- Yazar Biyografisi (TEİS)
Şükrî, Şükrî-i Nevâyî - Madde Yazarı: Doç. Dr. Güler Doğan Averbek
- Eser Yazılış Tarihi:928/1521-22'den önce
- Yazıldığı Saha:Anadolu-Osmanlı
- Edebiyat Alanı:Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı
- Dönemi:16. Yüzyıl
- Dili:Türkçe
- Alfabesi:Arap
- Yapısı:Manzum
- Niteliği:Telif
- Türü/Formu:Divan
- Yayın Tarihi:01/12/2021
DÎVÂNÇE (ŞÜKRÎ-İ BİTLİSÎ)
şiirlerŞükrî, Şükrî-i Nevâyî (d. ?/?- ö. 937/1531?)
ISBN: 978-9944-237-87-1
Daha çok manzum Selim-nâme'siyle tanınan Bitlisli Şükrî’nin diğer şiirlerini içeren eseri. Bilinen tek nüshası, Dulkadiroğulları’nın son yöneticisi Şehsüvaroğlu Ali Bey’in mahdumu Üveys Bey’in isteği üzerine 16. asrın ilk çeyreğinde hazırlanan bir mecmuada (Berlin Devlet Kütüphanesi, Ms. or. oct. 3419) yer almaktadır. Mecmua, kütüphaneye 1931’de Osman Reşer (1883-1972) tarafından satılmıştır.
Şairin Selîm-nâme'sini de ihtiva eden söz konusu mecmuayı bizzat kendisinin tertip etmiş olması muhtemeldir. Mecmuanın 99b-129b varakları arasında Şükrî'nin 129 gazeli ve iki rubaisi bulunmaktadır. Gazellerin dörtte üçünden fazlası fâ‘ilâtün fâ‘ilâtün fâ‘ilâtün fâ‘ilün (94 gazel) vezni iledir.
Şükrî’nin yaşadığı dönemde, hatta sonraki asırlarda Nevâyî tesiri Anadolu ve Osmanlı sahasında diridir. Hem Selîm-nâme adlı eserinde hem diğer şiirlerinde Ali Şîr Nevâyî tarzında Türkçe şiir nazmettiğini söyleyen Şükrî de Anadolu topraklarında Nevâyî üslûbunu canlı tutmaya çalışan şairlerdendir. Dîvânçe'de dönemin dilinden farklılaşan, Çağatay Türkçesinden alınmış kelimeler dikkati çekecek düzeydedir. Her ne kadar Şükrî, Türkçe kaleme aldığı eserlerinde Nevâyî’ye öykünmekteyse de zaman zaman içinde bulunduğu ortamın dilini de kullanmaktadır. Dolayısıyla Şükrî, dönemi ve coğrafyası için yapay bir örnek sunmuş gibidir. Dilin dışında şiirlerin söylenişinde de Nevâyî etkisi barizdir. Nevâyî tesirinden bağımsız olarak değerlendirilirse Şükrî'nin şiirlerinde duru ve etkileyici bir anlatıma sahip olduğu söylenebilir.
Divançe, Güler Doğan Averbek tarafından yayımlanmıştır (2020).
Şairin biyografisi için bk. "Şükrî, Molla Şükrî". Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/sukri-molla-sukri
Eserden Örnekler
Gazel
Ay kading tûbâ yüzing cennet dudagıng selsebil
Sen melâhat kânısın agzıng nemek-dân-ı Halîl
Leblering çün cân bagışlar her nefes cânsuzlara
Ay Mesîhâ mu‘ciz it kim hicridin boldum katîl
Vâdî-i hayretde min göster cemâling pertevin
Kim Kelîmu’llâh ol vâdîde pertev dur delîl
Ravzada her yan akar ‘uşşâkı eşki dik revân
La‘lüngi istep güzer ‘aynen tesemmâ selsebil
‘Işk ara mahv oldı Şükrî bar sabâ sen hâlinge
Lî ma‘a’llâh menzili dur bunda sıgmaz Cebre’îl (Doğan Averbek 2020: 91-92)
Kaynakça
Argunşah, Mustafa (hzl.)(1997). Şükri-i Bitlisi: Selim-name. Kayseri: Erciyes Üniversitesi Yay.
Doğan Averbek, Güler (hzl.)(2020). Bitlisli Şükrî Dîvânı. İstanbul: DBY Yay.
Steidl, Alfons Leopold (hzl.)(1938). Die Wiener Handschrift des Selîmî-nâme von Şükri: ein türkisches Sprachdenkmal. Doktora Tezi. Viyana: Viyana Üniversitesi.
Atıf Bilgileri
Benzer Eserler
| # | Madde | Yazar | Madde Yazarı | İşlem | ||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | DÎVÂN (CA’FER) | Ca’fer, Tâcî-zâde Ca’fer Çelebi | Dr. Fatma Meliha Şen |
Görüntüle | ||
| 2 | MÜNŞE’ÂT (CA’FER) | Ca’fer, Tâcî-zâde Ca’fer Çelebi | Dr. Fatma Meliha Şen |
Görüntüle | ||
| 3 | TERCEME-İ CÂMEŞÛY-NÂME (FİRDEVSÎ) | Firdevsî, Şerefeddîn Mûsâ, Uzun Firdevsî, Firdevsî-i Rûmî, Firdevsî-i Tavîl, Türk Firdevsî | Dr. Öğr. Üyesi Ozan Kolbaş |
Görüntüle | ||
| 4 | KİTÂB-I TÂLİ'-İ MEVLÛD / TÂLİ’-İ MEVLÛD-İ KEBÎR (FİRDEVSÎ) | Firdevsî, Şerefeddîn Mûsâ, Uzun Firdevsî, Firdevsî-i Rûmî, Firdevsî-i Tavîl, Türk Firdevsî | Doç. Dr. Himmet BÜKE |
Görüntüle | ||
| 5 | HEŞT BİHİŞT / KİTÂBÜ’S-SIFÂTİ’S-SEMÂNİYYE FÎ ZİKRİ’L-KAYÂSIRETİ’L-OSMÂNİYYE (İDRÎS) | İdrîs, İdrîs-i Bitlîsî | Doç. Dr. ADNAN OKTAY |
Görüntüle | ||
| 6 | ŞERH-İ MESNEVÎ-İ MA’NEVÎ (İDRÎS) | İdrîs, İdrîs-i Bitlisî | Doç. Dr. ADNAN OKTAY |
Görüntüle | ||
| 7 | ŞEHRENGÎZ DER-MEDH-İ CÜVÂNÂN-I EDİRNE / ŞEHRENGÎZ-İ EDİRNE (MESÎHÎ) | Mesîhî, Îsâ | Prof. Dr. Yunus KAPLAN |
Görüntüle | ||
| 8 | DÎVÂN (ŞÂMÎ) | Şâmî, Şâmlıoğlu Mustafâ Bey | Prof. Dr. Yunus KAPLAN |
Görüntüle | ||
| 9 | HEFT PEYKER (ABDÎ) | Abdî | Dr. Öğr. Üyesi ASLI AYTAÇ |
Görüntüle | ||
| 10 | CEMŞÎD Ü HURŞÎD (ABDÎ) | Abdî | Prof. Dr. Adnan Ince |
Görüntüle |