DÎVÂNÇE (ŞÜKRÎ-İ BİTLİSÎ)
şiirler
Şükrî, Şükrî-i Nevâyî (d. ?/?- ö. 937/1531?)

ISBN: 978-9944-237-87-1


Daha çok manzum Selim-nâme'siyle tanınan Bitlisli Şükrî’nin diğer şiirlerini içeren eseri. Bilinen tek nüshası, Dulkadiroğulları’nın son yöneticisi Şehsüvaroğlu Ali Bey’in mahdumu Üveys Bey’in isteği üzerine 16. asrın ilk çeyreğinde hazırlanan bir mecmuada (Berlin Devlet Kütüphanesi, Ms. or. oct. 3419) yer almaktadır. Mecmua, kütüphaneye 1931’de Osman Reşer (1883-1972) tarafından satılmıştır.

Şairin Selîm-nâme'sini de ihtiva eden söz konusu mecmuayı bizzat kendisinin tertip etmiş olması muhtemeldir. Mecmuanın 99b-129b varakları arasında Şükrî'nin 129 gazeli ve iki rubaisi bulunmaktadır. Gazellerin dörtte üçünden fazlası fâ‘ilâtün fâ‘ilâtün fâ‘ilâtün fâ‘ilün (94 gazel) vezni iledir. 

Şükrî’nin yaşadığı dönemde, hatta sonraki asırlarda Nevâyî tesiri Anadolu ve Osmanlı sahasında diridir. Hem Selîm-nâme adlı eserinde hem diğer şiirlerinde Ali Şîr Nevâyî tarzında Türkçe şiir nazmettiğini söyleyen Şükrî de Anadolu topraklarında Nevâyî üslûbunu canlı tutmaya çalışan şairlerdendir. Dîvânçe'de dönemin dilinden farklılaşan, Çağatay Türkçesinden alınmış kelimeler dikkati çekecek düzeydedir. Her ne kadar Şükrî, Türkçe kaleme aldığı eserlerinde Nevâyî’ye öykünmekteyse de zaman zaman içinde bulunduğu ortamın dilini de kullanmaktadır. Dolayısıyla Şükrî, dönemi ve coğrafyası için yapay bir örnek sunmuş gibidir. Dilin dışında şiirlerin söylenişinde de Nevâyî etkisi barizdir. Nevâyî tesirinden bağımsız olarak değerlendirilirse Şükrî'nin şiirlerinde duru ve etkileyici bir anlatıma sahip olduğu söylenebilir.

Divançe, Güler Doğan Averbek tarafından yayımlanmıştır (2020). 

Şairin biyografisi için bk. "Şükrî, Molla Şükrî". Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/sukri-molla-sukri 

Eserden Örnekler


Gazel

Ay kading tûbâ yüzing cennet dudagıng selsebil

Sen melâhat kânısın agzıng nemek-dân-ı Halîl


Leblering çün cân bagışlar her nefes cânsuzlara

Ay Mesîhâ mu‘ciz it kim hicridin boldum katîl


Vâdî-i hayretde min göster cemâling pertevin

Kim Kelîmu’llâh ol vâdîde pertev dur delîl


Ravzada her yan akar ‘uşşâkı eşki dik revân

La‘lüngi istep güzer ‘aynen tesemmâ selsebil


‘Işk ara mahv oldı Şükrî bar sabâ sen hâlinge

Lî ma‘a’llâh menzili dur bunda sıgmaz Cebre’îl (Doğan Averbek 2020: 91-92)

Kaynakça


Argunşah, Mustafa (hzl.)(1997). Şükri-i Bitlisi: Selim-name. Kayseri: Erciyes Üniversitesi Yay.

Doğan Averbek, Güler (hzl.)(2020). Bitlisli Şükrî Dîvânı. İstanbul: DBY Yay.

Steidl, Alfons Leopold (hzl.)(1938). Die Wiener Handschrift des Selîmî-nâme von Şükri: ein türkisches Sprachdenkmal. Doktora Tezi. Viyana: Viyana Üniversitesi.


Atıf Bilgileri


Doğan Averbek, Güler. "DÎVÂNÇE (ŞÜKRÎ-İ BİTLİSÎ)". Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü, http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/divance-sukri-i-bitlisi. [Erişim Tarihi: 20 Ekim 2026].


Benzer Eserler

# Madde Yazar Madde Yazarı İşlem
1 DÎVÂN (CA’FER) Ca’fer, Tâcî-zâde Ca’fer Çelebi Dr. Fatma Meliha Şen
Görüntüle
2 MÜNŞE’ÂT (CA’FER) Ca’fer, Tâcî-zâde Ca’fer Çelebi Dr. Fatma Meliha Şen
Görüntüle
3 TERCEME-İ CÂMEŞÛY-NÂME (FİRDEVSÎ) Firdevsî, Şerefeddîn Mûsâ, Uzun Firdevsî, Firdevsî-i Rûmî, Firdevsî-i Tavîl, Türk Firdevsî Dr. Öğr. Üyesi Ozan Kolbaş
Görüntüle
4 KİTÂB-I TÂLİ'-İ MEVLÛD / TÂLİ’-İ MEVLÛD-İ KEBÎR (FİRDEVSÎ) Firdevsî, Şerefeddîn Mûsâ, Uzun Firdevsî, Firdevsî-i Rûmî, Firdevsî-i Tavîl, Türk Firdevsî Doç. Dr. Himmet BÜKE
Görüntüle
5 HEŞT BİHİŞT / KİTÂBÜ’S-SIFÂTİ’S-SEMÂNİYYE FÎ ZİKRİ’L-KAYÂSIRETİ’L-OSMÂNİYYE (İDRÎS) İdrîs, İdrîs-i Bitlîsî Doç. Dr. ADNAN OKTAY
Görüntüle
6 ŞERH-İ MESNEVÎ-İ MA’NEVÎ (İDRÎS) İdrîs, İdrîs-i Bitlisî Doç. Dr. ADNAN OKTAY
Görüntüle
7 ŞEHRENGÎZ DER-MEDH-İ CÜVÂNÂN-I EDİRNE / ŞEHRENGÎZ-İ EDİRNE (MESÎHÎ) Mesîhî, Îsâ Prof. Dr. Yunus KAPLAN
Görüntüle
8 DÎVÂN (ŞÂMÎ) Şâmî, Şâmlıoğlu Mustafâ Bey Prof. Dr. Yunus KAPLAN
Görüntüle
9 HEFT PEYKER (ABDÎ) Abdî Dr. Öğr. Üyesi ASLI AYTAÇ
Görüntüle
10 CEMŞÎD Ü HURŞÎD (ABDÎ) Abdî Prof. Dr. Adnan Ince
Görüntüle