Osman Fahri’ye ait şiir kitabı. Şairin hayattayken kitap olarak bastıramadığı eser, üç şiir defterinden oluşmaktadır. Bu şiir defterlerinin tertip şekline bakıldığında Osman Fahri’nin, Gecelerin Feryadı adı altında bütün şiirlerini tek bir kitapta toplamaya çalıştığı görülür. Esere genel bir başlık olarak Gecelerin Feryadı adı verildikten sonra kitap şu alt başlıklar hâlinde toplanmıştır: “İsyanlar”, “Anadolu-Ölüler Memleketi”, “Tabiatın Sesleri”, “Uzakların Sesi”.

Osman Fahri’nin Gecelerin Feryadı adlı kitabındaki şiirlerin muhtevası genel itibarıyla beş başlık altında incelenebilir: Tabiat konulu şiirleri, aşk konulu şiirleri, kendi hâlini anlattığı şiirleri, toplumsal konulu şiirleri, ağabeyi Ali Nusret’in ölümü üstüne yazdığı şiirleri. Osman Fahri’nin aşk, tabiat, kendi hâlini anlattığı bireysel şiirlerinde, Servet-i Fünûn şiirinin etkisi görülmektedir. Tabiat konulu şiirlerini içeren “Tabiatın Sesleri” alt başlıklı bölümdeki şiirler, üvey ağabeyi Cenap Şehabettin’in şiirlerini anımsatır.

“Uzakların Sesi” alt başlığında toplanan şiirler ile kendi hâlini anlattığı şiirleri, şairin biyografisiyle birlikte okunabilecek izler barındırır. Bu şiirlere verilen başlıklar da bile okuyucuya, şairin yalnızlığını, gurbetteki özlemlerini, kaderine küsmesini, bir süreden sonra çektiği sıkıntıdan keyif almaya başlayan bir insana dönüştüğünü, bu dayanılmaz hâle gelen duyguların onu bunalıma soktuğunu ve hayatına son vermeyi düşündüğünü açıkça gösteren adlandırmalar taşır.

Osman Fahri’nin, “İsyanlar” alt başlıklı bölümde bulunan “Ordu” ve “Onlara” adlı şiirlerinde askerliğe, savaş durumuna olumlu baktığı görülürken şairin aradan geçen zamandan sonra savaşların getirdiği yıkımlardan, insanın insana yaptığı çeşitli zulümlerden rahatsızlık duyduğu görülür. Bu bölümde “Harbe Karşı” adını taşıyan şiirde şairin, savaşın getirdiği yıkımlar sonucunda duyduğu rahatsızlık onu inanç sorgulamasına kadar götürecektir.

Gecelerin Feryadı eseri uzun süre müsvedde hâlinde durmuştur. Osman Fahri’nin şiirleri dışında çeşitli yazılarını da barındıran müsveddeleri Şükûfe Nihal, Hüsniye Doğan’a iyi bir araştırmacıya vermesi için emanet eder. Hüsniye Doğan da Mehmet Kaplan aracılığıyla müsveddeleri Zeynep Kerman’a çalışması için verir. Böylece Osman Fahri’nin üç defter hâlindeki şiirlerini barındıran Gecelerin Feryadı adlı şiir kitabı, Zeynep Kerman tarafından Osman Fahri Hayatı ve Şiirleri adıyla yeni harflere aktarılıp gün yüzüne çıkarılır. Bu araştırma kitabında ayrıca şairin “Mersiyeler” ve “Şiir Defterlerine Almadığı Neşredilmiş Şiirleri” başlıklı bölümlerde de şairin diğer şiirlerine yer verilir.

Zeynep Kerman, Osman Fahri’nin orijinal yönünün toplumsal konulu şiirlerinden kaynaklandığına işaret eder. Özellikle toplumsal konulu şiirlerindeki üslup biçiminin Tevfik Fikret’i hatırlattığını fakat Osman Fahri’nin, Anadolu’da halkla iç içe bulunmasının ve kendi gözlemlerini doğrudan yazmasının ona Fikret’ten ayrı bir özellik kazandırdığını belirtir. Zeynep Kerman, Osman Fahri’nin toplumsal içerikli şiirlerinde, Servet-i Fünûn'un estetik anlayışı ile Anadolu gerçeğini dile getirdiğini söyler. Ayrıca Osman Fahri’nin Anadolu gerçeğini ve Anadolu’nun sıkıntılarını dile getiren ilk şairlerimizden biri olabilecekken hayat şartlarından ötürü eserini bastıramamış olması, onun edebiyat tarihinde yer edinemeyen bir şahsiyet olarak kalmasına neden olduğunu belirtir. Kerman son olarak, Osman Fahri’nin, Faruk Nafiz Çamlıbel’den önce Anadolu’yu gördüğünü ve onu dile getirdiğine de dikkat çeker.

Eserde “Uzakların Sesi” başlığında bulunan şiirler üzerine Zihniye Okray tarafından, şairin aşk hayatından hareketle biyografik okuma çalışması yapılmıştır (2018).

Osman Fahri’nin biyografisi için bk. “Osman Fahri”. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/osman-fahri