18. yüzyıl şairlerinden Ahmed Vesîm’in (ö. ?) şiirlerini ihtiva eden eser. Dîvân'ın tenkitli metni (Tuğluk 2010) 302 gazelden oluşmaktadır. Gazellerin 4'ü Farsçadır. Vesîm daha çok beş beyitten oluşan gazeller yazmıştır. Dîvân'da 4 beyitlik bir gazel de vardır. 

Ahmed Vesîm'in şiir dilinde Sebk-i Hindî etkisi açık biçimde görülür. Tamlamalarla örülü dilinde kullanılan kelimeler ve tamlamalar genellikle Farsçadır. İki, üç, dört hatta daha fazla kelimeden oluşan tamlamalar da vardır. Bazen bir mısranın tek tamlamadan oluştuğu da görülmektedir. İsim ve sıfat türü kelimelerin iç içe kullanılmasıyla genişletilmiş tamlamalar anlamı girift hâle getirmiştir. Şair, tamlamalar vasıtasıyla, derin ve ince anlamlara ulaşır, böylece beytin anlamı bir bilmeceye dönüşür.  Şair, beytin anlam çerçevesi içinde somut ve soyut kelimeleri, tamlamada tamlayan ya da tamlanan unsur olarak kullanarak soyut bir kavramı somutlaştırmıştır. Şair, Türkçe-Arapça kelimeler arasında da tamlamalar kurar. Bu durumdaki Türkçe kelimeler, Türkçeden Farsçaya geçmiş kelimelerdir: “mîl-i sürme, top-ı âlem, köz-i mahabbet” gibi. Sebk-i Hindî şairleri, Farsça dil unsurlarını Türkçe dil unsurlarının yerine kullanmıştır. Vesîm de ifadelerinde aynı şekilde Farsça unsurları Türkçe yapıların yerine kullanmıştır. Bu durumda, yapı bakımından Farsçayı andıran mısra yapıları ya da Türkçe-Farsça karışık yazılmış mısralar karşımıza çıkmaktadır. Şair, ahenk ve anlamla bütünleşen ses tekrarlarına önem verir. Vesîm, ikilemeleri mısra başlarında ve rediflerde beytin anlamını belirleyen bir unsur olarak kullanmıştır.

Vesîm; Bâkî, Şeyhhülislam Tevfik Efendi, Sâbit, Nâbî, Koca Râgıb Paşa, Dâniş, Nedîm, Kâmî, Seyyid Vehbî ve Reşîd’e nazireler yazmıştır. O, şiirlerinde sevgili-âşık-rakip ilişkisini farklı anlam çerçeveleri içinde işler. Bununla beraber, din-tasavvuf, sevgili, toplum ve ilgili kavramlar muhteva açısından dikkati çeken hususlar olarak karşımıza çıkmaktadır. Vesîm, Kahire’de “vatan” redifli üç gazel kaleme almıştır. Üslup açısından divan şiirinin ifade kalıplarıyla yazılan bu şiirler, samimi ve gerçek anlamlarıyla bir vatan şairinin duygularının terennümü mahiyetindedir.

Vesîm Dîvânı’nın İstanbul Üniversitesi Kütüphanesi T. 43 ve Mısır Kahire Milli Kütüphanesi Türkçe Yazmalar Talat 202 numarayla kayıtlı iki nüshası mevcuttur. Eserin bu iki nüshası esas alınarak hazırlanmış olan tenkitli metin neşredilmiştir (Tuğluk 2010).

Şairin biyografisi için bk. “Vesîm, Ahmed”. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/vesim-ahmed