DÎVÂN (NECÎB, Soyulcu-zâde)
şiirler
Necîb, Suyolcu-zâde Mehmed Necîb Efendi (d. ? - ö. 27 Receb 1171/6 Nisan 1758)

ISBN: 978-9944-237-87-1



Necîb’in şiirlerini ihtiva eden eseri. Dîvân’ın bilinen tek nüshası İstanbul Büyükşehir Belediyesi, Atatürk Kitaplığı K. 169 numarada kayıtlı müellif nüshasıdır. Kasidenin bulunmadığı Dîvân’da 73 gazel, 13 matla, 11 müfred, 34 kıt‘a, 5 tahmis, 1 mesnevi ve 6 rubâî-tuyuk benzeri manzume bulunmaktadır (Yılmaz 2019: 37-50). Dîvân’daki şiirlerin sevgili-âşık-rakip üçgeninde yazıldığı söylenebilir. Necîb’in şiirlerinin odağında beşerî sevgi/sevgili vardır. Bu sevgili, şiirlerinin büyük çoğunluğunda geleneğin çizdiği çerçeve içerisindeki benzetme ve hayallerle “ulaşılamaz” olarak tasvir edilse de; 18. asırdaki zihniyet değişimine bağlanabilecek nedenlerle Necîb’in bazı beyitlerinde çerçevenin dışına çıkıp sevgiliyle kavuştuğu, onunla tenhaca Hisar’da buluşup gezintiye çıktığı da görülür. Bazı beyitlerde ise sevgilinin âşıklarını davet ettiği ya da âşıkların davetlerine icabet ettiği görülür. Sevgiliden sonra ise rakip, bir çatışma unsuru olarak onun şiirlerinde önemli bir yer tutar. Sevgiliye ulaşma konusunda önündeki en büyük engel olan rakip ile çoğu zaman çatışan âşığın, bazen onun varlığını kabul ettiği ya da sevgiliyle olan yakınlaşması noktasında ona karşı kayıtsız kaldığı görülür (Yılmaz 2019: VI).

Suyolcu-zâde Necîb’in Dîvân’ı Yılmaz tarafından 2019 yılında  yayımlanmıştır.

Şairin biyografisi için bk. “Necîb, Suyolcu-zâde Mehmed Necîb Efendi”. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/necib-suyolcuzade-mehmed-necib

Eserden Örnekler


Gazel

Bizi dîvâne iden kâkül-i ham-der-hamıdır

Tagıdan aklımızı turre-i gül-perçemidir


Çeşm-i mestin ko süzülsün dile hergiz lutf it

Şâh-bâzım bize zahm-ı müje cān ‘âlemidir


Savdı yüz bin dereden su getirüp agyârı

Meclisin sâkî-i gül-rû hele def‘-i gamıdır


Cûy-ı eşkim ile dâg-ı dilimi arz ideyim

Seyr-i bâg eylesün ol serv-i hırâman demidir


Hâr-ı ülfet ise o gül ne ‘aceb şimdi Necîb

Bülbül-i dil dahi bir gonçe-femiñ hem-demidir (Yılmaz 2019: 105).

Kaynakça


Yılmaz, Kadri H. (2019). 18. Yüzyıl Hattat Şairi Suyolcu-zâde Necîb ve Divanı. Ankara: Gazi Kitabevi.

Atıf Bilgileri


Yılmaz, Kadri Hüsnü. "DÎVÂN (NECÎB, Soyulcu-zâde)". Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü, http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/divan-necib-soyulcu-zade. [Erişim Tarihi: 04 Nisan 2026].


Benzer Eserler

# Madde Yazar Madde Yazarı İşlem
1 DEVHATÜ'L-KÜTTÂB Necîb, Suyolcu-zâde Mehmed Necîb Efendi Doç. Dr. Kadri Hüsnü Yılmaz
Görüntüle
2 MANZÛME-İ DURÛB-I EMSÂL (HIFZÎ) Hıfzî Dr. Öğr. Üyesi BAHANUR ÖZKAN BAHAR
Görüntüle
3 NA'T MECMÛ'ASI (HÜSEYİN AYVANSARÂYÎ) (Rıfat Kütük Şahsi Kütüphanesi) Ayvansarâyî, Hâfız Hüseyin Diğer Aybala Sena KÜTÜK
Görüntüle
4 DÎVÂN (KESBÎ /KİSBÎ) Kesbî/Kisbî, Kesbî Mehmed Efendi ismail Aksoyak
Görüntüle
5 TERCÜME-İ DURÛB-I EMSÂL-İ ARABİYYE (KUDSÎ, ABDULLÂH EFENDİ) Kudsî, Abdullah Efendi Prof. Dr. Sadık Yazar
Görüntüle
6 TERCÜME-İ LUTFU'T-TEDBÎR fî SİYÂSÂTİ'L-MÜLÛK (KUDSÎ, ABDULLÂH EFENDİ) Kudsî, Abdullâh Efendi Prof. Dr. Sadık Yazar
Görüntüle
7 TERCÜME-İ EL-BERKU’L-YEMÂNÎ FÎ FETHİ’L-OSMÂNÎ (KUDSÎ, ABDULLÂH EFENDİ) Kudsî, Abdullâh Efendi Prof. Dr. Sadık Yazar
Görüntüle
8 DÎVÂN (TEKİRDAĞLI AHMED LÜTFÎ) Lütfî, Ahmed Lütfî Efendi Diğer Ahmet Serdar Erkan
Görüntüle
9 MÜSTEVCEBÜ’L-HALÂS FÎ TEFSÎR-İ SÛRETİ’L-İHLÂS (TÂHİR, MEKKÎ-ZÂDE MEHMED) Tâhir, Mekkî-zâde Mehmed Tâhir Efendi (?/? – ö. 1128/1716) Dr. Öğr. Üyesi Oğuzhan UZUN
Görüntüle
10 AHSENÜ'L-HABER MİN KELÂMİ SEYYİDİ'L-BEŞER (VÂSIF, ŞA'BÂN-ZÂDE ABDULLÂH VÂSIF ÇELEBİ) Vâsıf, Şa'bân-zâde Abdullâh Vâsıf Çelebi Diğer Nükran ERBAŞ
Dr. Öğr. Üyesi Muhammed İkbâl Güler
Görüntüle
11 DÎVÂNÇE (ABDÎ / VASSÂF) Abdî (Vassâf), Abdullâh Efendi Prof. Dr. İbrahim Halil Tuğluk
Görüntüle