DÎVÂNÇE (İZZÎ)
şiirler
İzzî, Süleyman İzzî Efendi (d. ?/? - ö. 1168/1754-55)

ISBN: 978-9944-237-87-1


Şairliğinden ziyade tarihçiliğiyle tanınan ve "İzzî" mahlasıyla şiirler yazan Süleyman İzzî'nin (d. ?/? - ö. 1168/1754-55) şiirlerini ihtiva eden eseri. Şu ana kadar tek nüshası tespit edilebilmiş olan Dîvânçe, Medine Ârif Hikmet Kütüphanesi Türkçe Yazmalar Bölümü 169/811 arşiv numarasıyla kayıtlıdır. 100 varaklık bu nüshanın pek çok sayfası boştur.

Dîvânçe'de 1 kaside, 1 kıta, 6 musammat ve 58 gazel olmak üzere toplam 66 şiir bulunmaktadır. Dîvânçe'de yer alan 29 beyitlik kaside ve 32 beyitlik kıta, naat türünde kaleme alınmıştır. İzzî Dîvânçesi'nde 5 tahmis ve 1 tercî-i bend olmak üzere 6 musammat bulunmaktadır. Tahmisler Nahîfî, Neccâr-zâde Rızâ, Fıtnat Hanım, Rıf’at ve Âzerî’nin gazellerine yazılmıştır. İlk iki tahmis naat türündedir, diğer musammatlar ise âşıkâne tarzdadır. İzzî Dîvânçesi'nde 58 gazel bulunmaktadır. Dinî ve tasavvufî unsurların az görüldüğü, birçoğu da musanna olan bu gazeller, rindâne ve âşıkâne duygularla yazılmıştır.

18. asır divan şairlerinden olan İzzî'nin anlatımı samimi ve sadedir. İzzî, kelime oyunlarında oldukça başarılıdır. Özellikle musanna gazellerde edebî sanatları ustaca kullanmıştır. İzzî Dîvânçesi'nde hiç atasözü kullanılmazken az da olsa deyimlerden yararlanılmıştır.

İzzî Dîvânçesi, Enes Yıldız tarafından tıpkıbasımı ile beraber yayımlanmıştır (2022).

Şairin biyografisi için bk. “İzzî, Süleyman İzzî Efendi”. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/izzi-suleyman-izzi-efendi 

Eserden Örnekler


Gazel

Gam geçdi câna hîç elemün yok mıdur senün

Ta'mîr-i hâtıra himemüñnyok mıdur senün


İtsün resîde cây-ı mükâfâta zâlimi

Dilde figân u gözde nemün yok mıdur senün


Cevr ü cefâyı böyle müdâmâ ider misin

Ey mest-i nâz hîç ademün yok mıdur senün


Kılsun nişâne ebrû-yı gaddârı sîneni

Tîr ü kemânına haremün yok mıdur senün


Yaz eşk-i terle hâlini ol şûh-ı ser-keşe

Hûn-âb-ı surh ile kalemün yok mıdur senün


Peyveste eyle âhı o mihrün sipihrine

Şekvâ-yı hicrine süllemün yok mıdur senün


Bî-tâkat olduk eylemedin matlaba şitâb

Bir iki hutveye kademün yok mıdur senün


İzzî derinde bende-i dîrîn degül midür

Ey şâh-ı hüsn ü ân keremün yok mıdur senün (Yıldız 2022: 118-119).

Kaynakça


Yıldız, Enes (2022). Süleyman İzzî Dîvânçesi (İnceleme-Metin-Dizin-Tıpkıbasım). İstanbul: DBY Yay.

Atıf Bilgileri


Uçar, Abdullah. "DÎVÂNÇE (İZZÎ)". Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü, http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/divance-izzi. [Erişim Tarihi: 20 Eylül 2026].


Benzer Eserler

# Madde Yazar Madde Yazarı İşlem
1 TÂRÎH-İ İZZÎ İzzî, Süleyman İzzî Efendi Prof. Dr. Yunus KAPLAN
Görüntüle
2 ENÎSÜ’T-TÂLİBÎN VE UDDETÜ’S-SÂLİKÎN İzzî, Süleyman İzzî Efendi Dr. Öğr. Üyesi Niyazi ADIGÜZEL
Görüntüle
3 MANZÛME-İ DURÛB-I EMSÂL (HIFZÎ) Hıfzî Dr. Öğr. Üyesi BAHANUR ÖZKAN BAHAR
Görüntüle
4 NA'T MECMÛ'ASI (HÜSEYİN AYVANSARÂYÎ) (Rıfat Kütük Şahsi Kütüphanesi) Ayvansarâyî, Hâfız Hüseyin Diğer Aybala Sena KÜTÜK
Görüntüle
5 DÎVÂN (KESBÎ /KİSBÎ) Kesbî/Kisbî, Kesbî Mehmed Efendi ismail Aksoyak
Görüntüle
6 TERCÜME-İ DURÛB-I EMSÂL-İ ARABİYYE (KUDSÎ, ABDULLÂH EFENDİ) Kudsî, Abdullah Efendi Prof. Dr. Sadık Yazar
Görüntüle
7 TERCÜME-İ LUTFU'T-TEDBÎR fî SİYÂSÂTİ'L-MÜLÛK (KUDSÎ, ABDULLÂH EFENDİ) Kudsî, Abdullâh Efendi Prof. Dr. Sadık Yazar
Görüntüle
8 TERCÜME-İ EL-BERKU’L-YEMÂNÎ FÎ FETHİ’L-OSMÂNÎ (KUDSÎ, ABDULLÂH EFENDİ) Kudsî, Abdullâh Efendi Prof. Dr. Sadık Yazar
Görüntüle
9 DÎVÂN (TEKİRDAĞLI AHMED LÜTFÎ) Lütfî, Ahmed Lütfî Efendi Diğer Ahmet Serdar Erkan
Görüntüle
10 MÜSTEVCEBÜ’L-HALÂS FÎ TEFSÎR-İ SÛRETİ’L-İHLÂS (TÂHİR, MEKKÎ-ZÂDE MEHMED) Tâhir, Mekkî-zâde Mehmed Tâhir Efendi (?/? – ö. 1128/1716) Dr. Öğr. Üyesi Oğuzhan UZUN
Görüntüle
11 AHSENÜ'L-HABER MİN KELÂMİ SEYYİDİ'L-BEŞER (VÂSIF, ŞA'BÂN-ZÂDE ABDULLÂH VÂSIF ÇELEBİ) Vâsıf, Şa'bân-zâde Abdullâh Vâsıf Çelebi Diğer Nükran ERBAŞ
Dr. Öğr. Üyesi Muhammed İkbâl Güler
Görüntüle
12 DÎVÂNÇE (ABDÎ / VASSÂF) Abdî (Vassâf), Abdullâh Efendi Prof. Dr. İbrahim Halil Tuğluk
Görüntüle