1870-1894 yılları arasında yayımlanan, toplam yirmi beş cüzden oluşan Letaif-i Rivayat serisinin 17. cüzünü oluşturan hikâye türündeki eser. Yazar, hikâyeye giriş yapmadan önce başlıkla ilgili hafif ironi içeren bir açıklama yapar. Olay, Sulhi ve Vahdeti isimli iki Mekteb-i Tıbbiye öğrencisi etrafında gelişir. Kısa bir karakter tanıtımından sonra yatılı okul hakkında uzunca malumat verilir. Yazar, bu bilgilerin hikâyede gelişen olaylar gereği bilinmesi gerektiğini belirtip karakter tasvirlerine başlar.

Sulhi ve Vahdeti hem fiziksel hem karakter özellikleri bakımından birbirlerine zıt olmalarına rağmen yakın dostturlar. Öyle ki Sulhi ne kadar tembel, zevk düşkünü ve ağzı iyi laf yapan biriyse Vahdeti o kadar çalışkan, sakin bir delikanlıdır. Dördüncü sınıf öğrencisi olan gençler sınav dönemine girerler ve Sulhi sınıfta kalır. Vahdeti, arkadaşının derslerine yardımcı olsa da ikinci yıl yine sınıfta kalınca okuldan atılır. Bu noktaya kadar ortak ilerleyen olay örgüsü iki gencin ayrılmasıyla farklı iki koldan ilerler.

Sulhi, okuldan ayrıldıktan sonra farklı uğraşlara yönelir. Musiki ile ilgilenir, deniz seyahatlerine çıkar. Halası ile yaşayan gencin maddi sıkıntısı yoktur. Yazar, Sulhi’yi Tanzimat dönemi eserlerinde görülen mirasyedi, alafranga züppe tipinden ayırarak bayağılıktan uzak zevklerini takdir etse de yer yer o tipin özelliklerini gösterdiğini söylemek mümkündür. Para ile her şeyi çözeceğini düşünen Sulhi, hızlı yoldan zengin olmanın peşindedir ve zevklerinden ödün vermez. Vahdeti ise emek vererek kazanılan hürriyet ve istikbal fikrini savunur. Yazar, genellikle Sulhi üzerinde durur, onun maceralarından bahseder. Bunun sebebi Vahdeti’nin okulu ve dersleri dışında meşguliyeti olmadığını vurgulamaktır.

Halası öldükten sonra kendisine kalan mirasla hayatına devam eden Sulhi, Bursa gezisi sırasında karşılaştığı ve Yazıcıoğlu Hacı İsmail Ağa ismiyle tanınan, zenginliğiyle nam salmış bir tüccarın büyük kızı Şerife Hanımla mektuplaşmaya başlar. Başta gönül eğlendirmek ister ancak kızın babasının kim olduğunu öğrenince ailenin damadı olup elde edeceklerini düşünerek kızla evlenir. 

İç güveysi olan arkadaşını ziyaret için sık sık Yazıcıoğlu konağına giden Vahdeti, Hacı İsmail Ağa’nın dördüncü eşinden olan kızı Latife ile yakınlık kurar. İki genç evlenmek ister ancak İsmail Ağa karşı çıkar. Bunun sebebi Vahdeti’nin doktor olsa bile aileden gelen bir zenginliğinin olmaması ve paraya önem vermemesidir. Yine de iki genç vazgeçmez, üç yıl boyunca mektuplaşarak aşklarını devam ettirirler. Bu dönemde Hacı İsmail Ağa’nın işleri giderek kötüleşir, para kaybeder. Sulhi ise her fırsatta kayınpederinden para kaçırmaktadır. Aile sonunda iflasın eşiğine gelir. Vahdeti’nin talihi ise tam tersi yönde ilerler, kariyerinde yükselir ve kazancı artar. Bu koşullarda Latife’yi tekrar ister; bu kez babası kabul eder ve evlenirler.

Eser, kurgu bakımından Ahmet Mithat!ın Feletun Beyle Rakım Efendi ve Bahtiyarlık romanlarını hatırlatır. Bu eserlerde de zıt kutuplarda yer alan tiplere yer verilmiştir. Yazar, hikâyesini nasihat vererek tamamlar. Alın teriyle çalışıp kazanmanın önemini vurgular, kolay yoldan para kazanma peşinde koşanların ise kalıcı bir rahatlığa kavuşamayacaklarını söyler. Hacı İsmail Ağa, Sulhi ve Vahdeti’nin akıbetleri bu fikri destekler niteliktedir. Para hikâyesi 1887 yılında yayımlanmıştır.

Ahmet Mithat Efendi biyografisi için bk. “Ahmet Mithat Efendi”. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/ahmet-mithat-efendi