ile Amr bin As’ın müslüman olmaları, Benî Mutlakâ kabilesinin hikayesi, Hz. Ayşe’nin hikayesi, Tavk bin Sabâh’ın hikayesi önemli başlıklardır. Eserin yedinci ve son cildi Mekke’nin fethinin hikayesi ile başlar ve Hz. Muhammed’in vefatının anlatılması ile sona erer (Top 2011: II-III).

Telifî bir özellik taşıyan eserde, şairin kaynakları arasında yeri geldikçe isimlerini zikrettiği Ebu Hasan Ahmed bin Abdullah el-Bekrî, siyer ve megazi müellifi İbn İshak, hadis râvîlerinden Ka‘b el-Ahbar ve mensur siyer müellifi Erzurumlu Darîr sayılabilir. Manzûm Siyer-i Nebî’nin bilinen tek yazma nüshası Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi Koğuşlar Kitaplığı 994 ve 995 numaradadır. Yedi cilt olarak tertip edilen eserin ilk üç cildi birlikte, kalan dört cildi de birlikte ciltlenmiştir. İlk üç cildi kapsayan birinci yazma 421 varak (Koğuşlar Kitaplığı, nr. 995); 4.5.6.7. ciltleri kapsayan ikinci yazma ise 445 varaktır (Koğuşlar Kitaplığı, nr. 994). Eserin tamamı dört ayrı doktora çalışması ile ilim âlemine tanıtılmıştır (Ay 2007, Çorak 2010, Özkat 2011, Top 2011). 

Şairin biyografisi için bk. "Münîrî". Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/muniri-mdbir